Kalkulator progów – rozmieszczenie na gryfie
Wybierz menzurę, czyli długość drgającej części struny od górnego siodełka do siodełka mostka, i liczbę progów. Kalkulator pokaże odległość każdego progu od siodełka, odstęp od poprzedniego progu i to, ile zostaje do mostka, w milimetrach albo calach. Przy menzurze 650 mm gitary klasycznej 1. próg wypada 36,48 mm od siodełka, a 12. dokładnie w połowie, na 325 mm.
Odległość progów od siodełka (mm)
Rachunek dla stroju równomiernie temperowanego i czterech popularnych menzur: gitara klasyczna, gitary 25,5″ i 24,75″ oraz bas 34″.
| Próg | 650 mm | 647,7 mm (25,5″) | 628,65 mm (24,75″) | 863,6 mm (34″) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 36,48 | 36,35 | 35,28 | 48,47 |
| 2 | 70,92 | 70,66 | 68,59 | 94,22 |
| 3 | 103,42 | 103,05 | 100,02 | 137,40 |
| 4 | 134,09 | 133,62 | 129,69 | 178,16 |
| 5 | 163,05 | 162,47 | 157,69 | 216,63 |
| 6 | 190,38 | 189,71 | 184,13 | 252,94 |
| 7 | 216,18 | 215,41 | 209,08 | 287,22 |
| 8 | 240,53 | 239,67 | 232,63 | 319,57 |
| 9 | 263,51 | 262,58 | 254,85 | 350,10 |
| 10 | 285,20 | 284,19 | 275,83 | 378,92 |
| 11 | 305,67 | 304,59 | 295,63 | 406,12 |
| 12 | 325,00 | 323,85 | 314,33 | 431,80 |
| 13 | 343,24 | 342,03 | 331,97 | 456,04 |
| 14 | 360,46 | 359,18 | 348,62 | 478,91 |
| 15 | 376,71 | 375,38 | 364,34 | 500,50 |
| 16 | 392,05 | 390,66 | 379,17 | 520,88 |
| 17 | 406,53 | 405,09 | 393,17 | 540,12 |
| 18 | 420,19 | 418,70 | 406,39 | 558,27 |
| 19 | 433,09 | 431,56 | 418,86 | 575,41 |
| 20 | 445,26 | 443,69 | 430,64 | 591,58 |
| 21 | 456,75 | 455,14 | 441,75 | 606,85 |
| 22 | 467,60 | 465,95 | 452,24 | 621,26 |
| 23 | 477,84 | 476,15 | 462,14 | 634,86 |
| 24 | 487,50 | 485,78 | 471,49 | 647,70 |
Jak korzystać
- Wybierz gotową menzurę (gitara klasyczna, elektryczna 25,5″, bas 34″, ukulele) albo wpisz własną w mm. Cale włączysz przełącznikiem jednostki obok pola.
- Ustaw liczbę progów. Tabela i podsumowanie zmieniają się od razu.
- W polu Kompensacja mostka wybierz rodzaj strun, żeby zobaczyć zakres, o ile siodełko mostka zwykle cofa się za nominalną menzurę.
- Wybierz papier i kliknij Drukuj szablon. W oknie drukowania ustaw skalę 100% (bez „dopasuj do strony”) i zmierz pasek 100 mm.
- Przytnij arkusze na przerywanej linii, nałóż szary pas zakładki i sklej: linie progów muszą się dokładnie pokrywać.
Pomoc i wyjaśnienia
Szablon drukuje się w rzeczywistym rozmiarze na arkuszach A4 lub Letter, z linią łączenia i paskiem kontrolnym 100 mm, który sprawdzasz linijką, zanim zaczniesz nacinać rowki pod progi. Wszystko działa w przeglądarce, za darmo i bez rejestracji.
Wzór na rozmieszczenie progów
Każdy próg skraca strunę tak, by dźwięk podniósł się o pół tonu, a pół tonu w stroju równomiernie temperowanym to stosunek 2^(1/12) ≈ 1,05946. Dlatego odległość od siodełka do progu n wynosi d = L − L ÷ 2^(n/12), gdzie L to menzura. Stara reguła 17,817 (każde pole zajmuje 1/17,817 pozostałej długości struny) to ten sam rachunek w zaokrągleniu; reguła 18, stosowana do XIX wieku, sprawia, że wysokie progi brzmią za nisko.
