Online Cura Akort Cihazı
Cura, bağlama ailesinin en küçük ve en tiz üyesidir. En yaygın modelinde üç gruba ayrılmış altı çelik tel bulunur: üst, orta ve alt teller. Sayfa, İTÜ'de hazırlanan standart bağlama ailesi çalışmasındaki (Beydüz 1998) bağlama curası değerleriyle açılır: bozuk düzende alt teller La4 (440 Hz), orta teller Re4 (293,66 Hz), üst teller Sol4 (392 Hz). Bu, bağlamanın bozuk düzeninin tam bir oktav tizidir.
Bozuk düzende curanın telleri
Bağlama curası, alt teli La: La4 = 440 Hz'de eşit tamperaman frekansları. Akort seviyesi söyleyene göre değişebilir; canlı hedefler seçtiğiniz La referansını izler.
| Tel grubu | Nota | Frekans (Hz) |
|---|---|---|
| Üst | G4 (Sol) | 392,00 |
| Üst, bam teli (varsa) | G3 (Sol) | 196,00 |
| Orta | D4 (Re) | 293,66 |
| Alt (melodi) | A4 (La) | 440,00 |
Beydüz, Y. Z. (1998), Bağlamada Boyut Farklılıklarının İcrada Yarattığı Sorunlar ve Çözümleri, İTÜ
Nasıl kullanılır
- Mikrofonu aç'a dokunun ve Akort düzeni menüsünden curanızın seviyesini seçin; emin değilseniz Bozuk · alt La'da bırakın.
- Önce melodinin çalındığı alt teli akort edin: gruptaki diğer teli parmakla susturun, tezeneyle tek teli çalın.
- İbre solda ise teli gerin, sağda ise gevşetin. Burguyu içeri doğru bastırarak yavaşça çevirin ve notaya hep aşağıdan yaklaşın.
- Orta ve üst grupları da aynı şekilde akort edin. Sonra her grubu birlikte çalıp dalgalanma kalmadığını dinleyin ve bir tur daha kontrol edin.
Yardım ve açıklamalar
Türk halk müziğinde akort görecelidir: cura, bağlamayla aynı düzende ve türküyü söyleyenin sesine göre seçilen seviyede (karar) akort edilir. Bu yüzden menüde aynı bozuk düzenin alt teli Si, Do ve Re olan seviyeleri de var. Mikrofon tek bir notayı ölçer; nota adının yanında oktavı da kontrol edin, çünkü en sık yapılan hata curayı bağlamanın oktavında akort etmektir.
Bozuk düzen, oktav ve bam teli
Curanın telleri sese göre değil, çalarken yukarıdan aşağıya dizilir: en üstte üst teller, ortada orta teller, yere en yakın yerde melodinin çalındığı alt teller. Bozuk düzende en pes çelik tel orta tel (Re4), en tiz tel alt teldir (La4). Alt tel, üst telden bir tam ses, orta telden bir beşli tizdir.
Standart bağlama curasında üst grupta bir çelik Sol4 telinin yanında bir oktav pes bam teli (Sol3, 196 Hz) bulunur; birçok curada ise üst grup iki eşit Sol4 telidir. Tel takımınıza göre bamlı ya da bamsız profili seçin. Bam telini çelik telin sesine çıkarmaya çalışmayın: bir oktav pes kalmalıdır.
Si, Do ve Re seviyeleri, küçük cura
Bir bağlamayla farklı bir seviyede çalacaksanız curayı aynı sayıda yarım ses taşıyın. Altı telli bir curayı inceleyen akustik bir çalışmada (Çelik ve ark. 2023) ölçülen değerler, alt–orta–üst sırasıyla: Si = B4–E4–A4, Do = C5–F4–B♭4, Re = D5–G4–C5. Yazarlar bu üç seviyenin çoğu çalanın tercih ettiği tonlar olduğunu ve tel malzemesini sınırına kadar zorladığını belirtir; yükseğe çıkmadan önce tel takımınıza bakın.
Re seviyesi, Beydüz'ün tanbura curası dediği daha küçük curanın (48 cm tel boyu) düzenidir; o çalışmada üst gruptaki bam teli Do4'tür. Bazı kaynaklar curanın bağlama düzeninde (La–Re–Mi) de akort edildiğini söyler, ama curadaki oktavlarını veren bir kaynak bulunamadığı için bu düzen hazır profil olarak yok; notalarınızı kromatik akort cihazıyla kontrol edin. Akort cihazı yalnızca boş telleri ölçer: perdelerdeki koma aralıkları eşit tamperamana göre değildir.
İpuçları
- Ekranda A3 (220 Hz) görüyorsanız tel bağlamanın oktavındadır; cura için hedef A4'tür (440 Hz).
- Çift telleri tek tek akort edin; iki tel birlikte çalınınca okuma dalgalanır ve küçük fark ekranda görünmez. Sonra çifti birlikte çalıp kulakla kontrol edin.
- Ahşap burgular kayar: çevirirken burguyu içeri bastırın. Yeni çelik teller esner, ilk günlerde akordu sık kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Cura hangi notalara akort edilir?
Standart bağlama curası bozuk düzende alt La4 (440 Hz), orta Re4 (293,66 Hz), üst Sol4 (392 Hz) olarak akort edilir; üstte bam teli varsa Sol3'tür (196 Hz). Seviye, söyleyenin sesine göre yükseltilebilir.
Cura bağlamadan ne kadar tizdir?
Bağlama curası, bağlamanın bir oktav tizine akort edilir. Daha küçük olan tanbura curası ise bağlama curasından bir dörtlü tizdir; alt teli Re5'tir.
İki, dört ya da beş telli cura için kullanabilir miyim?
Hazır profiller üç gruplu, altı telli cura içindir. İki ile yedi arasında telli curalar da vardır, ama kaynaklar bunların oktavlarını vermez; bu curaları hocanızın düzenine göre kromatik akort cihazıyla akort edin.
Perdelerdeki notaları da kontrol edebilir miyim?
Ekran her notanın frekansını gösterir, ama perdeler makam müziğinin koma aralıklarını içerir ve eşit tamperamana göre bağlanmaz. Perdelerin yerini akort cihazına göre değiştirmeyin.