จูนซอสามสายออนไลน์

ลา–เร–ซอล: ลำดับสายและการอ่านโน้ต

ตำราไทยมักเรียกเสียงสายจากสายเอกลงไปว่า ซอล เร ลา ซึ่งเป็นลำดับจากสูงไปต่ำ สายที่ต่ำที่สุดคือสายทุ้ม (ลา) ไม่ใช่สายเอก สายเอกเป็นสายเส้นเล็กที่สุดและเสียงสูงที่สุด จูนเนอร์หน้านี้แสดงจากสายทุ้มไปสายเอก ซอสามสายมีสองขนาด คือซอสามสายปกติและซอสามสายหลีบที่เล็กกว่า แต่ไม่มีแหล่งข้อมูลให้ค่าเสียงเฉพาะของซอสามสายหลีบ

การอ่าน ลา–เร–ซอล เป็น A3–D4–G4 ตรงกับการบันทึกเสียงสาธิตชิ้นหนึ่งใน Wikimedia Commons ซึ่งเสียงลาต่ำสุดอยู่ราว 215–216 Hz ต่ำกว่า A3 ราว 30–40 เซนต์ ส่วนวิทยานิพนธ์ฟิสิกส์ของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (2546) วัดซอสามสายเครื่องหนึ่งได้สายกลางราว 262 Hz (C4) สายเอกราว 351 Hz (F4) และสายทุ้มราว 176–185 Hz ห้องปฏิบัติการเดียวกันวัดเสียงโดของขลุ่ยเพียงออได้ราว 466–477 Hz (B♭4) ซึ่งสอดคล้องกับวงที่ตั้งเสียงตามระดับเพียงออ

คู่สี่ที่ตั้งด้วยหู

บันไดเสียงไทยตามทฤษฎีมี 7 ขั้นที่เกือบเท่ากัน แต่เครื่องจริงไม่ได้ตรงทฤษฎีเป๊ะ และระดับเสียงต่างกันไปตามสำนักและวง Ellis วัดซอสามสายเมื่อปี 1885 พบว่าคู่สี่ของสายเปล่าแคบกว่าคู่สี่ไทยตามทฤษฎีราว 33 และ 63 เซนต์ ดังนั้นเมื่อเล่นกับเครื่องดนตรีไทย ไม่ต้องบังคับทุกสายให้อยู่ที่ศูนย์ของจูนเนอร์

ใช้จูนเนอร์เพื่อหาเสียงเริ่มต้น เช็กออกเทฟ และตั้งสายใหม่ ถ้าเล่นกับเครื่องดนตรีสากล ให้ใช้แบบแผน A3–D4–G4 ที่ 440 Hz ถ้าเล่นในวงมโหรีหรือวงเครื่องสาย ให้ปรับตามขลุ่ยหรือระนาดของวง แล้วใช้จูนเนอร์โครมาติกอ่านค่าเซนต์ของแต่ละสาย โน้ตที่กดนิ้วไม่ต้องตรงครึ่งเสียงของจูนเนอร์ เพราะครูซอสามสายปรับระยะเสียงตามทางเพลงและอารมณ์ของเพลง

เคล็ดลับ

• ถ่วงหน้าบนหน้าซอมีผลต่อเสียง ให้ติดไว้ที่เดิมก่อนจูน อย่าจูนเสร็จแล้วค่อยติด
• วางมือถือใกล้กะโหลกในห้องเงียบ เพราะเสียงซอสามสายนุ่มและเบา
• สายไหมใหม่ยืดตัว เล่นไปสักพักแล้วเช็กอีกครั้ง และดูเลขออกเทฟทุกครั้ง อย่าขันขึ้นไปหา G5