آموزش تعویض سیم رباب
رباب افغانی سه سیم اصلی دارد که ملودی را میزنند، و کنار آنها سیمهای فولادی واخوان و تا 15 سیم طربی (همنوا) که بیآنکه زخمه بخورند با ساز میلرزند. خرک روی پوستی مینشیند که روی کاسه پایینی کشیده شده است. این راهنما تعویض سه سیم اصلی را قدم به قدم پیش میبرد و نکتههای سیمهای فولادی را جدا میگوید. مراحل را همانطور که پیش میروید تیک بزنید؛ پیشرفت کار روی همین دستگاه ذخیره میشود.
کوک سه سیم اصلی رباب (مرجع کابل)
از سیم 3 (بم) تا سیم 1 (زیر)، با لای 440 هرتز.
| سیم | نت | Hz |
|---|---|---|
| 3 | C♯3 | 138.59 |
| 2 | F♯3 | 185.00 |
| 1 | B3 | 246.94 |
John Baily, Online Afghan Rubab Tutor (OART): Tuning the rubab
روش استفاده
- مراحل را به ترتیب انجام دهید و هر کدام را تیک بزنید. وقتی همه تیک خوردند، صفحه به تیونر پایین میرود.
- در تیونر، هر سیم اصلی را دستباز بزنید و گوشی را آرام بچرخانید تا عقربه وسط بایستد. اگر با خواننده یا هارمونیوم مینوازید، هر سه سیم را با هم و به همان اندازه جابهجا کنید.
- شروع دوباره تیکها را برای تعویض بعدی پاک میکند.
راهنما و توضیحات
در پایان، تیونر رباب آماده است. با مرجع کابل (سا = ر) به روایت جان بیلی، سیم 3 (بم) دو دیز C♯3 در 138.59 هرتز، سیم 2 فا دیز F♯3 در 185.00 هرتز و سیم 1 (زیر) سی B3 در 246.94 هرتز است، با لای 440 هرتز.
رباب چند سیم دارد
سه سیم اصلی، که امروز نایلونیاند و در گذشته از روده بودند. به نوشته سایت آموزش آنلاین رباب جان بیلی (oart.eu)، کنار آنها دو یا سه سیم واخوان بلند و دو واخوان کوتاه فولادی هست، و سیمهای طربی بسته به اندازه ساز 5، 13 یا 15 تاست. پس یک رباب بزرگ میتواند بیش از 20 سیم داشته باشد.
سه سیم اصلی با فاصله چهارم کوک میشوند: C♯3، F♯3 و B3 در مرجع کابل. کاتالوگ مجموعه کوئیزومی دانشگاه هنرهای توکیو یک رباب را با سیمهای اصلی B3، E4 و A4 ثبت کرده، که باز هم چهارماند؛ آنچه ثابت است فاصلههاست، نه ارتفاع. سیمهای طربی با نتهای راگی کوک میشوند که میخواهید بنوازید.
خرک روی پوست و پردههای رودهای
خرک رباب روی پوست است و فشار سیمها نگهش میدارد. اگر همه سیمها با هم باز شوند، خرک میافتد و پوست، که با رطوبت و خشکی هوا شل و سفت میشود، بیفشار میماند. پس سیمهای اصلی را یکی یکی عوض کنید.
رباب چهار پرده رودهای بستهشده دارد که با مضراب و انگشت میسایند و باید گاهی از نو بسته شوند. اگر سیمها را عوض میکنید، وقت خوبی است که پردههای ساییده را هم ببینید.
نکتهها
- پیش از باز کردن، از سر ساز و خرک عکس بگیرید: مسیر سیمهای طربی از زیر سیمهای اصلی و از سوراخهای کنار دسته از روی ظاهر معلوم نیست.
- سیمهای طربی را آخر از همه کوک کنید، وقتی سیمهای اصلی جا افتادهاند؛ با هر تغییر کوک سیم اصلی، فشار روی خرک عوض میشود.
- برای کوک دقیقتر سیمهای طربی با هم، از تیونر استروب استفاده کنید و اکتاو را با بررسی اکتاو بسنجید.
پرسشهای متداول
رباب چند سیم دارد؟
سه سیم اصلی، دو یا سه واخوان بلند، دو واخوان کوتاه و 5، 13 یا 15 سیم طربی، بسته به اندازه ساز (oart.eu). فقط سه سیم اصلی با مضراب نواخته میشوند.
کوک رباب چیست؟
سه سیم اصلی با فاصله چهارم. در مرجع کابل (سا = ر) به روایت جان بیلی: سیم 3 C♯3 (138.59 هرتز)، سیم 2 F♯3 (185.00) و سیم 1 B3 (246.94 هرتز). نوازنده هر سه را با سای خواننده یا هارمونیوم با هم جابهجا میکند.
سیم اصلی رباب از چیست؟
امروز نایلون و در گذشته روده. سیمهای واخوان و طربی فولادیاند. ضخامت سیم اصلی را از روی سیم کهنه بسنجید؛ جدول ضخامت منتشرشده قابل اعتمادی برای رباب پیدا نکردیم.
میشود همه سیمهای رباب را با هم باز کرد؟
بهتر است نه: خرک روی پوست است و با باز شدن همه سیمها میافتد. اگر مجبورید، جای پایههای خرک را با نوار کاغذی روی پوست علامت بزنید.
رباب چند پرده دارد؟
چهار پرده رودهای بستهشده (oart.eu و کاتالوگ دانشگاه هنرهای توکیو). پردهها با نواختن ساییده میشوند و باید گاهی از نو بسته شوند.