ตั้งออกเทฟกีตาร์ เบส และอูคูเลเล่
กีตาร์ของคุณตั้งสายเปล่าได้ตรงเป๊ะ แต่พอจับคอร์ดกลางคอแล้วเสียงเพี้ยนใช่ไหม นี่คือปัญหาออกเทฟ (ภาษาอังกฤษเรียกว่า intonation) โน้ตที่เฟร็ต 12 ควรสูงกว่าสายเปล่าหนึ่งออกเทฟพอดี แต่ถ้าความยาวสายระหว่างนัทกับหย่องยาวหรือสั้นเกินไป โน้ตที่กดจะออกมาสูงหรือต่ำ เครื่องมือนี้วัดความต่างนั้นผ่านไมโครโฟนทีละสาย บอกเป็นเซนต์ว่าแต่ละสายคลาดไปเท่าไร และหย่องต้องเลื่อนไปทางไหน
วิธีใช้
- เลือกเครื่องดนตรีและการตั้งสาย เปิดไมโครโฟน แล้ววางอุปกรณ์ไว้ใกล้ช่องเสียงของกีตาร์หรือใกล้แอมป์ ห่างจากเสียงรบกวน
- ขั้นที่ 1: เล่นสายเปล่าที่แสดงแล้วปล่อยให้ดังค้างไว้ ถ้าคลาดเกิน 3 เซนต์ เครื่องมือจะให้ตั้งสายก่อน (ลิงก์จะเปิดจูนเนอร์) การตั้งออกเทฟจะมีความหมายก็ต่อเมื่อสายเปล่าตรงแล้วเท่านั้น
- ขั้นที่ 2 (ไม่บังคับ): เล่นฮาร์โมนิกที่เฟร็ต 12 โดยแตะนิ้วเบา ๆ เหนือลวดเฟร็ตโดยไม่กด ใช้เป็นค่าอ้างอิง ถ้าฮาร์โมนิกตรงแต่โน้ตกดไม่ตรง ปัญหาอยู่ที่ความสูงสายหรือแรงกดนิ้ว ไม่ใช่ที่หย่อง
- ขั้นที่ 3: กดสายที่เฟร็ต 12 ด้วยแรงกดปกติที่ใช้เล่นแล้วดีด ค่าคลาดจะขึ้นในตาราง เขียวไม่เกิน 2 เซนต์ เหลืองไม่เกิน 5 เซนต์ แดงถ้าเกินกว่านั้น พร้อมคำแนะนำวิธีปรับอยู่ข้าง ๆ
- ทำซ้ำกับสายอื่น (เครื่องมือจะเลื่อนไปสายถัดไปเอง) ใช้ วัดสายนี้ใหม่ หลังปรับหย่อง และ ล้างทั้งหมด เพื่อเริ่มใหม่ ผลล่าสุดจะถูกเก็บไว้ในอุปกรณ์
วิธีใช้และคำอธิบาย
ใช้ได้กับกีตาร์ 6 สาย (มาตรฐาน drop D และลดครึ่งเสียง) เบส 4 และ 5 สาย และอูคูเลเล่ (G สูง low G และบาริโทน) ทุกการอ่านค่าต้องให้โน้ตนิ่งอยู่ครึ่งวินาทีและใช้ค่าเฉลี่ยของการวัด 10 ครั้ง ผลจึงไม่ขึ้นกับจังหวะที่ปิ๊กกระทบสาย ไม่มีการบันทึกหรือส่งเสียงออกไป เสียงถูกวิเคราะห์บนอุปกรณ์ของคุณ
เฟร็ต 12 สูงหรือต่ำ: ต้องทำอย่างไร
มีกฎข้อเดียว ถ้าโน้ตกดที่เฟร็ต 12 ออกมาสูง (ค่าคลาดเป็นบวก) แปลว่าสายสั้นเกินไป หย่องต้องเลื่อนถอยหลัง ห่างจากนัท เพื่อให้ช่วงสายที่สั่นยาวขึ้น ถ้าออกมาต่ำ (ค่าคลาดเป็นลบ) แปลว่าสายยาวเกินไป หย่องต้องเลื่อนไปข้างหน้า เข้าหานัท ปรับทีละนิด ตั้งสายเปล่าใหม่ แล้ววัดอีกครั้ง เพราะทุกครั้งที่ปรับ ระดับเสียงของสายเปล่าก็จะเปลี่ยนด้วย
กีตาร์ไฟฟ้าและเบสไฟฟ้ามีหย่อง (แซดเดิล) แยกของแต่ละสายบนบริดจ์ ปรับด้วยสกรูที่ด้านหลัง ขันสกรูเข้าหย่องจะถอยหลัง (สายยาวขึ้น ใช้เมื่อเฟร็ต 12 สูง) คลายสกรูหย่องจะเลื่อนเข้าหานัท ส่วนกีตาร์โปร่งและกีตาร์คลาสสิก หย่องเป็นชิ้นเดียวทำจากกระดูกหรือพลาสติก ช่างกีตาร์จะตะไบขอบหน้าหรือขอบหลังของหย่องสำหรับแต่ละสาย (หรือเปลี่ยนเป็นหย่องแบบชดเชย) เครื่องมือนี้บอกได้ชัดว่าสายไหนต้องแก้และต้องแก้มากแค่ไหน
ทำไมออกเทฟถึงเพี้ยน
