Κουρδιστήρι κρητικής λύρας
Η σύγχρονη κρητική λύρα έχει τρεις χορδές κουρδισμένες σε πέμπτες, Σολ-Ρε-Λα: Σολ3 (196 Hz), Ρε4 (293,66 Hz) και Λα4 (440 Hz), όπως οι τρεις χαμηλές χορδές του βιολιού. Η πρώτη και πιο λεπτή χορδή, το καντίνι, είναι το Λα4. Η τετράχορδη λύρα προσθέτει ένα Μι5 (659,26 Hz) πάνω από το Λα, όπως η χορδή Μι του βιολιού.
Νότες και συχνότητες των χορδών
Κρητική λύρα, από τη χαμηλή χορδή στην ψηλή: συγκερασμένες συχνότητες με Λα4 = 440 Hz· οι στόχοι ακολουθούν την αναφορά που επιλέγεις.
| Χορδή | Νότα | Συχνότητα (Hz) |
|---|---|---|
| 3η (Σολ) | G3 | 196,00 |
| 2η (Ρε) | D4 | 293,66 |
| 1η (καντίνι, Λα) | A4 | 440,00 |
| Τετράχορδη · πρόσθετη (Μι) | E5 | 659,26 |
Πώς να το χρησιμοποιήσεις
- Διάλεξε τρίχορδη ή τετράχορδη λύρα, ανάλογα με το όργανό σου, και πάτα Ενεργοποίηση μικροφώνου.
- Ξεκίνα από το καντίνι (Λα4): πάτα το κουμπί για να ακούσεις τον στόχο και παίξε την ανοιχτή χορδή με μακρύ, σταθερό δοξάρι.
- Κούρδισε μετά το Ρε4 και το Σολ3· στην τετράχορδη, κούρδισε τελευταίο το Μι5, χωρίς να ξεπεράσεις τη νότα.
- Παίξε δύο διπλανές χορδές μαζί για να ελέγξεις τις πέμπτες και ξαναέλεγξε τις ανοιχτές χορδές μετά από λίγο παίξιμο.
Βοήθεια και επεξηγήσεις
Το κουρδιστήρι ακούει από το μικρόφωνο και δείχνει νότα, οκτάβα και cents για κάθε ανοιχτή χορδή. Τα 440 Hz είναι η σύμβαση των ηλεκτρονικών κουρδιστηριών· αν η κομπανία ή ο τραγουδιστής κουρδίζει αλλιώς, άλλαξε το Λα και κράτα τις πέμπτες.
Τα νύχια, το δοξάρι και η ένδειξη
Στην κρητική λύρα οι νότες βγαίνουν όταν τα νύχια του αριστερού χεριού ακουμπούν τη χορδή από το πλάι, χωρίς να την πιέζουν στην ταστιέρα. Για να μετρήσεις ανοιχτή χορδή, απομάκρυνε εντελώς το νύχι· αλλιώς η χορδή ακούγεται πιο ψηλά. Παίξε μία χορδή κάθε φορά: αν το δοξάρι αγγίζει και τη διπλανή, το κουρδιστήρι μπερδεύεται.
Η χαμηλή χορδή του σύγχρονου κουρδίσματος είναι Σολ3, μία πέμπτη κάτω από το Ρε4. Αν η οθόνη δείξει Σολ4 (392 Hz), η χορδή είναι μία οκτάβα ψηλά. Αν κουρδίσεις με το αυτί καθαρές πέμπτες από το Λα, το κουρδιστήρι θα δείξει το Ρε περίπου 2 cents χαμηλά και το Σολ περίπου 4 cents χαμηλά· είναι φυσιολογικό. Με ξύλινα κλειδιά, πλησίαζε τη νότα από κάτω και σπρώχνε ελαφρά το κλειδί προς τα μέσα καθώς το γυρνάς.
Λυράκι, ποντιακή λύρα και άλλα κουρδίσματα
Το παλιό λυράκι κουρδιζόταν «5-1-4»: η μεσαία χορδή ήταν η πιο χαμηλή και έπαιζε ως ισοκράτης, ενώ το Σολ βρισκόταν μία οκτάβα πιο ψηλά από το σημερινό. Οι παλιές λύρες κουρδίζονταν επίσης πιο ψηλά, μερικές φορές έως και δύο τόνους. Αυτά τα κουρδίσματα δεν έχουν προφίλ εδώ· για αυτά χρησιμοποίησε το χρωματικό κουρδιστήρι.
Η ποντιακή λύρα (κεμεντζές) είναι άλλο όργανο: κουρδίζεται σε καθαρές τετάρτες, συνήθως Σι-Μι-Λα, και το ύψος της αλλάζει ανάλογα με τη φωνή. Η τετράχορδη κρητική λύρα προσθέτει χορδή στα ψηλά, όχι στα χαμηλά. Στη λύρα με συμπαθητικές χορδές, όπως του Ross Daly, σβήσε τις συμπαθητικές με ένα πανί όσο κουρδίζεις τις τρεις χορδές του δοξαριού. Το λαούτο που συνοδεύει τη λύρα κουρδίζεται συνήθως πάνω της.
Συμβουλές
- Βάλε κολοφώνιο στο δοξάρι: χωρίς αυτό ο ήχος τρέμει και η ένδειξη ταλαντεύεται.
- Οι καινούργιες μεταλλικές χορδές και η ζέστη στο πανηγύρι αλλάζουν το κούρδισμα· ξαναέλεγξε αρκετές φορές.
- Αν η κομπανία κουρδίζει πιο χαμηλά ή πιο ψηλά, μετακίνησε και τις τρεις χορδές μαζί και κράτα τις πέμπτες.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιες είναι οι νότες της κρητικής λύρας;
Σολ3, Ρε4 και Λα4 (196, 293,66 και 440 Hz), από τη χαμηλή χορδή στην ψηλή. Το καντίνι είναι το Λα4.
Τι προσθέτει η τετράχορδη λύρα;
Ένα Μι5 (659,26 Hz) πάνω από το Λα4. Οι άλλες τρεις χορδές μένουν Σολ3, Ρε4 και Λα4.
Κουρδίζεται το λυράκι με τον ίδιο τρόπο;
Όχι απαραίτητα. Το παλιό λυράκι είχε κούρδισμα 5-1-4, με τη μεσαία χορδή πιο χαμηλή από τις άλλες. Επιβεβαίωσε το κούρδισμα του δικού σου οργάνου.
Γιατί η ανοιχτή χορδή δείχνει πιο ψηλά όταν κρατάω τη λύρα;
Μάλλον ένα νύχι ακουμπά ακόμη τη χορδή από το πλάι και την «πατάει». Απομάκρυνέ το εντελώς για να κουρδίσεις.