Akcja strun i ugięcie gryfu
Akcja strun to odległość między wierzchołkiem progu a spodem struny. Zależy od ugięcia gryfu (relief), które reguluje się prętem napinającym, od wysokości siodełka mostka i od głębokości rowków w górnym siodełku. Wybierz instrument, a zobaczysz wartości publikowane przez producenta, razem z progiem, na którym się mierzy, i ze źródłem.
Referencyjna akcja strun
Wysokość najgrubszej i najcieńszej struny, ugięcie gryfu i próg pomiaru: wartości publikowane przez producentów poszczególnych linii.
| Instrument | Najgrubsza (mm) | Najcieńsza (mm) | Ugięcie (mm) | Próg |
|---|---|---|---|---|
| Gitara Fender | 1,6 | 1,6 | 0,3 | 17 |
| Gitara PRS | 1,5–1,9 | 1,4–1,8 | 0,1–0,3 | 12 |
| Akustyk Martin | 2,0–2,3 | 1,4–1,7 | 0,1–0,1 | 12 |
| Gitara klasyczna | 4,0 | 3,2 | 0,1 | 12 |
| Bas Fender | 2,4 | 2,0 | 0,3 | 17 |
| Ukulele | 3,0 | 3,0 | – | 12 |
| Mandolina | 1,9 | 1,7 | 0,1 | 12 |
| Banjo | 3,2 | 3,2 | 0,4–0,5 | 22 |
Jak korzystać
- Na nastrojonym instrumencie zacznij od ugięcia gryfu: przyciśnij strunę tak, jak podają wartości referencyjne, i zmierz szczelinomierzem prześwit na 8. progu.
- Jeśli prześwit jest poza zakresem, obracaj pręt po trochu (najwyżej ćwierć obrotu naraz) i odczekaj, aż gryf się ustabilizuje, zanim zmierzysz ponownie.
- Zmierz najgrubszą i najcieńszą strunę na wskazanym progu i wpisz wyniki w Pomiar dziś. Cel jest już ustawiony na środek zakresu referencyjnego.
Pomoc i wyjaśnienia
Wpisz, ile zmierzyłeś i ile chcesz mieć: kalkulator powie, o ile podnieść lub obniżyć siodełko mostka po każdej stronie. Linijka na ekranie, skalibrowana kartą płatniczą, pomoże, gdy nie masz lutniczej miarki do akcji.
Reguła siodełka mostka: 2 do 1
Struna to prosta od górnego siodełka do siodełka mostka. Gdy obniżasz mostek, akcja spada proporcjonalnie do odległości od siodełka: na 12. progu, w połowie menzury, wysokość zmienia się o połowę tego, o ile ruszył się mostek. Żeby obniżyć akcję o 0,4 mm na 12. progu, obniż siodełko mostka o 0,8 mm. Na 17. progu, gdzie mierzy Fender, proporcja wynosi 1,6 do 1. W akustyku i klasyku szlifuj spód siodełka mostka stopniowo, na płaskim papierze ściernym: jeśli zejdziesz za nisko, zostaje podkładka albo nowe siodełko.
Ugięcie gryfu i pręt
Lekkie wygięcie gryfu do przodu pozwala strunie drgać bez uderzania w środkowe progi. Pręt pracuje przeciw naciągowi strun: dokręcanie zmniejsza ugięcie, luzowanie je zwiększa.
Amerykańscy producenci podają wymiary w 1/64 cala (1/64″ = 0,397 mm). Fender zaleca 4/64″ (1,59 mm) na obu skrajnych strunach, na 17. progu, dla radiusu od 9,5″ do 12″; Gibson mierzy na 12. progu.
Kolejność regulacji
Regulację gitary robi się zawsze w tej samej kolejności: najpierw ugięcie gryfu prętem, potem wysokość strun na mostku, następnie rowki w górnym siodełku, a na końcu menzura każdej struny. Zmiana kolejności oznacza poprawianie wszystkiego od nowa, bo każdy krok przesuwa wynik poprzedniego.
Wskazówki
- Zmieniaj jedną rzecz naraz: pręt, mostek, siodełko. Po każdej regulacji nastrój gitarę od nowa.
- Zmieniłeś wysokość strun? Razem z nią zmienia się oktawa: sprawdź ją testem menzury na 12. progu.
- Zmieniłeś grubość strun albo strój? Ugięcie też się zmieni; różnicę naciągu zobaczysz w kalkulatorze naciągu strun.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka akcja strun w gitarze elektrycznej?
Dla radiusu od 9,5″ do 12″ Fender podaje 4/64″ (1,59 mm) na najgrubszej i najcieńszej strunie, mierzone na 17. progu. Wartości innych marek są w tabeli, każda na progu, na którym mierzy producent.
O ile obniżyć siodełko mostka?
Dwa razy tyle, ile chcesz zdjąć na 12. progu: żeby zejść z 2,4 na 2,0 mm, obniż mostek o 0,8 mm. Jeśli mierzysz na 17. progu, pomnóż różnicę przez 1,6.
Jak wyregulować pręt w gitarze?
Zmierz prześwit na 8. progu. Jeśli prześwit jest większy niż referencyjny, dokręć pręt; jeśli prześwitu nie ma, a struna dotyka progów, poluzuj. Obracaj najwyżej o 1/4 obrotu naraz i mierz ponownie.
Jaka akcja strun w gitarze akustycznej i klasycznej?
W akustyku mierzy się na 12. progu; wartości Martina i Taylora są w tabeli, ze źródłem. W klasyku akcja jest wyższa, bo struna nylonowa drga szerszym łukiem.
Ile to jest 1/64 cala?
0,397 mm. Zatem 3/64″ = 1,19 mm, 4/64″ = 1,59 mm, 5/64″ = 1,98 mm, a 6/64″ = 2,38 mm.
Czy da się zmierzyć akcję telefonem?
Tak, linijką na ekranie skalibrowaną kartą płatniczą (85,60 mm, norma ISO/IEC 7810). Przyłóż krawędź ekranu do progu i porównaj strunę ze schodkami od 1 do 4 mm.