Wyniki zgadzają się z tabelą lutnika R. M. Mottoli (liutaiomottola.com) i z kalkulatorem StewMac: przy 25,5″ (647,7 mm) 1. próg leży 1,431″ (36,35 mm) od siodełka, 5. na 6,397″, a 12. na 12,750″. Rachunek nie zależy od drewna ani od liczby strun, tylko od menzury.
Popularne menzury
Gitara klasyczna 4/4 ma 650 mm (mniejsze modele 630 lub 640 mm, a gitary 3/4 zwykle około 580 mm). Gitary typu Fender mają 25,5″ (647,7 mm), typu Gibson 24,75″ (628,65 mm), a kompromisowe 25″ (635 mm) spotyka się w wielu nowoczesnych modelach. Standardowy bas elektryczny ma 34″ (863,6 mm), basy 5-strunowe często 35″. Ukulele sopranowe ma około 330 mm, koncertowe 381 mm, a tenorowe 432 mm.
Przy odbudowie gryfu zmierz prawdziwą menzurę: podwój odległość od siodełka do 12. progu. Pomiar do siodełka mostka wprowadza w błąd, bo ono jest już skompensowane.
Kompensacja mostka
Przyciśnięta struna lekko się rozciąga i podnosi dźwięk. Żeby to wyrównać, siodełko mostka stoi kilka milimetrów za nominalną menzurą, dalej pod grubymi strunami niż pod cienkimi. Kalkulator pokazuje zakres startowy dla rodzaju strun (np. od 1,5 do 3 mm w gitarze klasycznej i od 3 do 6 mm w basie) jako szacunek: właściwa wartość zależy od akcji strun, ich grubości i progów.
Ostateczną korektę robi się według oktawy: dźwięk na 12. progu musi być dokładnie o oktawę wyższy od pustej struny. Po złożeniu instrumentu użyj testu menzury na 12. progu, który mierzy to struna po strunie przez mikrofon.
Wskazówki
- Zawsze odmierzaj progi od siodełka, nigdy nie sumuj odstępów między progami: drobne błędy linijki się kumulują.
- Przed nacinaniem zmierz wydrukowany pasek 100 mm. Jeśli wychodzi 97 albo 103 mm, drukarka zmieniła skalę i szablon się nie nadaje.
- Do precyzyjnego strojenia gotowego instrumentu użyj stroika stroboskopowego, który pokazuje odchyłki rzędu dziesiątych części centa.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć rozmieszczenie progów?
Ze wzoru d = L − L ÷ 2^(n/12), gdzie L to menzura, a n numer progu. Dla 650 mm: 1. próg 36,48 mm, 5. próg 163,05 mm, 7. próg 216,18 mm i 12. próg 325 mm od siodełka.
Co to jest reguła 17,817?
To ten sam wzór zapisany jako dzielenie: odległość do następnego progu to pozostała długość struny podzielona przez 17,817. Liczba bierze się z 1 ÷ (1 − 2^(−1/12)). Zaokrąglenie do 18, jak robiono dawniej, rozstraja wysokie progi.
Jaka jest menzura gitary klasycznej, akustycznej i elektrycznej?
Klasyczna 4/4: standardowo 650 mm. Akustyczna ze strunami stalowymi: od 628 do 650 mm (24,75″–25,6″). Elektryczna: zwykle 628,65 mm (Gibson) lub 647,7 mm (Fender).
Jaka jest menzura gitary 3/4?
Klasyczne gitary 3/4 mają zwykle około 580 mm. Przy takiej menzurze 1. próg leży 32,55 mm od siodełka, a 12. na 290 mm. Zmierz swoją gitarę: podwój odległość od siodełka do 12. progu.
Czy szablon drukuje się w rzeczywistym rozmiarze?
Tak, jeśli drukujesz w skali 100%. Każdy arkusz ma pasek kontrolny 100 mm: zmierz go linijką przed użyciem. Jeśli menzura nie mieści się na jednym arkuszu, szablon jest podzielony, z linią łączenia i pasem zakładki.
O ile przesunąć siodełko mostka?
Na start od 1,5 do 3 mm za menzurą w gitarze klasycznej, od 2 do 4,5 mm w akustyku ze strunami stalowymi i od 3 do 6 mm w basie, więcej pod grubymi strunami. To szacunek: ostatecznie menzurę ustawia się według oktawy na 12. progu.