Υπολογισμός τρυπών για φλογέρα
Διάλεξε τη χαμηλότερη νότα της φλογέρας (με όλες τις τρύπες κλειστές), το σχέδιο των τρυπών και τον σωλήνα. Ο υπολογισμός δίνει το μήκος και τη θέση κάθε τρύπας, μετρημένη από το επιστόμιο και από την κάτω άκρη, με τις διορθώσεις της ανοιχτής άκρης, του επιστομίου και του τοιχώματος σε κάθε τρύπα.
Φλογέρα σε Ρε από PVC 20 mm (εκτίμηση)
Πλάγια φλογέρα σε Ρε4 (293,7 Hz), σωλήνας PVC 20 mm (17 mm εσωτερικά, τοίχωμα 1,5 mm), επιστόμιο 9 mm, τρύπες 9,5 mm, στους 25 °C, Λα 440 Hz.
| Τρύπα | Νότα | Διάμετρος (mm) | Από το επιστόμιο (mm) | Από την άκρη (mm) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | E4 | 9,5 | 477,8 | 79,5 |
| 2 | F♯4 | 9,5 | 420,8 | 136,5 |
| 3 | G4 | 9,5 | 399,1 | 158,2 |
| 4 | A4 | 9,5 | 347,0 | 210,3 |
| 5 | B4 | 9,5 | 305,2 | 252,1 |
| 6 | C♯5 | 9,5 | 267,6 | 289,7 |
Πώς να το χρησιμοποιήσεις
- Διάλεξε είδος, βασική νότα και σχέδιο τρυπών (οι 6 τρύπες δίνουν μείζονα κλίμακα).
- Πάτησε έναν έτοιμο σωλήνα ή γράψε εσωτερική διάμετρο, τοίχωμα και επιστόμιο του δικού σου.
- Άλλαξε τη διάμετρο κάθε τρύπας κατευθείαν στον πίνακα: η θέση αλλάζει αμέσως, και οι ειδοποιήσεις δείχνουν τρύπες που πέφτουν η μία πάνω στην άλλη ή είναι μακριά για τα δάχτυλα.
Βοήθεια και επεξηγήσεις
Μια πλάγια φλογέρα σε Ρε (293,7 Hz) από σωλήνα PVC 20 mm, με επιστόμιο 9 mm και τρύπες 9,5 mm, βγαίνει 557,3 mm από το επιστόμιο ως την άκρη. Είναι εκτίμηση: κούρδιζε πάντα στον πραγματικό σωλήνα.
Πώς γίνεται ο υπολογισμός
Το εργαλείο ακολουθεί το Flutomat του Pete Kosel, που εφαρμόζει τις εξισώσεις του Arthur Benade. Ο σωλήνας ανοιχτός και στις δύο άκρες ηχεί μισό κύμα, L = c ÷ 2f, με c = 331,3 · √(1 + T ÷ 273,15), δηλαδή 346,1 m/s στους 25 °C. Από εκεί βγαίνουν τρεις διορθώσεις: της ανοιχτής άκρης, του επιστομίου και της «καμινάδας» κάθε τρύπας, που εξαρτάται από το τοίχωμα και τη διάμετρο της τρύπας. Γι' αυτό η μικρότερη τρύπα πέφτει πιο κοντά στο επιστόμιο.
Πλάγια, ακραίας φύσησης και με δαχτυλίδι
Η πλάγια φλογέρα είναι η πιο ακριβής περίπτωση. Στο καβάλι, στο νέι, στην quena και στο shakuhachi ο αέρας σπάει πάνω στο χείλος του σωλήνα, και στο suling περνά από ένα δαχτυλίδι· αυτά τα είδη βγαίνουν ως εκτίμηση. Για σουραύλι με σφυρίχτρα, ο πιο κοντινός τύπος είναι με δαχτυλίδι. Κόψε περίπου 15 mm πιο μακρύ και κούρδισε κονταίνοντας.
Από τον υπολογισμό στην κουρδισμένη φλογέρα
Τρύπησε περίπου 2 mm μικρότερα από την ένδειξη, παίξε, έλεγξε με κουρδιστήρι και άνοιξε σιγά σιγά με στρογγυλή λίμα: μεγαλύτερη τρύπα ανεβάζει τη νότα. Ξεκίνα από την κάτω τρύπα, γιατί κάθε ανοιχτή τρύπα αλλάζει τις από πάνω.
Συμβουλές
- Κούρδιζε τρύπα τρύπα με το κουρδιστήρι του Lalatone, με απαλό φύσημα: το δυνατό φύσημα ανεβάζει τη νότα.
- Στο καλάμι, πάρε τον μέσο όρο της εσωτερικής διαμέτρου στις δύο άκρες και καθάρισε τους κόμπους από μέσα.
- Για σωλήνα κλειστό στον πάτο, όπως στη φλογέρα του Πάνα, χρησιμοποίησε τον υπολογισμό για καμπανάκια και φλογέρα του Πάνα.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιες είναι οι διαστάσεις μιας φλογέρας από PVC σε Ρε;
Σωλήνας PVC 20 mm (17 mm εσωτερικά), επιστόμιο 9 mm, τρύπες 9,5 mm, στους 25 °C: 557,3 mm από το επιστόμιο ως την άκρη, και τρύπες στα 79,5, 136,5, 158,2, 210,3, 252,1 και 289,7 mm από την άκρη.
Πού μπαίνει ο φελλός στην πλάγια φλογέρα;
Από 1 ως 1,5 φορές τη διάμετρο του επιστομίου πάνω από το κέντρο του: με επιστόμιο 9 mm, στα 9 ως 13,5 mm.
Το μέγεθος της τρύπας αλλάζει τη θέση της;
Ναι. Στο παράδειγμα σε Ρε, η πρώτη τρύπα με 7 mm πέφτει 6,7 mm πιο κοντά στο επιστόμιο από ό,τι με 9,5 mm.
Πόσο μεγάλο να είναι το επιστόμιο;
Σε σωλήνα με 17 mm εσωτερικά, 9 ως 10 mm. Πολύ μεγάλο επιστόμιο δίνει ήχο με πολύ αέρα.
Κάνει για φλογέρα από καλάμι ή για καβάλι;
Για πλάγια φλογέρα από καλάμι, ναι. Για καβάλι, νέι, quena και shakuhachi είναι εκτίμηση: ο ίδιος σωλήνας σε Ρε βγαίνει 576,4 mm.
Κι αν οι τρύπες πέφτουν μακριά για τα δάχτυλα;
Στη φλογέρα από PVC σε Ρε, οι τρύπες 1 και 2 απέχουν 57 mm. Βάλε μικρότερη τρύπα κάτω, που ανεβαίνει πιο ψηλά στον σωλήνα, ή μετατόπισε την τρύπα λίγο στο πλάι.