Viola caipira stemmen
De viola caipira is de 10-snarige volksgitaar van Brazilië: vijf koren van stalen snaren en de klank van de música caipira, de countrymuziek van São Paulo, Minas Gerais en Goiás. Dit stemapparaat hoort via je microfoon welk koor je speelt en of de snaar te laag of te hoog klinkt. Kies de stemming op naam (Cebolão in E, Cebolão in D, Rio Abaixo, Boiadeira, Natural, Rio Acima of Paraguaçu) en zie de tonen van alle vijf koren, met beide tonen van de octaafkoren.
Tonen en frequenties van de snaren
Viola caipira, stemming: cebolão in E (open E) (10 snaren in 5 koren). Tonen: B2+B3 E3+E4 G♯3+G♯4 B3 E4, van 123,47 Hz tot 415,30 Hz, bij A4 = 440 Hz.
| Snaar | Toon | Frequentie (Hz) |
|---|---|---|
| Koor 5 | B2 + B3 | 123,47 + 246,94 |
| Koor 4 | E3 + E4 | 164,81 + 329,63 |
| Koor 3 | G♯3 + G♯4 | 207,65 + 415,30 |
| Koor 2 | B3 | 246,94 |
| Koor 1 | E4 | 329,63 |
Zo werkt het
- Tik op Microfoon aanzetten en geef toestemming.
- Kies de stemming van het nummer. Twijfel je, begin dan met Cebolão in E.
- Speel één snaar tegelijk en laat hem doorklinken. Bij de octaafkoren stem je eerst de dikke snaar en daarna de dunne: het stemapparaat geeft aan welke van de twee het meet.
- Pijl omhoog (↑): aandraaien. Pijl omlaag (↓): losser draaien. Een koor krijgt een ✓ als beide tonen in het groen blijven.
- Kies een snaar om de meting vast te zetten en druk op Afspelen om de referentietoon te horen. Met Auto in Instellingen ga je terug naar automatische herkenning.
Hulp en uitleg
Het is geen altviool: dat strijkinstrument heet in veel talen "viola" en heeft een eigen pagina, altviool stemmen. Deze pagina is voor Brazilianen in Nederland en België die hun viola hebben meegenomen en voor iedereen die nieuwsgierig is naar het instrument. Alles draait in je browser.
Stemmingen van de viola caipira
Van het 5e koor (het laagste) naar het 1e: Cebolão in E, B E G♯ B E, een open E-akkoord; Cebolão in D, A D F♯ A D, een hele toon lager en met minder spanning; Rio Abaixo, G D G B D, een open G; Boiadeira, G D F♯ A D, een mengvorm van Rio Abaixo en Cebolão; Natural, A D G B E, zoals de vijf hoogste gitaarsnaren; Rio Acima, G E G C E; en Paraguaçu, A D G B D, gebruikt door de repentistas, de improviserende zangers uit het noordoosten van Brazilië.
Octaafkoren en unisono-koren
De twee hoge koren (1e en 2e) hebben twee gelijke snaren die unisono gestemd zijn. Bij de drie lage koren hoort bij de dikke snaar een dunne die een octaaf hoger staat, wat de viola zijn glans geeft. Stem elke snaar apart: de twee snaren van een koor moeten als één klinken, zonder het zwevende golven dat je hoort als ze niet gelijk staan.
Tips
- Stem eerst de dikke snaren, daarna de dunne snaar van elk koor, en vergelijk ze op gehoor.
- Gebruik een nagel of vingerplectrum om maar één snaar van het koor te laten klinken; met de platte kant van je duim speel je ze allebei.
- Ga je van Cebolão in E naar Cebolão in D, laat dan elke snaar een hele toon zakken en controleer na een paar minuten opnieuw.
- Stem altijd van onderen naar de toon toe: de dunne snaren van de octaafkoren breken het vaakst.
Veelgestelde vragen
Wat is een viola caipira?
Een Braziliaanse volksgitaar met 10 stalen snaren in 5 koren, iets kleiner dan een gitaar en met de vingers gespeeld. Hij stamt af van de Portugese viola's uit de koloniale tijd en is de stem van de música caipira, de landelijke volks- en countrymuziek van Brazilië.
Hoe stem je een viola caipira?
Kies de stemming in het menu, speel één snaar tegelijk en volg de pijl. De meeste beginners starten met Cebolão in E: B E G♯ B E van het 5e naar het 1e koor, met de drie lage koren in octaven en de twee hoge unisono.
Wat is de Cebolão-stemming?
De populairste stemming van de viola caipira, een open E-majeurakkoord: B E G♯ B E. Cebolão in D is hetzelfde een hele toon lager (A D F♯ A D), met minder spanning en een warmere klank.
Wat is de Rio Abaixo-stemming?
Een open G-stemming, G D G B D van het 5e naar het 1e koor, en een van de oudste violastemmingen. Kies Rio Abaixo in het menu.
Waarom staan sommige koren een octaaf uit elkaar?
Bij de drie lage koren geeft de dunne snaar een octaaf boven de dikke extra helderheid en laat melodieën beter uitkomen. Speel eerst de dikke snaar alleen en stem die, daarna de dunne: het stemapparaat herkent dat die een octaaf hoger staat en toont de hoge toon.
Is een viola caipira hetzelfde als een altviool?
Nee. De altviool is het gestreken orkestinstrument in C G D A; daarvoor gebruik je altviool stemmen. Voor stemmingen die hier niet staan, gebruik je het chromatische stemapparaat.
Welke stemming van de viola caipira is het best voor beginners?
Cebolão, in E of in D, omdat de meeste nummers en methodes die gebruiken. Speel je al gitaar, dan voelt Natural (A D G B E) vertrouwd.