محاسبه کشش سیم عود
عود پرده ندارد و حس دست و صدای آن به کشش سیم بسته است: کشش کم صدای شل و وزوزدار می‌دهد و کشش زیاد صفحه نازک ساز را بالا می‌کشد. این ماشینحساب کشش هر سیم و کل ست را از روی اسکیل، نت و وزن سیم حساب می‌کند. ساز پیش‌فرض عود ترکی با اسکیل 585 میلیمتر است و ست مرجع La Bella OU80 با یازده سیم، از .022 تا .042 اینچ.
کشش ست La Bella OU80 روی 585 میلیمتر
کوک ترکی سنتی، از جفت اول تا سیم تک بم؛ وزن سیمها از جدول D'Addario.
| سیم | نت | ضخامت | kg | lb |
|---|---|---|---|---|
| 1 | D4 | .022 | 2.9 | 6.5 |
| 2 | D4 | .022 | 2.9 | 6.5 |
| 3 | A3 | .028 | 2.7 | 5.9 |
| 4 | A3 | .028 | 2.7 | 5.9 |
| 5 | E3 | .025w | 4.8 | 10.5 |
| 6 | E3 | .025w | 4.8 | 10.5 |
| 7 | B2 | .029w | 4.4 | 9.8 |
| 8 | B2 | .029w | 4.4 | 9.8 |
| 9 | A2 | .034w | 5.8 | 12.8 |
| 10 | A2 | .034w | 5.8 | 12.8 |
| 11 | E2 | .042w | 5.4 | 11.9 |
روش استفاده
- عود ترکی (585 میلیمتر) از پیش انتخاب شده است. اگر اسکیل ساز شما فرق دارد، فاصله شیطانک تا لبه خرک را اندازه بگیرید و در اسکیل بنویسید.
- کوک را انتخاب کنید: ترکی سنتی، که ست OU80 برای آن ساخته شده، یا ترکی با فاصله‌های چهارم. کوک ایرانی در این فهرست نیست؛ تخمین آن در بخش «سیم عود ترکی روی بربط ایرانی» آمده است.
- برای مقایسه، ست دیگری را در مقایسه با بگذارید، یا با سیم به سیم ضخامت هر سیم را در جدول عوض کنید.
- واحد را روی کیلوگرم، پوند یا نیوتن بگذارید؛ انتخاب روی همین دستگاه می‌ماند.
راهنما و توضیحات
در کوک ترکی سنتی (ر لا می سی لا می)، این ست روی هم حدود 46.6 کیلوگرم (102.7 پوند) کشش دارد. کوک ایرانی بربط (دو سل ر لا سل) در فهرست کوک‌های ماشینحساب نیست، چون ست منتشرشده‌ای برای آن پیدا نکردیم؛ پایین صفحه، با همان فرمول و همان سیمها، تخمین زده‌ایم که در این کوک حدود 32.7 کیلوگرم میشود.
کشش هر جفت در ست OU80
با فرمول D'Addario (T = UW × (2 × L × F)² ÷ 386.4) و وزن سیمها از جدول همان شرکت، روی 585 میلیمتر و کوک ترکی سنتی، کشش هر سیم این است: جفت اول (ر، .022 نایلون) 2.94 کیلوگرم، جفت دوم (لا، .028) 2.67، جفت سوم (می، .025 روکش‌دار) 4.75، جفت چهارم (سی، .029) 4.43، جفت پنجم (لا، .034) 5.81 و سیم تک بم (می، .042) 5.40 کیلوگرم، که وزنش تخمینی است.
دو جفت نایلونی بالا تقریباً نصف جفت‌های روکش‌دار کشش دارند و زیر مضراب نرم‌تر حس میشوند. در کوک ترکی با فاصله‌های چهارم، جفت پنجم روی فا دیز و سیم بم روی دو دیز می‌رود و کل ست به حدود 41.6 کیلوگرم می‌رسد.
سیم عود ترکی روی بربط ایرانی
ماشینحساب فقط دو کوک ترکی را دارد و عددهای این بخش تخمین ماست، نه خروجی جدول. کوک ایرانی (دو سل ر لا سل، از جفت اول تا واخوان) هر پنج جفت را درست یک پرده پایینتر از پنج جفت اول کوک ترکی سنتی میگذارد. چون کشش با توان دوم فرکانس عوض میشود، یک پرده پایینتر یعنی ضرب در 0.794، یعنی حدود 21 درصد کشش کمتر. ده سیم اول OU80 در کوک ایرانی روی 585 میلیمتر جمعاً حدود 32.7 کیلوگرم کشش دارند و جفت اول حدود 2.3 کیلوگرم برای هر سیم؛ سیم یازدهم کنار گذاشته میشود.
اسکیل هم کشش را با توان دوم عوض می‌کند. به گفته سازندگان در انجمن Mike's Oud Forums (نه مشخصات کارخانه)، عود ترکی تقریباً همیشه 58.5 سانتی‌متر است و عود عربی اغلب 61.5؛ با 615 میلیمتر، همان سیمها حدود 10.5 درصد کشش بیشتری دارند. برای بربط ایرانی اسکیل منتشرشده‌ای پیدا نکردیم: ساز خودتان را اندازه بگیرید.
نکته‌ها
- اسکیل را از شیطانک تا لبه خرک بگیرید: سیم پشت خرک نمی‌لرزد و در کشش حساب نمی‌شود.
- بعد از تعویض ست، چند روز اول سیم نایلون کش می‌آید؛ مراحل بستن و جا انداختن در آموزش تعویض سیم عود آمده است.
- کوک را با تیونر عود و بربط دقیق کنید؛ برای هم‌صدایی دو سیم هر جفت، تیونر استروب اختلاف دهم سنت را هم نشان می‌دهد.
پرسش‌های متداول
کشش سیم عود چقدر است؟
ست La Bella OU80 روی اسکیل 585 میلیمتر و کوک ترکی سنتی روی هم حدود 46.6 کیلوگرم (102.7 پوند) کشش دارد: از 2.67 کیلوگرم برای هر سیم جفت دوم تا 5.81 کیلوگرم برای هر سیم جفت پنجم.
سیم عود لابلا چه ضخامت‌هایی دارد؟
در ست OU80 ترکی، طبق مشخصات Thomann: دو سیم .022 و دو سیم .028 اینچ نایلونی، و دو سیم .025، دو .029، دو .034 و یک .042 اینچ روکش‌دار. بعضی فروشگاه‌ها جفت سی را .030 نوشته‌اند.
با سیم عود ترکی میشود کوک ایرانی زد؟
بله، ولی سیمها شلتر میشوند: کوک ایرانی هر جفت را یک پرده پایینتر میگذارد و کشش حدود 21 درصد کم میشود. به تخمین ما (ماشینحساب این کوک را ندارد)، ده سیم روی 585 میلیمتر حدود 32.7 کیلوگرم کشش دارند.
کوک عود 11 سیم چیست؟
در کوک ترکی سنتی، از جفت اول: ر (D4، 293.66 هرتز)، لا، می، سی، لا و سیم تک بم می (E2، 82.41 هرتز). کوک عربی شش‌ردیفه: دو فا لا ر سل دو، از C2 تا C4.
کشش سیم را چطور از پوند به کیلوگرم تبدیل کنم؟
در 0.4536 ضرب کنید: 102.7 پوند میشود 46.6 کیلوگرم. برای نیوتن، در 4.448 ضرب کنید.