Polirytmia: metronom i nieparzyste metrum
Zwykły metronom wybija jeden puls. Ten wybija dwa lub trzy naraz, dzieląc ten sam takt na różne części: w polirytmii 3:2 cykl A uderza trzy razy, a cykl B w tym czasie dwa razy, a pierwsze uderzenia obu cykli wypadają razem. Każdy cykl ma własny dźwięk (drewno, bip, klawesy albo werbel), własną głośność i własny kolor na siatce, więc słychać i widać, gdzie uderzenia się spotykają, a gdzie rozchodzą. Możesz wyciszyć jeden z cykli i próbować utrzymać go w głowie, podczas gdy drugi gra dalej.
Jak korzystać
- Wybierz tryb Polirytmia i stuknij jeden z gotowych wariantów (3:2, 4:3, 5:4, 7:4...). Dla innej kombinacji otwórz Cykle, dźwięki i podział i ustaw liczbę pulsów cyklu A, cyklu B i, jeśli chcesz, trzeciego cyklu.
- Ustaw BPM w polu, przyciskami −5/+5 albo przez Tap. W polirytmii BPM dotyczy cyklu B, czyli pulsu bazowego: w 3:2 przy 120 BPM dwójka uderza w tempie 120, a trójka mieści się w tym samym takcie.
- Naciśnij Odtwórz (albo spację). Linia każdego cyklu zapala się przy uderzeniu, a kursor przesuwa się przez takt; zacznij od wystukiwania tylko cyklu, który świeci mocniej, a potem spróbuj obu.
- Dla nieparzystego metrum przełącz na Nieparzyste metrum, stuknij 7/8 albo 5/4 i wybierz grupowanie (2+2+3, 3+2+2...). Początek każdej grupy jest akcentowany, a początek taktu jeszcze mocniej. Inne metra i grupowania znajdziesz w panelu ustawień.
- W sekcji Cykle, dźwięki i podział zmień barwę każdego cyklu, przycisz go albo wycisz całkiem (klawisze 1, 2 i 3). Użyj Kopiuj link do ustawień, żeby wysłać dokładnie tę kombinację uczniowi albo koledze z zespołu.
Pomoc i wyjaśnienia
Drugi tryb służy do nieparzystego metrum. W 7/8, 5/4, 9/8 czy 11/8 nie chodzi tylko o to, żeby doliczyć do siedmiu: trzeba wiedzieć, jak pulsy się grupują. Wybierz 2+2+3, 3+2+2 albo 2+3+2, a metronom zaakcentuje początek każdej grupy, z mocniejszym uderzeniem na początku taktu. Siatka pokazuje liczenie w każdej grupie (1 2 1 2 1 2 3), czyli tak, jak o takich metrach myślą perkusiści i basiści. Wszystko działa w przeglądarce i nic nie jest wysyłane na serwer.
Jak nauczyć się 3 na 2 (i 4 na 3)
Klasyczny sposób na 3:2 to liczenie najmniejszego wspólnego podziału. Trzy na dwa mieści się w sześciu częściach: cykl trójkowy uderza na częściach 1, 3 i 5, a dwójkowy na częściach 1 i 4. Na siatce widać to od razu, bo komórki obu cykli leżą na tej samej linijce. Zacznij powoli, od około 60 BPM, z oboma cyklami słyszalnymi, i wystukuj dwójkę stopą, a trójkę ręką. Kiedy poczujesz się pewnie, wycisz cykl trójkowy i dalej go wystukuj, mając za punkt odniesienia tylko dwójkę; potem zamień role.
Dla 4:3 linijka ma dwanaście części (czwórka uderza na 1, 4, 7 i 10; trójka na 1, 5 i 9), a cykle spotykają się tylko na początku taktu, przez co tę polirytmię trudniej utrzymać. Jeśli zgubisz miejsce, włącz podział na 2 albo 3 na puls: małe szare kropki pokazują wspólną siatkę i pomagają odnaleźć uderzenie.
Nieparzyste metrum: słyszysz grupowanie
7/8 grane jako 2+2+3 brzmi jak walc, który kończy się jedną miarą za dużo; jako 3+2+2 przypomina przyspieszone tango; jako 2+3+2 jest bardziej kręte. To ta sama liczba ósemek, ale akcent zmienia muzykę, dlatego ten metronom akcentuje początek każdej grupy, zamiast liczyć siedem równych pulsów. W 5/4 grupowanie 3+2 to wzór z Take Five; 2+3 pojawia się w wielu utworach bałkańskich i w muzyce filmowej. W 9/8 grupowanie 3+3+3 to zwykłe metrum złożone (jak 6/8 z jedną grupą więcej), a 2+2+2+3 to aksak, „kulejące” metrum Turcji i Bałkanów. W 11/8 spróbuj 3+3+3+2 albo 2+2+3+2+2.
