Dźwięk burdonowy (drone) online
Burdon to dźwięk, który się nie kończy: brzmi cały czas, gdy grasz albo śpiewasz, i służy uchu jako linijka. Tak działa tanpura w muzyce indyjskiej, burdony dud i puste struny skrzypiec, gdy muzyk stroi instrument kwintami. Ta strona wytwarza taki dźwięk w przeglądarce: wybierasz nutę (od C1 do C6) i oktawę, naciskasz Odtwórz, a odniesienie brzmi bez przerwy tak długo, jak potrzebujesz. Nic nie jest nagrywane ani wysyłane; dźwięk powstaje na twoim urządzeniu.
Jak korzystać
- Naciśnij Odtwórz: burdon wchodzi z półsekundowym narastaniem na nucie pokazanej dużymi literami, z częstotliwością w Hz pod spodem. Naciśnij ponownie (albo Esc), aby zatrzymać.
- Wybierz dźwięk przyciskami typowych nut strojenia (A, D, G, C, E, B, F; polskie B to międzynarodowe B♭), listami dźwięk i oktawa albo przyciskami −1 i +1, które transponują o półton. Na komputerze to samo robią strzałki, a spacja włącza i wyłącza dźwięk.
- Zaznacz dodaj kwintę, aby usłyszeć dźwięk z czystą kwintą (stosunek 3:2), i dodaj oktawę niżej, aby dostać basowe podparcie. Oba razem przypominają burdon dud albo tanpury.
- Zmień barwę zależnie od zadania: sinus do strojenia bez zakłóceń, trójkąt dla wyraźniejszego brzmienia, tanpura do ćwiczenia muzyki indyjskiej lub irlandzkiej, organy do śpiewania na tle burdonu.
- Ustaw głośność i dźwięk odniesienia A (440, 442 lub 432 Hz i inne) i zostaw burdon włączony: stoper pokazuje, jak długo brzmi dźwięk, a ekran nie gaśnie podczas odtwarzania, jeśli przeglądarka na to pozwala.
Pomoc i wyjaśnienia
Do głównego dźwięku możesz dodać czystą kwintę (jak dwie struny skrzypiec grane razem) i oktawę niżej, dzięki czemu burdon staje się pełniejszy i lepiej nadaje się do ćwiczenia interwałów. Barwy prowadzą od czystego sinusa, który niczego nie maskuje, przez tanpurę, czyli falę bogatą w alikwoty przefiltrowaną tak, by przypominała indyjski instrument, aż po organy z odrobiną 2. i 3. harmonicznej.
Do czego służy dźwięk burdonowy w ćwiczeniach
Strojenie ze słuchu to porównywanie: ucho łatwo wychwytuje dudnienie dwóch dźwięków albo moment, w którym tworzą czysty interwał, ale z trudem ocenia pojedynczy dźwięk. Dlatego burdonu używają skrzypkowie, altowioliści i wiolonczeliści (granie każdej struny i każdej pozycji na tle burdonu od razu pokazuje, czy dźwięk jest za wysoki, czy za niski), śpiewacy, którzy ćwiczą gamy i skoki bez fortepianu, oraz wszyscy, którzy uczą się interwałów: przy burdonie na C zaśpiewanie E, F albo G i poczucie, jak interwał „wskakuje” na miejsce, to bezpośredni trening czystej intonacji.
W muzyce indyjskiej tanpura przez cały czas gra Sa (tonikę) i kwintę, i właśnie na tym tle uczy się śpiewać ragę. W muzyce irlandzkiej i szkockiej burdon dud oraz skale modalne grane nad stałym dźwiękiem dają ten sam efekt. W obu przypadkach ta strona zastępuje instrument burdonowy w codziennych ćwiczeniach: wybierz tonikę, włącz kwintę i ćwicz.
