Drum stemmen: snare, toms, bassdrum en pauken
Met deze tool kun je je drum stemmen in de browser, gratis en zonder iets te installeren. Kies de trommel, geef aan hoeveel spanschroeven hij heeft en tik met de stok zacht vlak bij de rand, voor elke schroef. Bij elke slag meet de tool de frequentie van het vel op dat punt, toont die in Hz en als noot en vergelijkt hem met de andere schroeven: hoeveel cent hij boven of onder het gemiddelde zit en of je hem iets moet aandraaien of losdraaien. De tekening van de rand nummert de schroeven in stervormige volgorde en markeert de volgende.
Zo werkt het
- Tik op Microfoon aanzetten en geef toestemming. Kies de trommel en het aantal spanschroeven. Houd de telefoon op zo'n 30 tot 50 cm, gericht op het vel, en zorg dat de andere trommels stil zijn.
- Tik in Per spanschroef zacht met de stok (bij de pandeiro met een vingertop) op 2–3 cm van de rand, voor de gemarkeerde schroef. De tool meet en springt vanzelf naar de volgende, in stervormige volgorde.
- Als alles gemeten is, zie je bij elke schroef hoeveel cent hij boven (+) of onder (−) het gemiddelde zit. Draai de lage aan en de hoge los, telkens maar een beetje, en tik opnieuw voor de schroef die je hebt bijgesteld. Tik op een schroef in de tekening om alleen die opnieuw te meten.
- Zijn ze allemaal groen, kies dan Resonantievel, draai de trommel om en herhaal. De onderste regel vergelijkt het gemiddelde van beide vellen.
- Tik in Noot van de trommel in het midden: je ziet de noot van elke trommel en de lijst van de kit met het interval tot de volgende. Kies bij pauken de Doelnoot en stel bij tot ✓ verschijnt.
Hulp en uitleg
Een drumstel stemmen draait in de eerste plaats om een gelijke spanning over het hele vel: bij ongelijke spanning zweeft de toon, sterft hij snel uit en verschuift de noot na de slag. De uiteindelijke stemming is een kwestie van smaak en stijl, en de tool legt je geen enkele noot op. De modus Noot van de trommel vergelijkt de trommels van je kit en toont het interval tussen de toms, en de pagina werkt ook voor pandeiro, timbal en pauken. Het geluid wordt op je apparaat geanalyseerd; er wordt niets opgenomen of verstuurd.
Zo stem je een drumstel in de praktijk: snare, toms en bassdrum
Leg het nieuwe vel gecentreerd op de ketel en draai alle spanschroeven met de vingers aan tot ze de spanring raken: dat is je gelijke beginspanning. Geef daarna met de drumsleutel elke schroef een halve slag in stervormige volgorde (steeds de schroef tegenover de vorige) tot de rimpels weg zijn, en druk met je handpalm op het midden om het vel te laten zetten; een krakend geluid hoort daar gewoon bij. Ga vervolgens per kwartslag omhoog, nog steeds in stervorm, tot je dicht bij de gewenste klank zit, en gebruik pas dan de tool om alles gelijk te trekken. Zit een punt te hoog, dan is het gebruikelijk die schroef iets los te draaien en daarna weer aan te draaien tot de juiste toon.
Zet bij de snare de snaarmat uit terwijl je per schroef meet: het geruis verstoort de meting. Het snaarvel aan de onderkant is dun en staat meestal behoorlijk strak, zonder te overdrijven. Bij toms en floortoms kan het resonantievel even hoog staan als het slagvel, iets hoger (langere sustain) of iets lager (kortere klank, de toon zakt na de slag); een fabrikant van drumvellen raadt het ondervel ongeveer een halve toon hoger aan, maar de keuze is aan jou. De bassdrum stemmen veel drummers maar net boven het punt waar de rimpels verdwijnen, voor meer punch dan toonhoogte; meet voordat je er een kussen of demper in legt.
Pandeiro, timbal en pauken
De pandeiro, de Braziliaanse tamboerijn, heeft één vel van leer of nylon dat met een aantal spanschroeven rondom de rand vastzit. De techniek is dezelfde: draai kruislings aan, telkens een beetje, en tik met een vingertop vlak bij de rand voor elke schroef tot alles gelijk is. Een leren vel reageert op luchtvochtigheid en temperatuur, dus controleer het voordat je gaat spelen. De Braziliaanse timbal, ook met één vel, stem je op dezelfde manier; beide staan meestal behoorlijk hoog.