Jeśli potrzebnego grupowania nie ma wśród gotowych wariantów, wpisz je w polu Inne grupowanie w panelu ustawień (na przykład 4+3 albo 3+3+2+3): suma musi dać liczbę pulsów w takcie. Wartość nuty (x/4 albo x/8) zmienia tylko nazwę pulsu na ekranie; BPM zawsze dotyczy pojedynczego pulsu, więc 7/8 przy 160 BPM to ósemki w tempie 160, czyli około 23 taktów na minutę.
Precyzja i używanie na telefonie
Kliknięcia są planowane według zegara karty dźwiękowej urządzenia (Web Audio), a nie stopera JavaScriptu, więc polirytmia nie rozjeżdża się nawet wtedy, gdy przewijasz stronę albo masz otwartą inną kartę. Na iPhonie dźwięk gra nawet z włączonym przełącznikiem wyciszenia, a ekran nie gaśnie podczas grania, jeśli przeglądarka na to pozwala. Ostatnie ustawienia zapisują się na twoim urządzeniu; link z ?a=3&b=2&bpm=80 otwiera od razu tę kombinację, nie zmieniając tego, co było zapisane.
Wskazówki
- Używaj wyraźnie różnych barw dla cykli (drewno w jednym, werbel w drugim): ucho łatwiej rozdziela warstwy niż przy dwóch podobnych bipach.
- Przyciszaj jeden cykl stopniowo, zamiast od razu go wyciszać; jeśli dojdziesz do zera i nie zgubisz miejsca, polirytmia jest już w tobie.
- W nieparzystym metrum najpierw zaśpiewaj grupowanie sylabami („ta-ka ta-ka ta-ki-ta” dla 2+2+3), a dopiero potem zagraj na instrumencie.
- W szybkiej muzyce w 7/8 stukaj Tap w pulsie ósemek, a nie całych taktów; jeśli wolisz myśleć taktami, podziel BPM przez 7.
Najczęściej zadawane pytania
BPM dotyczy taktu czy każdego uderzenia?
W polirytmii BPM dotyczy cyklu B, czyli drugiej liczby (w 3:2 te 2 uderzenia grają w tym tempie, a cykl A mieści się w tym samym takcie). W nieparzystym metrum dotyczy każdego pulsu: w 7/8 przy 160 BPM wypada 160 ósemek na minutę.
Czym różni się 3:2 od 2:3?
To ten sam rysunek rytmiczny, tylko z zamienionym pulsem bazowym. W 3:2 punktem odniesienia jest cykl dwójkowy (BPM jest jego), a trójka to warstwa „na wierzchu”; w 2:3 odwrotnie. W praktyce wybierz według tego, którą warstwę chcesz czuć jako główny puls.
Jak ustawić 7/8 jako 2+2+3?
Przełącz na Nieparzyste metrum, stuknij wariant 7/8, a potem 2+2+3. Pierwszy puls taktu jest mocniejszy, początek każdej grupy dostaje akcent, a siatka pokazuje liczenie 1 2 1 2 1 2 3.
Czy można wyciszyć cykl i dalej widzieć siatkę?
Tak. Przycisk Wycisz przy każdym cyklu (albo klawisze 1, 2 i 3) wyłącza tylko dźwięk; linia dalej się zapala, tylko słabiej, żebyś mógł sprawdzić, czy uderzasz we właściwym miejscu.
Czy mogę mieć trzy cykle naraz?
Tak. W trybie Polirytmia otwórz Cykle, dźwięki i podział i wybierz wartość w cyklu C (na przykład 4:3:2). Wszystkie trzy dzielą ten sam takt, a każdy ma własny dźwięk, głośność i kolor.
Czy metronom działa offline i bez wysyłania danych?
Kliknięcia są syntetyzowane w samej przeglądarce i nic nie jest nagrywane ani wysyłane; po załadowaniu strona nie potrzebuje połączenia. Ustawienia zapisują się tylko na twoim urządzeniu.
Dlaczego cykle się przesuwają, kiedy zmieniam liczbę pulsów w trakcie grania?
Po zmianie cyklu, grupowania albo podziału takt zaczyna się od nowa w tej chwili, żeby wszystkie cykle ruszyły razem. Sama zmiana BPM nie restartuje taktu: takt kurczy się lub wydłuża, zachowując pozycję.