محاسبه فاصله فرت‌ها (پرده‌ها)
طول اسکیل (فاصله شیطانک تا استخوان خرک) و تعداد فرت‌ها را وارد کنید. ماشین‌حساب فاصله هر فرت تا شیطانک، فاصله هر فرت از فرت قبلی و فاصله باقی‌مانده تا خرک را به میلیمتر یا اینچ نشان می‌دهد. با اسکیل 650 میلیمتری گیتار کلاسیک، فرت 1 در 36.48 میلیمتری شیطانک است و فرت 12 دقیقاً وسط سیم، در 325 میلیمتر.
فاصله فرت‌ها تا شیطانک (mm)
حساب کوک معتدل برای چهار اسکیل رایج: گیتار کلاسیک، الکتریک 25.5 و 24.75 اینچ و باس 34 اینچ.
| فرت | 650 mm | 647.7 mm (25.5″) | 628.65 mm (24.75″) | 863.6 mm (34″) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 36.48 | 36.35 | 35.28 | 48.47 |
| 2 | 70.92 | 70.66 | 68.59 | 94.22 |
| 3 | 103.42 | 103.05 | 100.02 | 137.40 |
| 4 | 134.09 | 133.62 | 129.69 | 178.16 |
| 5 | 163.05 | 162.47 | 157.69 | 216.63 |
| 6 | 190.38 | 189.71 | 184.13 | 252.94 |
| 7 | 216.18 | 215.41 | 209.08 | 287.22 |
| 8 | 240.53 | 239.67 | 232.63 | 319.57 |
| 9 | 263.51 | 262.58 | 254.85 | 350.10 |
| 10 | 285.20 | 284.19 | 275.83 | 378.92 |
| 11 | 305.67 | 304.59 | 295.63 | 406.12 |
| 12 | 325.00 | 323.85 | 314.33 | 431.80 |
| 13 | 343.24 | 342.03 | 331.97 | 456.04 |
| 14 | 360.46 | 359.18 | 348.62 | 478.91 |
| 15 | 376.71 | 375.38 | 364.34 | 500.50 |
| 16 | 392.05 | 390.66 | 379.17 | 520.88 |
| 17 | 406.53 | 405.09 | 393.17 | 540.12 |
| 18 | 420.19 | 418.70 | 406.39 | 558.27 |
| 19 | 433.09 | 431.56 | 418.86 | 575.41 |
| 20 | 445.26 | 443.69 | 430.64 | 591.58 |
| 21 | 456.75 | 455.14 | 441.75 | 606.85 |
| 22 | 467.60 | 465.95 | 452.24 | 621.26 |
| 23 | 477.84 | 476.15 | 462.14 | 634.86 |
| 24 | 487.50 | 485.78 | 471.49 | 647.70 |
روش استفاده
- یکی از اسکیل‌های آماده (کلاسیک 650 میلیمتر، الکتریک 25.5 اینچ، باس 34 اینچ، یوکللی) را بزنید یا اسکیل خودتان را به میلیمتر بنویسید. برای اینچ، واحد کنار کادر را عوض کنید.
- تعداد فرت‌ها را تنظیم کنید. جدول و خلاصه همان لحظه به‌روز می‌شوند.
- در جبران استخوان خرک نوع سیم را انتخاب کنید تا محدوده‌ای را ببینید که سدل معمولاً کمی عقبتر از اسکیل اسمی می‌نشیند.
- کاغذ را انتخاب کنید و چاپ شابلون را بزنید. در پنجره چاپ، مقیاس را روی 100 درصد بگذارید (نه «متناسب با صفحه») و خطکش 100 میلیمتری را اندازه بگیرید.
- برگه‌ها را از خط‌چین اتصال ببرید، نوار خاکستری را روی هم بگذارید و بچسبانید: خط فرت‌ها باید دقیقاً روی هم بیفتند.
راهنما و توضیحات
شابلون در اندازه واقعی روی کاغذ A4 یا Letter چاپ میشود، با خط اتصال برگه‌ها و یک خطکش 100 میلیمتری چاپ میشود؛ پیش از اره کردن شیارها، چاپ را با خطکش واقعی بسنجید.
فرمول فاصله فرت‌ها
هر فرت سیم را آن‌قدر کوتاه می‌کند که صدا نیم‌پرده بالا برود، و نیم‌پرده در کوک معتدل نسبت 2^(1/12) ≈ 1.05946 است. پس فاصله شیطانک تا فرت n برابر است با d = L − L ÷ 2^(n/12) که در آن L طول اسکیل است. قاعده قدیمی 17.817 (طول هر خانه برابر طول باقی‌مانده سیم تقسیم بر 17.817) همین فرمول به شکل گردشده است؛ قاعده 18 که تا قرن نوزدهم رایج بود، فرت‌های بالای دسته را بم می‌کند.
این عددها با جدول منتشرشده لوتیه آمریکایی R. M. Mottola (liutaiomottola.com) و ماشین‌حساب StewMac یکی است: برای اسکیل 25.5 اینچ (647.7 میلیمتر)، فرت 1 در 1.431 اینچ (36.35 میلیمتر)، فرت 5 در 6.397 اینچ و فرت 12 در 12.750 اینچ است. حساب به جنس چوب یا تعداد سیم‌ها ربطی ندارد؛ فقط به طول اسکیل.
