จูนกีตาร์แบบกำหนดเอง ตั้งสายได้ทุกแบบ

Alternate tuning คืออะไร

Alternate tuning หรือการตั้งสายแบบอื่น คือการจูนสายแบบไหนก็ได้ที่ไม่ใช่การตั้งสายมาตรฐานของเครื่องดนตรีนั้น บนกีตาร์โปร่งและกีตาร์ไฟฟ้า มาตรฐานคือ E A D G B E จากสาย 6 ถึงสาย 1 เมื่อคุณเปลี่ยนสายหนึ่งสายหรือมากกว่า คอร์ดจะต้องจับในตำแหน่งใหม่ จะมีสายเปล่าที่ดังไปพร้อมกับทำนอง และบางคอร์ดจะเล่นได้ด้วยนิ้วเดียว เพลงดังหลายเพลงแต่งด้วยวิธีนี้ และต้องใช้การตั้งสายแบบต้นฉบับเท่านั้น กีตาร์จึงจะฟังเหมือนในเพลง

การตั้งสายแบ่งได้เป็นสามตระกูลใหญ่ Open tuning ทำให้สายเปล่าเป็นคอร์ดเมเจอร์ เหมาะกับการเล่นสไลด์และคนที่ใช้นิ้วโป้งเล่นเบส Drop tuning ลดเฉพาะสายเสียงต่ำสุด ปกติลงหนึ่งเสียงเต็ม ทำให้เล่นพาวเวอร์คอร์ดได้ด้วยนิ้วเดียว และการตั้งสายแบบลดเสียง ลดทุกสายลงเท่ากัน ครึ่งเสียงหรือหนึ่งเสียง เพื่อให้เข้ากับเสียงร้องในคีย์ที่ต่ำลง หรือให้สายนุ่มมือขึ้น

Alternate tuning ยอดนิยมสำหรับเริ่มต้น

บางแบบมีจูนเนอร์ของตัวเองบนเว็บนี้แล้ว Drop D (D A D G B E) คือประตูสู่เพลงร็อกและเมทัล Drop C ลดทุกสายลงอีกหนึ่งเสียง Open G (D G D G B D) คือการตั้งสายของสไลด์บลูส์และริฟฟ์หลายเพลงของ Rolling Stones ส่วน Open D (D A D F♯ A D) เป็นญาติกัน แต่เสียงต่ำกว่า DADGAD คือการตั้งสายของดนตรีเซลติกและกีตาร์บรรเลงหลายเพลง ถ้าอยากร้องได้สบายขึ้น มีแบบลดครึ่งเสียงและลดหนึ่งเสียง

นอกจากกีตาร์ 6 สายก็ยังมีอีกมาก วิโอลา ไกปีราของบราซิลมีการตั้งสายหลายสิบแบบ เช่น เซโบเลาใน E และรีอูอาไบชู ดนตรีโชโรใช้กีตาร์ 7 สายที่ตั้งสาย 7 เป็น C อูคูเลเล่มีแบบ Low G ที่สาย 4 เป็นเสียงต่ำ ที่ฮาวาย กีตาร์สแล็กคีย์ใช้ Open tuning อย่าง Taro Patch (D G D G B D) และการตั้งสายแบบ Nashville จะเปลี่ยนสี่สายเสียงต่ำเป็นสายเล็กที่สูงขึ้นหนึ่งออกเทฟ เหมือนสายคู่ของกีตาร์ 12 สาย ทุกแบบอยู่ใน เริ่มจากการตั้งสายที่รู้จัก เลือกมาหนึ่งแบบแล้วเปลี่ยนอะไรก็ได้ตามต้องการ

ระวังแรงตึงของสาย

แรงตึงของสายเพิ่มขึ้นตามกำลังสองของความถี่ การขึ้นครึ่งเสียงเพิ่มแรงตึงราว 12% และการขึ้นหนึ่งเสียงเต็มเพิ่มราว 26% สายหนึ่งหรือสองสายที่สูงขึ้นหนึ่งเสียงมักรับได้ แต่ถ้าขึ้นหลายสาย หรือขึ้นมากกว่านั้น จะเพิ่มแรงที่คอและหน้าไม้ และอาจทำให้สายขาด จูนเนอร์จึงแสดงคำเตือนเมื่อมีสายใดสูงกว่ามาตรฐานของเครื่องดนตรีเกิน 2 ครึ่งเสียง ถ้าอยากเล่นให้สูงขึ้นโดยไม่ต้องขึงสายให้ตึง ใช้คาโป้ดีกว่า เครื่องคำนวณคาโป้จะบอกว่าควรติดที่ช่องไหน

การลดเสียงลงมากก็มีขีดจำกัด สายที่หย่อนเกินไปจะสั่นพลิ้ว กระทบเฟร็ต (ซ่า) และเพี้ยนทุกครั้งที่ออกแรงมือ การตั้งสายที่ต่ำมาก เช่น บาริโทนหรือ Drop B จะดีกว่าถ้าใช้สายที่ใหญ่ขึ้น และทุกครั้งที่เปลี่ยนหลายสายพร้อมกัน ให้ไล่จูนทั้งชุดสองถึงสามรอบ เพราะคอกีตาร์จะปรับตัวกับแรงตึงใหม่ และสายที่จูนก่อนจะเพี้ยนไปเล็กน้อย

เคล็ดลับ

• จูนขึ้นหาโน้ตเสมอ ถ้าสายเลยโน้ตไปแล้ว ให้คลายลงต่ำกว่าโน้ตแล้วขันขึ้นใหม่ วิธีนี้ทำให้ลูกบิดล็อกแน่นและสายรักษาเสียงได้นานขึ้น
• ถ้าจะแกะการตั้งสายด้วยหู ให้เริ่มจากมาตรฐาน เล่นเพลงไป แล้วเปลี่ยนทีละสายด้วย − และ + จนคอร์ดฟังเหมือนในเพลง จากนั้นบันทึกพร้อมตั้งชื่อ
• ลิงก์เก็บโน้ตไว้ในที่อยู่ของหน้าเว็บเอง บันทึกไว้ในบุ๊กมาร์กของเบราว์เซอร์ หรือปักหมุดไว้ในแชต LINE ของวง เพื่อเปิดการตั้งสายตอนซ้อม
• สำหรับสายเสียงต่ำ บางครั้งไมค์จะจับออกเทฟบนแทน ถ้าค่าที่อ่านได้กระโดดไปมา ให้แตะการ์ดของสายนั้นเพื่อล็อกจูนเนอร์ไว้ที่สายนั้น เหมือนกับจูนกีตาร์ทั่วไป