Online Dem Sesi (Drone Nota)
Dem sesi hiç susmayan bir notadır: siz üzerine çalarken ya da söylerken çalmaya devam eder ve kulağınız için bir cetvel görevi görür. Hint müziğinde tanpuranın, gaydada dem borularının, kemancı beşlilerle akort ederken boş telin yaptığı tam olarak budur; Türk müziğinde "dem tutmak" denen şey de aynı fikirdir. Bu sayfa o sesi tarayıcınızda üretir: notayı (Do1'den Do6'ya) ve oktavı seçin, çal'a basın; referans, ihtiyacınız olduğu sürece kesintisiz orada kalır. Hiçbir şey kaydedilmez ya da gönderilmez; ses cihazınızda oluşur.
Nasıl kullanılır
- Çal'a dokunun: dem sesi, büyük harflerle gösterilen notada yarım saniyelik yumuşak bir girişle başlar; frekansı Hz olarak hemen altında yazar. Durdurmak için tekrar dokunun (ya da Esc'ye basın).
- Notayı yaygın akort notalarının çiplerinden (La, Re, Sol, Do, Mi, Si♭, Fa), nota ve oktav seçicilerinden ya da yarım ses aktaran −1 ve +1 düğmelerinden seçin. Bilgisayarda ok tuşları aynı işi yapar, boşluk tuşu da sesi açıp kapatır.
- Notayı tam beşlisiyle (3:2 oranı) duymak için beşliyi ekle'yi, destek veren bir bas için alt oktavı ekle'yi işaretleyin. İkisi birlikte gayda ya da tanpura demini andırır.
- Tınıyı kullanıma göre değiştirin: araya hiçbir şey girmeden akort için sinüs, daha belirgin bir ses için üçgen, Hint ya da İrlanda müziği çalışmak için tanpura, üzerine şarkı söylemek için org.
- Ses düzeyini ve referans La'yı (440, 442 ya da 432 Hz gibi) ayarlayıp çalmaya bırakın: kronometre notanın ne kadar süredir çaldığını gösterir; tarayıcı izin veriyorsa ses çalarken ekran kapanmaz.
Yardım ve açıklamalar
Ana notanın yanına tam beşliyi (iki keman telinin birlikte çalınması gibi) ve bir alt oktavı ekleyebilirsiniz; bu da aralık çalışması için dem sesini daha dolgun yapar. Tınılar, hiçbir şeyi örtmeyen saf sinüsten, Hint çalgısını andırması için filtrelenmiş, harmonikçe zengin bir dalga olan tanpuraya ve fundamentale biraz 2. ve 3. harmonik ekleyen orga kadar uzanır.
Çalışırken pedal ses ne işe yarar
Kulaktan akort etmek karşılaştırmaktır: kulak iki notanın birbirine vurduğunu (dalgalandığını) ya da saf bir aralığa oturduğunu kolayca duyar, ama tek başına duran bir notayı yargılamakta zorlanır. Dem sesinin kemancılar, viyolacılar ve çellistler arasında bu kadar yaygın olmasının nedeni budur (her teli ve her pozisyonu pedal sese karşı çalmak, sesin tiz mi pes mi olduğunu anında ortaya koyar). Piyanosuz gam ve atlama çalışan şarkıcılar ve aralık çalışan herkes de ondan yararlanır: dem sesi Do'dayken Mi, Fa ya da Sol söyleyip aralığın yerine oturduğunu hissetmek, doğrudan saf entonasyon eğitimidir.
Hint müziğinde tanpura Sa'yı (durak sesini) ve beşliyi baştan sona çalar; bir raga bu zeminin üzerinde öğrenilir. İrlanda ve İskoç müziğinde gaydanın dem boruları ve sabit bir nota üzerinde çalınan modlar aynı etkiyi yaratır. Türk müziğinde de ney ya da kemençe eşliğinde dem tutulur. Her durumda bu sayfa, günlük çalışmalarda dem çalgısının yerini tutar: durak sesini seçin, beşliyi açın ve çalışın.