اسکیل‌های رایج
اسکیل گیتار کلاسیک 650 میلیمتر است (بعضی مدل‌های کوچک‌تر 630 یا 640 میلیمتر). گیتار الکتریک سبک فندر 25.5 اینچ (647.7 میلیمتر) و سبک گیبسون 24.75 اینچ (628.65 میلیمتر) دارد؛ 25 اینچ (635 میلیمتر) هم در گیتارهای امروزی زیاد دیده میشود. گیتار باس استاندارد 34 اینچ (863.6 میلیمتر) است و باس 5 سیم اغلب 35 اینچ. یوکللی سوپرانو حدود 330، کنسرت 381 و تنور 432 میلیمتر اسکیل دارد.
برای ساخت دوباره صفحه انگشت‌گذاری، اسکیل واقعی را این‌طور بگیرید: فاصله شیطانک تا فرت 12 را دو برابر کنید. اندازه گرفتن تا خرک گمراه‌کننده است، چون استخوان خرک از قبل جبران‌شده است.
جبران استخوان خرک
وقتی سیم را روی فرت فشار می‌دهید، کمی کشیده میشود و صدایش زیرتر میشود. برای جبران، استخوان خرک چند میلیمتر عقبتر از اسکیل اسمی قرار می‌گیرد، در سیمهای بم بیشتر از سیمهای زیر. ماشین‌حساب برای هر نوع سیم یک محدوده شروع نشان می‌دهد (مثلاً 1.5 تا 3 میلیمتر در گیتار کلاسیک و 3 تا 6 میلیمتر در باس)؛ این فقط تخمین است و مقدار درست به ارتفاع سیم (اکشن)، ضخامت سیم و فرت بستگی دارد.
تنظیم نهایی با اکتاو انجام میشود: نت فرت 12 باید دقیقاً یک اکتاو بالاتر از سیم دست‌باز باشد. بعد از سوار کردن ساز، با تنظیم اکتاو گیتار این را سیم به سیم از راه میکروفون بسنجید.
نکته‌ها
- جای هر فرت را همیشه از شیطانک علامت بزنید، نه با جمع کردن فاصله بین فرت‌ها: خطاهای کوچک خطکش روی هم جمع می‌شوند.
- قبل از اره کردن، خطکش 100 میلیمتری چاپ‌شده را اندازه بگیرید. اگر 97 یا 103 میلیمتر شد، چاپگر مقیاس را عوض کرده و شابلون به کار نمی‌آید.
- برای کوک دقیق ساز تمام‌شده، از تیونر استروب استفاده کنید که خطای دهم سنت را هم نشان می‌دهد.
پرسش‌های متداول
فاصله فرت‌های گیتار چطور محاسبه میشود؟
با فرمول d = L − L ÷ 2^(n/12) که L طول اسکیل و n شماره فرت است. برای 650 میلیمتر: فرت 1 در 36.48، فرت 5 در 163.05، فرت 7 در 216.18 و فرت 12 در 325 میلیمتری شیطانک.
عدد 17.817 در ساخت دسته گیتار چیست؟
همان فرمول به شکل تقسیم است: فاصله تا فرت بعدی برابر طول باقی‌مانده سیم تقسیم بر 17.817 است. این عدد از 1 ÷ (1 − 2^(−1/12)) به دست میآید. گرد کردن آن به 18، کاری که قدیم می‌کردند، خانه‌های بالای دسته را ناکوک می‌کند.
اسکیل گیتار کلاسیک چند میلیمتر است؟
گیتار کلاسیک استاندارد 650 میلیمتر است. گیتار آکوستیک (سیم فلزی) بین 628 و 650 میلیمتر (24.75 تا 25.6 اینچ) است و گیتار الکتریک معمولاً 628.65 میلیمتر (گیبسون) یا 647.7 میلیمتر (فندر).
فرت 12 دقیقاً کجای دسته است؟
درست وسط اسکیل: در 325 میلیمتری شیطانک برای گیتار کلاسیک 650 و در 323.85 میلیمتری برای اسکیل 25.5 اینچ. برای همین دو برابر فاصله شیطانک تا فرت 12، اسکیل واقعی ساز است.
شابلون در اندازه واقعی چاپ میشود؟
بله، به شرطی که مقیاس چاپ 100 درصد باشد. هر برگه یک خطکش 100 میلیمتری دارد؛ پیش از استفاده آن را با خطکش بسنجید. اگر اسکیل در یک برگه جا نشود، شابلون با خط اتصال و نوار همپوشانی در چند برگه میآید.
استخوان خرک را چقدر عقبتر بگذارم؟
برای شروع، 1.5 تا 3 میلیمتر پشت اسکیل در گیتار کلاسیک، 2 تا 4.5 میلیمتر در آکوستیک و 3 تا 6 میلیمتر در باس، با جبران بیشتر برای سیمهای بم. این تخمین است؛ تنظیم نهایی با اکتاو روی فرت 12 انجام میشود.