Bij pauken noemen paukenisten het gelijkstemmen van de schroeven het vel schoonmaken: dezelfde toonhoogte voor elke schroef, anders gaat de noot vlak na de slag omhoog of omlaag. Is het vel schoon, dan komt de noot van het pedaal. Elke pauk bestrijkt ongeveer een kwint; boeken over orkestratie en slagwerk noemen D2 tot A2 voor de 32", F2 tot C3 voor de 29", B♭2 tot F3 voor de 26" en D3 tot A3 voor de 23", met een halve toon verschil tussen de bronnen.
Wat de tool meet en wat niet
Een vel trilt niet zoals een snaar: het heeft verschillende trillingsvormen die geen veelvouden van elkaar zijn, en een slag vlak bij de rand versterkt de hoogste. Daarom ligt de frequentie voor de spanschroef hoger dan de noot die je in het midden hoort. De tool herkent de slag aan de sprong in volume, slaat de tik van de stok over, analyseert het geluid van 40 tot 250 ms erna en kiest de sterkste piek in het bereik van de trommel, met voorkeur voor dezelfde piek als bij de schroeven die al gemeten zijn.
Hij meet niet de balans van de boventonen, de sustain, de demping of het geluid van de snaarmat, en zegt niet welke stemming de juiste is voor jouw stijl. Een lawaaierige ruimte, een andere trommel die meeresoneert en een microfoon die te ver weg staat, zitten de meting in de weg; onder de 50 Hz vangen sommige telefoons weinig op, wat telt bij een grote bassdrum. Zie je "Geluid zonder duidelijke noot", tik dan nog eens iets steviger of houd het apparaat dichterbij.
Tips
- Meet elke spanschroef twee keer voordat je aan de sleutel draait. Komen de metingen niet overeen, dan is je slag van plek of kracht veranderd: tik steeds op dezelfde afstand van de rand.
- Om de toms als één geheel te laten klinken, houden veel drummers er een terts of een kwart tussen. Tik in Noot van de trommel in het midden van elke tom en bekijk de intervallen in de lijst van de kit.
- Demp tijdens het meten met je hand het andere vel en de trommels ernaast: die resoneren mee en trekken de meting scheef.
- Om met je gestemde drumstel te oefenen gebruik je de metronoom; om het spectrum van het vel te bekijken de spectrumanalyzer.
Veelgestelde vragen
Kan ik er ook een pandeiro of andere handtrom met spanschroeven mee stemmen?
Ja: kies Pandeiro, zet de microfoon aan en tik met een vingertop vlak bij de rand, voor elke spanschroef. De tool laat zien welke punten hoger of lager zitten en zegt of je moet aandraaien of losdraaien. De uiteindelijke toonhoogte kies je op gehoor.
Hoe stem je een drumstel met een stemapparaat?
Laat het vel zetten, draai in stervorm aan tot je dicht bij de gewenste klank zit en tik op 2–3 cm van de rand voor elke spanschroef. Corrigeer de schroeven die van het gemiddelde afwijken met een klein beetje draaien en herhaal tot ze allemaal groen zijn; doe daarna hetzelfde met het resonantievel.
Wat is de juiste frequentie voor de snare en de toms?
Een juiste frequentie bestaat niet: het hangt af van de maat van de trommel, de vellen, de stijl en je smaak. Wat voor elke stemming geldt, is een vel dat bij alle schroeven gelijk staat. Bevalt een klank je, noteer dan het gemiddelde in Hz van elk vel om er later naar terug te gaan.
Heb ik een app nodig om mijn drumstel met de telefoon te stemmen?
Nee. Het stemapparaat draait in de browser van je telefoon of computer, zonder installatie en zonder account. Je hoeft alleen de microfoon toe te staan; het geluid wordt op het apparaat zelf geanalyseerd.
Kan ik een elektronisch drumstel stemmen?
Dat heeft weinig zin: bij een elektronisch drumstel komt het geluid uit de module, en de spanning van het mesh-vel verandert alleen hoe de stok terugveert. Stel die spanning af op gevoel en verander de klank in de module.
Werkt het ook om pauken te stemmen?
Ja. In Per spanschroef maak je het vel schoon; kies daarna in Noot van de trommel de pauk en de doelnoot binnen het gebruikelijke bereik en stel met het pedaal bij tot ✓ verschijnt.