Chwyty na flet prosty: barokowy i niemiecki
Chwyty na flet prosty sopranowy zależą od systemu: niskie F ma inny chwyt w palcowaniu barokowym, a inny w niemieckim. Dlatego najpierw sprawdź, jaki flet masz w ręku, a dopiero potem ucz się chwytów z rysunku.
Tabela chwytów
Chwyty na flecie prostym sopranowym zależą od systemu: niskie F4 ma inny chwyt w palcowaniu barokowym, a inny w niemieckim.
| Dźwięk zapisany | Chwyt |
|---|---|
| C4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 |
| C♯4/D♭4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6; Częściowo odkryj: 7 |
| D4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 |
| D♯4/E♭4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3, 4, 5; Częściowo odkryj: 6 |
| E4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3, 4, 5 |
| F4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3, 4, 6, 7 |
| F♯4/G♭4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3, 5, 6 |
| G4 | Zakryj: 0, 1, 2, 3 |
| G♯4/A♭4 | Zakryj: 0, 1, 2, 4, 5; Częściowo odkryj: 6 |
| A4 | Zakryj: 0, 1, 2 |
| A♯4/B♭4 | Zakryj: 0, 1, 3, 4 |
| H4 | Zakryj: 0, 1 |
| C5 | Zakryj: 0, 2 |
| C♯5/D♭5 | Zakryj: 1, 2 |
| D5 | Zakryj: 2 |
| D♯5/E♭5 | Zakryj: 2, 3, 4, 5, 6 |
| E5 | Zakryj: 1, 2, 3, 4, 5; Częściowo odkryj: 0 |
| F5 | Zakryj: 1, 2, 3, 4, 6; Częściowo odkryj: 0 |
| F♯5/G♭5 | Zakryj: 1, 2, 3, 5; Częściowo odkryj: 0 |
| G5 | Zakryj: 1, 2, 3; Częściowo odkryj: 0 |
| G♯5/A♭5 | Zakryj: 1, 2, 4; Częściowo odkryj: 0 |
| A5 | Zakryj: 1, 2; Częściowo odkryj: 0 |
| A♯5/B♭5 | Zakryj: 1, 2, 4, 5, 6; Częściowo odkryj: 0 |
| H5 | Zakryj: 1, 2, 4, 5; Częściowo odkryj: 0 |
| C6 | Zakryj: 1, 4, 5; Częściowo odkryj: 0 |
| C♯6/D♭6 | Zakryj: 1, 3, 4, 5, 7; Częściowo odkryj: 0 |
| D6 | Zakryj: 1, 3, 4, 6; Częściowo odkryj: 0 |
Jak korzystać
- Sprawdź w menu Instrument i System, jaki flet jest wybrany: strona otwiera się na flecie sopranowym barokowym.
- Wybierz dźwięk na pięciolinii, z listy albo na klawiaturze. Wypełnione kółka to otwory, które zakrywasz.
- Stuknij Posłuchaj dźwięku, żeby porównać brzmienie; mikrofon wyłącza się na czas odtwarzania, więc nie powstaje sprzężenie.
- Stuknij Włącz mikrofon, zezwól na dostęp i zagraj jeden dźwięk bez akompaniamentu. Poczekaj, aż odczyt się ustabilizuje.
- Ustaw Dźwięk wzorcowy A (440 lub 442 Hz) tak jak na lekcji albo w zespole i zapisz wybraną tabelę przyciskiem Drukuj / PDF.
Pomoc i wyjaśnienia
Flet prosty, nazywany też fletem szkolnym, to instrument, od którego wielu uczniów zaczyna na lekcjach muzyki, a flety szkolne są sprzedawane w obu systemach. Ta tabela otwiera się na flecie sopranowym barokowym; w menu przełączysz ją na niemiecki albo na flet altowy. Wybierz dźwięk na pięciolinii, na klawiaturze lub z listy, a rysunek pokaże, które otwory zakryć.
Pierwsze dźwięki: H, A i G
Zacznij od zapisanych H4, A4 i G4: oprócz kciuka lewej ręki zakrywasz kolejno jeden, dwa i trzy otwory tą samą ręką. Prawa ręka zostaje na dole i podtrzymuje flet, niczego przypadkiem nie zakrywając. Gdy te trzy dźwięki brzmią czysto, dołóż C5 i D5: początek „Panie Janie” w tonacji G (G A H G, G A H G, H C D) zagrasz wtedy samą lewą ręką.