Ses nasıl üretiliyor
Ana nota, beşli ve oktav ayrı osilatörlerdir; hepsi, açarken 0,5 saniyede yükselen ve kapatırken 0,5 saniyede inen bir ana ses düzeyinde toplanır, böylece hiç çıtırtı olmaz. Beşli tam beşlidir, yani notanın frekansının 1,5 katı (piyanonun 2 sent daha pes olan tamperaman beşlisi değil), çünkü teller ve sesler saf beşliyle akort edilir. Tanpura tınısı, notayı takip eden bir alçak geçiren filtreden geçirilmiş testere dişi dalgadır; org ise fundamentale daha düşük seviyede 2. ve 3. harmoniği ekler. Ses açıkken notayı değiştirdiğinizde frekans birkaç milisaniyede kayar, kesinti olmaz.
Gösterilen frekans seçtiğiniz referans La'ya göre hesaplanır: La4 = 440 Hz iken La3 220 Hz, Re4 ise 293,66 Hz'dir; 442 ya da 432 Hz'de her şey birlikte değişir. Sayfa son notanızı, tınıyı, ses düzeyini ve katmanları bir sonraki sefer için hatırlar.
Dem sesi, tanpura ya da shruti box: hangisi
Akort için yalnızca temiz bir referans istiyorsanız, kulağı şaşırtacak harmonikleri olmayan sinüs tınısını kullanın. Raga çalışması ya da bansuri için beşlisi açık tanpura tınısı shruti box'a en çok yaklaşan seçenektir; daha pes bir Sa için alt oktavı da işaretleyin. Üzerine şarkı söylemek için org tınısı sesi daha iyi taşır. Her durumda kulaklık ya da küçük bir hoparlör işinizi kolaylaştırır: telefon hoparlörü yaklaşık 150 Hz'in altındaki pesleri keser, bu yüzden Do2 ya da Re2 civarındaki notalar orada zayıf duyulur.
İpuçları
- Keman ve viyola: dem sesini La'da bırakın ve telleri ikişer ikişer beşlilerle akort edin; sonra birinci pozisyonda gamlar çalıp her notayı pedal sese karşı dinleyin.
- Şarkıcılar: durak sesini rahat bir oktavda başlatın, gamı yukarı doğru söyleyin ve aralığın dalgalanması bitene kadar her derecede durun.
- Modları (dorien, miksolidyen) çalışmak için yalnızca durak sesini ve beşliyi bırakın: dem sesinde üçlü yoktur, modun rengi size kalır.
- Uzun çalışmalarda ses düzeyini düşük tutun: dem sesi çalgınızın önünde değil, arkasında durmalıdır.
Sık sorulan sorular
Dem sesi (drone nota) nedir?
Akort ve çalışma için referans olarak kullanılan, ritmi ya da melodisi olmayan sürekli bir notadır. Türkçede dem sesi ya da pedal ses denir. İngilizcedeki drone kelimesi, gayda ve tanpura gibi çalgıların vızıltısından gelir.
Akort için hangi notayı seçmeliyim?
Çalgınızın referans olarak kullandığı notayı: keman, viyola, çello ve orkestra için La; gitar için Mi ya da La; flüt ve gayda için Re ya da Sol. Şarkı söylemek için şarkının durak sesini seçin.
Beşli neden piyanodakinden farklı duyuluyor?
Dem sesi tam beşliyi (3:2 oranı, 702 sent) kullanır; teller, nefesliler ve sesler kulaktan akort ederken bunu arar. Piyanoda beşli tamperedir, yani 2 sent daha pestir; böylece bütün tonlar klavyeye sığar.
Ekran kilitliyken ses çalmaya devam eder mi?
Tarayıcıya bağlıdır: Android'de Chrome genellikle çalmaya devam eder; iPhone'da Safari duraklatabilir. Sayfa açıkken dem sesi ekranın kapanmamasını ister; kulaklıkla pil bütün bir çalışmaya yeter.
432 Hz ya da 442 Hz'de kullanabilir miyim?
Evet. Referans La 415 ile 466 Hz arasında ayarlanır; seçilen nota ve Hz olarak frekansı, ses çalarken bile anında yeniden hesaplanır.
Online tanpura olarak kullanılabilir mi?
Sentezlenmiş bir Sa ve Pa demi olarak kullanılabilir: durak sesini seçin, beşliyi açın ve tanpura tınısını seçin. Bu bir tanpura kaydı değildir; jawari (tellerin kendine özgü vızıltısı) taklit edilmez.
Bir şey yüklemem gerekir mi, süre sınırı var mı?
Hayır. Telefonun ya da bilgisayarın tarayıcısında çalışan ücretsiz bir sayfadır; kayıt ve süre sınırı yoktur: kronometre yalnızca notanın ne kadar süredir çaldığını sayar.