Τάστα λαούτου: αποστάσεις από το nut
Στο λαούτο τα τάστα του μπράτσου δεν είναι καρφωμένα: είναι δεμένα γύρω από το μπράτσο, σήμερα από νάιλον, και μετακινούνται. Κατά τη Wikipedia, το λαούτο έχει 11 τέτοια τάστα στο μπράτσο και ως 9 ξύλινα σταθερά τάστα κολλημένα στο καπάκι. Ο υπολογισμός δείχνει πού πρέπει να στέκεται το καθένα για συγκερασμένα διαστήματα.
Τάστα λαούτου, κλίμακα 745 mm (εκτίμηση)
Συγκερασμένο σύστημα, τα 11 τάστα του μπράτσου, αποστάσεις σε mm από το nut.
| Τάστο | Από το nut (mm) | Από το προηγούμενο (mm) | Ως τον καβαλάρη (mm) |
|---|---|---|---|
| 1 | 41,81 | 41,81 | 703,19 |
| 2 | 81,28 | 39,47 | 663,72 |
| 3 | 118,53 | 37,25 | 626,47 |
| 4 | 153,69 | 35,16 | 591,31 |
| 5 | 186,88 | 33,19 | 558,12 |
| 6 | 218,21 | 31,32 | 526,79 |
| 7 | 247,77 | 29,57 | 497,23 |
| 8 | 275,68 | 27,91 | 469,32 |
| 9 | 302,02 | 26,34 | 442,98 |
| 10 | 326,88 | 24,86 | 418,12 |
| 11 | 350,35 | 23,47 | 394,65 |
mandoisland.com, «The Cretan Laouto – A Big and Great Sounding Instrument from Greece»
Πώς να το χρησιμοποιήσεις
- Πάτησε Λαούτο 745 mm ή γράψε τη δική σου κλίμακα: διπλάσια η απόσταση από το nut ως το 12ο τάστο, ή από το nut ως τον καβαλάρη.
- Ο αριθμός τάστων είναι 11, όσα έχει το μπράτσο. Ανέβασέ τον ως 20 για να δεις και τα ξύλινα τάστα του καπακιού.
- Πάτησε Εκτύπωση πατρόν στο 100%, μέτρησε την μπάρα των 100 mm και κόλλησε τα φύλλα στις γκρι λωρίδες.
- Ακούμπησε το πατρόν δίπλα στην ταστιέρα με τη γραμμή του nut στο κόκαλο και σημάδεψε με μολύβι πού πάει κάθε δέσιμο.
Βοήθεια και επεξηγήσεις
Η έτοιμη κλίμακα είναι 745 mm, η μέση τιμή των 74–75 cm που αναφέρονται για το κρητικό λαούτο σε ιστολόγιο και σε αγγελία οργανοποιού. Είναι εκτίμηση και για το στεριανό δεν βρήκαμε τιμή με πηγή: μέτρησε το δικό σου όργανο και γράψε την κλίμακα που βγάζεις.
Τα τάστα στα 745 mm
Με τον τύπο d = L − L ÷ 2^(n/12) (R. M. Mottola, ο ίδιος με τον υπολογιστή της StewMac), στα 745 mm το 1ο τάστο πέφτει στα 41,81 mm από το nut, το 2ο στα 81,28 mm, το 3ο στα 118,53 mm, το 5ο στα 186,88 mm, το 7ο στα 247,77 mm και το 11ο, το τελευταίο του μπράτσου, στα 350,35 mm. Το 12ο, η οκτάβα, είναι στη μέση, στα 372,50 mm, και το 20ο στα 510,34 mm.
Σε 740 mm το 12ο τάστο πάει στα 370 mm και σε 750 mm στα 375 mm: 5 mm διαφορά στην οκτάβα, γι' αυτό αξίζει να μετρήσεις το δικό σου λαούτο.
Δεμένα τάστα: σημάδεψε, δέσε, διόρθωσε με το αυτί
Το δεμένο τάστο έχει πάχος και δεν πατά τόσο σφιχτά όσο ένα μεταλλικό, γι' αυτό ο πίνακας είναι το σημείο εκκίνησης. Δέσε το τάστο λίγο πιο πάνω από το σημάδι, γλίστρησέ το ως τη γραμμή και μετά έλεγξε τη νότα με το κουρδιστήρι: αν η πατημένη νότα βγαίνει ψηλή, κατέβασε το τάστο προς τον καβαλάρη· αν βγαίνει χαμηλή, ανέβασέ το προς το nut.
Τα κινητά τάστα έχουν κι ένα πλεονέκτημα: κατά τη Wikipedia μπορούν να μετακινηθούν για διαφορετικά διαστήματα. Αν παίζεις δρόμους που θέλουν λίγο χαμηλότερη νότα σε κάποια θέση, η θέση του πίνακα σου δείχνει από πού ξεκινάς.
Ο καβαλάρης και η οκτάβα
Στο λαούτο ο καβαλάρης είναι κολλημένος στο καπάκι, όπως σημειώνουν οι σημειώσεις οργανολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, άρα η θέση του κρίνεται στην κατασκευή. Για μεταλλικές χορδές με περιέλιξη μπαίνει συνήθως 2,5 ως 4 mm πέρα από την κλίμακα, δηλαδή στα 747,5–749 mm από το nut στο λαούτο των 745 mm. Είναι εκτίμηση. Έλεγξε την οκτάβα κάθε ζεύγους στο 12ο τάστο με τον έλεγχο οκτάβας.
Συμβουλές
- Σημάδευε όλα τα τάστα μετρώντας από τη γραμμή του nut, ποτέ από το προηγούμενο τάστο: τα μικρά λάθη αθροίζονται.
- Τα δεμένα τάστα γλιστρούν με τον καιρό και με την υγρασία· με το πατρόν σημαδεμένο σε χαρτοταινία στο πλάι του μπράτσου, τα ξαναβάζεις στη θέση τους σε λίγα λεπτά.
- Για τη λεπτή διόρθωση κάθε τάστου, το strobe κουρδιστήρι δείχνει δέκατα του cent· για το ανοιχτό κούρδισμα, το κουρδιστήρι λαούτου.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα τάστα έχει το λαούτο;
Κατά τη Wikipedia, 11 δεμένα τάστα από νάιλον στο μπράτσο και ως 9 ξύλινα σταθερά τάστα στο καπάκι, δηλαδή ως 20 συνολικά.
Πού δένεται το 1ο τάστο στο λαούτο;
Σε κλίμακα 745 mm, στα 41,81 mm από το nut· το 2ο στα 81,28 mm και το 3ο στα 118,53 mm. Σε άλλη κλίμακα, γράψε τη δική σου και δες τον πίνακα.
Ποια είναι η κλίμακα του λαούτου;
Για το κρητικό λαούτο αναφέρονται 74 ως 75 cm, από ιστολόγιο και αγγελία οργανοποιού, άρα είναι εκτίμηση. Μέτρησε από το nut ως το 12ο τάστο και διπλασίασε.
Πού πέφτει το 12ο τάστο στο λαούτο;
Στη μέση της κλίμακας: στα 372,50 mm σε λαούτο 745 mm, στα 370 mm σε 740 mm και στα 375 mm σε 750 mm.
Γιατί το τάστο μου βγάζει ψηλή νότα ενώ είναι στο σημάδι;
Το δεμένο τάστο έχει πάχος και η χορδή τεντώνεται όταν την πατάς. Κατέβασέ το λίγο προς τον καβαλάρη ώσπου το κουρδιστήρι να δείξει 0 cents στη νότα του τάστου.