เวลากดสาย สายจะถูกยืดออกเล็กน้อยและเสียงสูงขึ้น สายที่ใหญ่กว่าและแอคชั่นที่สูงกว่าจะยืดมากกว่า นี่คือเหตุผลที่หย่องกีตาร์ไฟฟ้าวางเฉียง และหย่องกีตาร์โปร่งต้องชดเชย สายเก่า การเปลี่ยนเบอร์สาย การเปลี่ยนการตั้งสาย (drop D ลดครึ่งเสียง) และความสูงสาย (แอคชั่น) ที่เปลี่ยนไป ทำให้ออกเทฟเปลี่ยนทั้งหมด จึงควรวัดใหม่ทุกครั้งที่เปลี่ยนชุดสาย
การคลาดไม่กี่เซนต์เป็นเรื่องปกติ โดยเฉพาะกีตาร์คลาสสิกสายไนลอนและอูคูเลเล่ ที่แรงกดนิ้วมีผลมากกว่า ไม่เกิน 2 เซนต์ไม่มีใครได้ยิน ระหว่าง 2 ถึง 5 เซนต์ หูที่ฝึกมาแล้วจะสังเกตได้ในคอร์ดเสียงสูง เกิน 5 เซนต์ คอร์ดกลางคอจะเพี้ยนแม้สายเปล่าจะตรงเป๊ะก็ตาม
เคล็ดลับ
- กดโน้ตเฟร็ต 12 ด้วยแรงเท่ากับที่ใช้เล่นจริง กดแรงเกินไปทำให้เสียงสูงและการวัดผิดพลาด
- เล่นโดยไม่ใส่วิบราโต และปล่อยให้สายดังสะอาด ค่าที่อ่านจะถูกรับก็ต่อเมื่อระดับเสียงนิ่งครึ่งวินาที
- สำหรับเบส ดีดด้วยนิ้วใกล้บริดจ์ ไม่ต้องดีดแรง สายเสียงต่ำต้องใช้เวลาสักครู่กว่าโน้ตจะนิ่ง
- ใส่สายใหม่และยืดสายก่อนวัด สายเก่าเสียงจะเพี้ยนในตัวเองและทำให้ออกเทฟผิดไม่ว่าจะเซ็ตอัพแบบไหน
คำถามที่พบบ่อย
ตั้งออกเทฟกีตาร์คืออะไร
คือการปรับความยาวช่วงสายที่สั่นของแต่ละสายที่หย่อง ให้โน้ตกดที่เฟร็ต 12 สูงกว่าสายเปล่าหนึ่งออกเทฟพอดี เมื่อออกเทฟถูกต้อง กีตาร์จะเสียงตรงทั้งคอ ไม่ใช่แค่สายเปล่า
เฟร็ต 12 เสียงสูง ต้องเลื่อนหย่องไปทางไหน
ถอยหลัง ห่างจากนัท เพื่อให้สายยาวขึ้น ถ้าเป็นกีตาร์ไฟฟ้าให้ขันสกรูหย่องของสายนั้นเข้า ถ้าเป็นกีตาร์โปร่ง ช่างกีตาร์จะตะไบขอบหน้าของหย่อง ถ้าเสียงต่ำให้ทำตรงข้าม คือเลื่อนหย่องไปข้างหน้า
ต้องเล่นฮาร์โมนิกเฟร็ต 12 ไหม
ไม่ต้อง ขั้นนี้ไม่บังคับ แต่ช่วยแยกปัญหาได้ ฮาร์โมนิกไม่ขึ้นกับแรงกดนิ้ว ถ้าฮาร์โมนิกตรงกับสายเปล่าแต่โน้ตกดไม่ตรง ค่าคลาดมาจากความสูงสายหรือแรงที่คุณกด
คลาดได้มากแค่ไหนถึงยังโอเค
ไม่เกิน 2 เซนต์เป็นสีเขียวและไม่ได้ยิน ไม่เกิน 5 เซนต์เป็นสีเหลือง พอรับได้สำหรับกีตาร์คลาสสิกสายไนลอนและอูคูเลเล่ แต่ควรแก้ถ้าเป็นกีตาร์ไฟฟ้า เกิน 5 เซนต์เป็นสีแดง คอร์ดกลางคอจะฟังเพี้ยน
ใช้กับเบสและอูคูเลเล่ได้ไหม
ได้ ทั้งเบส 4 และ 5 สาย (มาตรฐานและ drop D) และอูคูเลเล่แบบ G สูง low G และบาริโทน สำหรับเบส เครื่องมือจะรับสัญญาณที่เบากว่าเล็กน้อย และรอให้โน้ตนิ่งก่อนวัด
ทำไมเครื่องมือบอกว่าไม่ใช่โน้ตเฟร็ต 12
เพราะค่าที่อ่านได้ห่างจากโน้ตที่คาดไว้เกิน 200 เซนต์ คุณอาจเล่นสายเปล่าซ้ำ เล่นผิดสาย หรือไมโครโฟนจับฮาร์โมนิกได้ ให้เล่นโน้ตที่ขอแล้วค้างไว้จนแถบเต็ม
มีการส่งเสียงไปที่ไหนไหม
ไม่มี การตรวจจับระดับเสียงทำงานในเบราว์เซอร์บนอุปกรณ์ของคุณ ไม่มีอะไรถูกบันทึกหรืออัปโหลด ผลจะถูกเก็บไว้ในเบราว์เซอร์ของคุณเท่านั้น และถ้าต้องการ คุณแชร์ลิงก์สรุปผลได้