Gitar Perde Aralığı Hesaplama
Skala uzunluğunu (üst eşikten alt eşiğe titreşen tel boyu) ve sapta kaç perde olacağını girin. Hesaplayıcı her perdenin üst eşiğe uzaklığını, bir önceki perdeye mesafesini ve alt eşiğe kalan boyu milimetre ya da inç olarak gösterir. Klasik gitarın 650 mm skalasında 1. perde üst eşikten 36,48 mm, 12. perde ise tam ortada, 325 mm uzaklıktadır.
Perdelerin üst eşiğe uzaklığı (mm)
Dört yaygın skala için eşit tamperaman hesabı: klasik gitar, 25,5″ ve 24,75″ elektro gitar ve 34″ bas.
| Perde | 650 mm | 647,7 mm (25,5″) | 628,65 mm (24,75″) | 863,6 mm (34″) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 36,48 | 36,35 | 35,28 | 48,47 |
| 2 | 70,92 | 70,66 | 68,59 | 94,22 |
| 3 | 103,42 | 103,05 | 100,02 | 137,40 |
| 4 | 134,09 | 133,62 | 129,69 | 178,16 |
| 5 | 163,05 | 162,47 | 157,69 | 216,63 |
| 6 | 190,38 | 189,71 | 184,13 | 252,94 |
| 7 | 216,18 | 215,41 | 209,08 | 287,22 |
| 8 | 240,53 | 239,67 | 232,63 | 319,57 |
| 9 | 263,51 | 262,58 | 254,85 | 350,10 |
| 10 | 285,20 | 284,19 | 275,83 | 378,92 |
| 11 | 305,67 | 304,59 | 295,63 | 406,12 |
| 12 | 325,00 | 323,85 | 314,33 | 431,80 |
| 13 | 343,24 | 342,03 | 331,97 | 456,04 |
| 14 | 360,46 | 359,18 | 348,62 | 478,91 |
| 15 | 376,71 | 375,38 | 364,34 | 500,50 |
| 16 | 392,05 | 390,66 | 379,17 | 520,88 |
| 17 | 406,53 | 405,09 | 393,17 | 540,12 |
| 18 | 420,19 | 418,70 | 406,39 | 558,27 |
| 19 | 433,09 | 431,56 | 418,86 | 575,41 |
| 20 | 445,26 | 443,69 | 430,64 | 591,58 |
| 21 | 456,75 | 455,14 | 441,75 | 606,85 |
| 22 | 467,60 | 465,95 | 452,24 | 621,26 |
| 23 | 477,84 | 476,15 | 462,14 | 634,86 |
| 24 | 487,50 | 485,78 | 471,49 | 647,70 |
Nasıl kullanılır
- Hazır skalalardan birine dokunun (klasik gitar, 25,5″ elektro gitar, 34″ bas, ukulele) ya da kendi skalanızı mm olarak yazın. İnç için alanın yanındaki birimi değiştirin.
- Perde sayısını ayarlayın. Tablo ve özet anında değişir.
- Alt eşik telafisi bölümünde tel türünü seçin; alt eşiğin nominal skaladan ne kadar geride durduğunu gösteren aralık çıkar.
- Kâğıdı seçip Şablonu yazdır düğmesine dokunun. Yazdırma penceresinde ölçeği %100'de bırakın (“sayfaya sığdır” kapalı) ve 100 mm çubuğu ölçün.
- Sayfaları kesikli ek çizgisinden kesin, gri şeridi üst üste bindirip yapıştırın: perde çizgileri birbirini tam tutmalı.
Yardım ve açıklamalar
Şablon gerçek boyutta, A4 ya da Letter sayfalara ek çizgisi ve 100 mm'lik kontrol çubuğuyla basılır; perde kanallarını kesmeden önce baskıyı cetvelle kontrol edersiniz. Her şey tarayıcıda çalışır, ücretsizdir ve üyelik gerekmez.
Perde formülü
Her perde teli, sesi yarım ses yükseltecek kadar kısaltır; eşit tamperamanda yarım ses 2^(1/12) ≈ 1,05946 oranıdır. Bu yüzden üst eşikten n. perdeye uzaklık d = L − L ÷ 2^(n/12) olur, burada L skaladır. Eski 17,817 kuralı (her perde aralığı, telin kalan boyunun 1/17,817'si) aynı hesabın yuvarlanmış hâlidir; eskiden kullanılan 18 kuralı ise tiz perdeleri pes bırakır.