Otwór 0 to otwór kciuka z tyłu fletu. Numery 1–7 oznaczają otwory z przodu, od góry do dołu. Przy podwójnych otworkach 6 i 7 częściowe odkrycie ma własne znaczenie, więc zanim skopiujesz chwyt, przeczytaj legendę pod rysunkiem.
Barokowy czy niemiecki?
Różnicę najlepiej widać na niskim F. W palcowaniu barokowym F4 to chwyt widełkowy: zakrywasz 0, 1, 2, 3, 4, 6 i 7, a otwór 5 zostaje otwarty. W niemieckim wystarczy 0, 1, 2, 3, 4, za to Fis wymaga tam zakrycia 0, 1, 2, 3, 5, 6 i 7. Jeśli F albo Fis brzmi nieczysto mimo starannie zakrytych otworów, być może grasz chwytem z innego systemu.
System ustalisz z oznaczenia modelu albo z tabeli chwytów dołączonej przez producenta. Pomyłka nie zepsuje fletu, ale utrudni naukę, bo chwyt z niewłaściwej tabeli daje fałszywe dźwięki.
Dźwięk sopranu a zapis w nutach
Tabela obejmuje dźwięki zapisane od C4 do D6, czyli od c1 do d3. Flet sopranowy brzmi oktawę wyżej, niż jest zapisany: zapisane C4 daje C5. Tak samo brzmi dźwięk z przycisku Posłuchaj dźwięku, więc nie próbuj „zejść” fletem do numeru oktawy z nut.
Mikrofon rozpoznaje wysokość dźwięku, ale nie widzi palców. Nieszczelnie zakryty otwór może dać inny dźwięk, nawet gdy chwyt wygląda dobrze. Porównaj dźwięk zapisany na ekranie z rysunkiem i spróbuj jeszcze raz, dmuchając spokojnie.
Wskazówki
- Zakrywaj otwory opuszkami palców, nie czubkami: czubki zostawiają drobne szczeliny.
- Przed wydrukiem sprawdź, czy w menu jest flet sopranowy i system Twojego fletu.
- Przy przejściu z A na G ruszasz tylko palcem, który zakrywa trzeci otwór.
- Trudne przejście w szkolnej melodii ćwicz najpierw na dwóch dźwiękach, z metronomem i bez przyspieszania.
Najczęściej zadawane pytania
Jak nauczyć się chwytów na flet prosty?
Zacznij od H, A i G lewą ręką i patrz, ile otworów zakrywasz. Prawą rękę dokładaj stopniowo, najlepiej pod okiem nauczyciela.
Flet prosty barokowy czy niemiecki – jak to sprawdzić?
Zajrzyj do oznaczenia modelu i tabeli chwytów od producenta. Możesz też zagrać F chwytem 0, 1, 2, 3, 4 z włączonym mikrofonem: na flecie niemieckim zabrzmi czysto, na barokowym wyraźnie za wysoko.
Jak wydrukować tabelę chwytów na flet prosty do PDF?
Wybierz instrument i system, stuknij Drukuj / PDF i w oknie przeglądarki wybierz zapis do pliku PDF.
Czy tabela pasuje do szkolnego fletu Yamaha?
Tak, jeśli wybierzesz system zgodny z Twoim modelem. Tabele pochodzą z przewodnika Yamahy, ale przy dźwiękach z krzyżykami i bemolami porównaj je też z tabelą dołączoną do fletu.
Dlaczego flet prosty piszczy?
Najczęściej przez nieszczelnie zakryty otwór albo zbyt mocny wydech, który przerzuca dźwięk do wyższego rejestru. Najpierw sprawdź palce, potem dmuchaj spokojniej.
Dlaczego flet sopranowy brzmi oktawę wyżej niż nuty?
Tak się go zapisuje, żeby uniknąć wielu linii dodanych nad pięciolinią. Narzędzie pokazuje osobno dźwięk zapisany i rzeczywisty, więc obu wysokości nie pomylisz.
Czy muszę włączać mikrofon, żeby zobaczyć chwyty?
Nie. Rysunek, tabela i przycisk Posłuchaj dźwięku działają bez mikrofonu. Włącz go, gdy chcesz sprawdzić, jaki dźwięk naprawdę grasz.