Jak powstaje dźwięk
Dźwięk główny, kwinta i oktawa to osobne oscylatory, zsumowane w głośności głównej, która po włączeniu narasta przez 0,5 s i po wyłączeniu opada przez 0,5 s, żeby nic nie trzaskało. Kwinta jest czysta, 1,5 raza wyższa od dźwięku podstawowego (a nie temperowana jak w fortepianie, która jest o 2 centy niższa), bo to do czystej kwinty stroją się smyczki i głosy. Barwa tanpury to fala piłokształtna przepuszczona przez filtr dolnoprzepustowy, który podąża za wysokością dźwięku; organy dodają do podstawy 2. i 3. harmoniczną w mniejszej głośności. Gdy zmieniasz dźwięk w trakcie grania, częstotliwość przesuwa się płynnie w kilka milisekund, bez przerw.
Pokazana częstotliwość wynika z wybranego dźwięku odniesienia A: przy A4 = 440 Hz A3 ma 220 Hz, a D4 ma 293,66 Hz; przy 442 lub 432 Hz wszystko zmienia się razem. Strona zapamiętuje ostatni dźwięk, barwę, głośność i warstwy na następny raz.
Burdon, tanpura i shruti box: co wybrać
Jeśli potrzebujesz tylko czystego odniesienia do strojenia, wybierz sinus, który nie ma alikwotów mylących ucho. Do ćwiczenia ragi albo gry na flecie bansuri barwa tanpury z włączoną kwintą jest najbliższa shruti boxowi; dla niższej oktawy Sa zaznacz też oktawę niżej. Do śpiewania lepiej podtrzymują głos organy. W każdym przypadku pomagają słuchawki albo mały głośnik: głośnik telefonu obcina basy poniżej mniej więcej 150 Hz, więc dźwięki C2 czy D2 brzmią w nim słabo.
Wskazówki
- Skrzypce i altówka: ustaw burdon na A i stroj struny kwintami, parami; potem graj gamy w pierwszej pozycji, słuchając każdej nuty na tle burdonu.
- Śpiewacy: zacznij od toniki w wygodnej oktawie, śpiewaj gamę w górę i trzymaj każdy stopień, aż interwał przestanie dudnić.
- Do ćwiczenia skal modalnych (doryckiej, miksolidyjskiej) zostaw tylko tonikę i kwintę: w burdonie nie ma tercji, więc kolor skali zależy od ciebie.
- Podczas długich sesji trzymaj niską głośność: burdon ma brzmieć za twoim instrumentem, nie przed nim.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest dźwięk burdonowy (drone)?
To ciągły dźwięk bez rytmu i melodii, używany jako odniesienie do strojenia i ćwiczeń. Po polsku mówi się burdon albo dźwięk burdonowy, czasem nuta pedałowa. Angielskie słowo drone oznacza buczenie instrumentów takich jak dudy i tanpura.
Jaki dźwięk wybrać do strojenia?
Ten, którego twój instrument używa jako odniesienia: A dla skrzypiec, altówki, wiolonczeli i orkiestry; E albo A dla gitary; D albo G dla fletu i dud. Do śpiewania wybierz tonikę utworu.
Dlaczego kwinta brzmi inaczej niż na fortepianie?
Burdon używa czystej kwinty (stosunek 3:2, 702 centy), do której dążą smyczki, instrumenty dęte i głosy przy strojeniu ze słuchu. Na fortepianie kwinta jest temperowana, o 2 centy niższa, żeby wszystkie tonacje zmieściły się na klawiaturze.
Czy dźwięk działa przy zablokowanym ekranie?
To zależy od przeglądarki: Chrome na Androidzie zwykle gra dalej; Safari na iPhonie może wstrzymać dźwięk. Gdy strona jest otwarta, burdon prosi o to, by ekran nie gasł, a ze słuchawkami bateria wytrzyma całą sesję.
Mogę używać stroju 432 Hz albo 442 Hz?
Tak. Dźwięk odniesienia A można ustawić od 415 do 466 Hz; wybrany dźwięk i częstotliwość w Hz przeliczają się od razu, także podczas grania.
Czy to działa jak tanpura online?
Działa jak syntetyczny burdon Sa i Pa: wybierz tonikę, włącz kwintę i barwę tanpury. To nie jest nagranie tanpury; jawari, czyli charakterystyczne brzęczenie strun, nie jest odtwarzane.
Trzeba coś instalować albo jest limit czasu?
Nie. To darmowa strona działająca w przeglądarce telefonu lub komputera, bez rejestracji i bez limitu: stoper liczy tylko, jak długo brzmi dźwięk.