Sonuçlar lutiye R. M. Mottola'nın yayımladığı tabloyla (liutaiomottola.com) ve StewMac hesaplayıcısıyla örtüşür: 25,5″ (647,7 mm) skalada 1. perde 1,431″ (36,35 mm), 5. perde 6,397″ ve 12. perde 12,750″ uzaklıktadır. Hesap ahşaba, perde teline ya da tel sayısına bağlı değildir, yalnızca skalaya bağlıdır.
Yaygın skalalar
Klasik gitar 650 mm kullanır (bazı küçük modeller 630 ya da 640 mm). Fender tipi elektro gitarlar 25,5″ (647,7 mm), Gibson tipleri 24,75″ (628,65 mm) skaladadır; ikisinin arasındaki 25″ (635 mm) modern gitarlarda yaygındır. Standart elektro bas 34″ (863,6 mm) olur, 5 telli basların çoğu 35 inçtir. Ukulelede soprano yaklaşık 330 mm, konser 381 mm, tenor 432 mm'dir.
Bir sapı yeniden yapacaksanız gerçek skalayı ölçün: üst eşikten 12. perdeye olan mesafeyi ikiyle çarpın. Alt eşiğe kadar ölçmek yanıltır, çünkü alt eşik zaten telafili konumdadır.
Alt eşik telafisi
Teli bastığınızda tel biraz gerilir ve ses tizleşir. Bunu dengelemek için alt eşik nominal skaladan birkaç milimetre geride durur; kalın tellerde ince tellere göre daha fazla. Hesaplayıcı tel türüne göre bir başlangıç aralığı verir (örneğin naylon telli klasik gitarda 1,5–3 mm, basta 3–6 mm); doğru değer tel yüksekliğine, tel kalınlığına ve perde teline bağlıdır.
Son ayar oktavla yapılır: 12. perdede basılan nota, açık telin tam bir oktav üstünde çıkmalıdır. Montajdan sonra bunu mikrofonla tel tel ölçen oktav ayarı kontrolünü kullanın.
Bağlama perdeleri
Bu hesaplayıcı gitar, bas ve ukulele gibi eşit tamperamanlı sazlar içindir. Bağlamanın sapındaki perdeler 12 eşit yarım sese bölünmez: makam müziğinin koma aralıkları için ara perdeler bağlanır ve yerleri ustadan ustaya değişir. Bağlamanın açık tellerini akort etmek için bağlama akort cihazını kullanabilirsiniz.
İpuçları
- Perdeleri her zaman üst eşikten ölçerek işaretleyin, perde aralıklarını toplayarak değil: cetvelin küçük hataları birikir.
- Kesmeden önce basılı 100 mm çubuğu ölçün. 97 ya da 103 mm çıkıyorsa yazıcı ölçeği değiştirmiştir ve şablon kullanılamaz.
- Biten sazı hassas akort etmek için sentin onda birini gösteren strobe akort cihazını kullanın.
Sık sorulan sorular
Gitar perde aralığı nasıl hesaplanır?
d = L − L ÷ 2^(n/12) formülünü kullanın; L skala, n perde numarasıdır. 650 mm skalada üst eşikten 1. perde 36,48 mm, 5. perde 163,05 mm, 7. perde 216,18 mm ve 12. perde 325 mm uzaklıktadır.
17,817 kuralı nedir?
Aynı formülün bölme hâlidir: bir sonraki perdeye uzaklık, telin kalan boyunun 17,817'ye bölümüdür. Sayı 1 ÷ (1 − 2^(−1/12)) ifadesinden gelir. Eskiden yapıldığı gibi 18'e yuvarlamak tiz perdelerin akordunu bozar.
Gitarın skala uzunluğu kaç mm?
Standart klasik gitar 650 mm'dir. Akustik (çelik telli) gitarlar 628 ile 650 mm (24,75″–25,6″) arasındadır; elektro gitar genellikle 628,65 mm (Gibson) ya da 647,7 mm (Fender) olur.
Şablon gerçek boyutta mı çıkar?
Baskı %100'de kalırsa evet. Her sayfada 100 mm'lik kontrol çubuğu vardır: kullanmadan önce cetvelle ölçün. Skala tek sayfaya sığmazsa şablon ek çizgisi ve bindirme şeridiyle bölünür.
Alt eşik ne kadar telafi edilmeli?
Başlangıç için alt eşiği nominal skaladan klasik gitarda 1,5–3 mm, akustik gitarda 2–4,5 mm, basta 3–6 mm geriye koyun; kalın tellerde daha fazla. Bu bir tahmindir: son ayar 12. perdede oktavla yapılır.