Υπολογισμός καποτάστο
Γράψε τις συγχορδίες που παίζεις (G D Em C, για παράδειγμα), διάλεξε το τάστο του καποτάστο και δες αμέσως τι ακούγεται στην πραγματικότητα: στο 2ο τάστο το G γίνεται A, το D γίνεται E, το Em γίνεται F♯m και το C γίνεται D. Ο υπολογισμός καποτάστο δουλεύει και αντίστροφα: πες σε ποιον τόνο είναι το τραγούδι και με ποια σχήματα θέλεις να το παίξεις, και η σελίδα σού δείχνει σε ποιο τάστο να πιάσεις το capo.
Πώς να το χρησιμοποιήσεις
- Γράψε ή επικόλλησε τις συγχορδίες του τραγουδιού στο πλαίσιο, χωρισμένες με κενό (ή πάτα Παράδειγμα).
- Διάλεξε το τάστο του καποτάστο. Ο πίνακας δείχνει κάθε σχήμα και τη συγχορδία που ακούγεται στην πραγματικότητα.
- Για τον αντίστροφο υπολογισμό, διάλεξε τον τόνο του τραγουδιού και τα σχήματα που θέλεις να χρησιμοποιήσεις: η σελίδα λέει το τάστο του capo και γράφει τις επτά συγχορδίες του τόνου ως σχήματα.
- Πάτα μία από τις πιο εύκολες θέσεις για να δεις το τάστο που αφήνει τις περισσότερες ανοιχτές συγχορδίες σε αυτόν τον τόνο.
- Άνοιξε τον πλήρη πίνακα για να δεις τι ακούγεται σε κάθε τάστο, από 0 έως 11, με τα σχήματα G, C, D, A, E, Am, Em και Dm.
Βοήθεια και επεξηγήσεις
Αναγνωρίζει τις καταλήξεις των συγχορδιών (m, 7, maj7, sus4, dim, add9, μπάσο μετά την κάθετο) και γράφει το αποτέλεσμα όπως θα το έγραφε ένας μουσικός, σεβόμενος τον τόνο. Όλα τρέχουν στον browser σου, δωρεάν, και ο τελευταίος υπολογισμός μένει αποθηκευμένος στη συσκευή.
Πώς το καποτάστο αλλάζει τον τόνο
Το καποτάστο είναι ένα σταθερό μπαρέ: σε κάθε τάστο που το πιάνεις, κονταίνει τις χορδές και ανεβάζει τον ήχο κατά ένα ημιτόνιο. Τα σχήματα μένουν ίδια, αλλά η συγχορδία που βγαίνει είναι άλλη. Με το capo στο 1ο τάστο, το σχήμα του G ακούγεται G♯· στο 2ο ακούγεται A· στο 3ο, B♭· στο 5ο, C· στο 7ο, D. Γι' αυτό στα site με συγχορδίες γράφει «σε G, καποτάστο στο 2ο» ενώ το τραγούδι στην πραγματικότητα ακούγεται σε A.
Η σελίδα μετακινεί τη ρίζα και το μπάσο κάθε συγχορδίας κατά αυτόν τον αριθμό ημιτονίων και κρατά τα υπόλοιπα: το Em7 στο 3ο τάστο γίνεται Gm7, το D/F♯ γίνεται F/A, το Cmaj9 γίνεται E♭maj9. Η δίεση ή η ύφεση ακολουθεί τον νέο τόνο, όπως σε μια σωστά γραμμένη ακολουθία συγχορδιών.
Πού να βάλεις το καποτάστο για έναν τόνο
Ο αντίστροφος υπολογισμός είναι ο πιο χρήσιμος στην καθημερινότητα: το τραγούδι ακούγεται σε B♭ και δεν θέλεις μπαρέ παντού. Διάλεξε τον πραγματικό τόνο (B♭) και τα σχήματα που προτιμάς (G, για παράδειγμα): η απόσταση ανάμεσά τους δίνει το τάστο, το 3ο. Με τα σχήματα του A το capo θα πήγαινε στο 1ο τάστο· με του C βγαίνει σχεδόν έξω από την ταστιέρα, γιατί το C είναι πάνω από το B♭ και το τάστο θα ήταν το 10ο.
Οι πιο εύκολες θέσεις συγκρίνουν τα τάστα από 0 έως 7 με βάση τις συγχορδίες της αρμονικής κλίμακας του τόνου και σημειώνουν με ★ αυτό που έχει τις περισσότερες ανοιχτές συγχορδίες. Πάνω από το 7ο τάστο ο χώρος στενεύει στις περισσότερες κιθάρες· η σελίδα σε προειδοποιεί όταν ο συνδυασμός που διάλεξες πέφτει εκεί.
Ονόματα συγχορδιών: γράμματα και Ντο Ρε Μι
Οι συγχορδίες γράφονται πάντα με γράμματα: C D E F G A B. Επειδή στην Ελλάδα οι νότες λέγονται Ντο Ρε Μι, το όνομα με τις ελληνικές νότες εμφανίζεται δίπλα σε κάθε συγχορδία (A → Λα, F♯m → Φα♯m), χωρίς να αλλάζει το σύμβολο. Πολλά ελληνικά τραγουδολόγια γράφουν τις μινόρε με παύλα (Λα- αντί για Am)· είναι η ίδια συγχορδία. Το C♯ και το D♭ είναι ο ίδιος ήχος· η γραφή που διαλέγει η σελίδα είναι αυτή που έχει νόημα στον νέο τόνο: σε A γράφεται F♯m, σε E♭ γράφεται A♭.
Συμβουλές
- Για να τραγουδήσεις πιο ψηλά χωρίς να μάθεις νέα σχήματα, ανέβαζε το capo ένα τάστο τη φορά και κράτα τα ίδια σχήματα.
- Τόνοι όπως A, B♭, B και E♭ συνήθως γίνονται εύκολοι με capo και σχήματα G ή C· τα F και F♯ βγαίνουν καλά με σχήματα E ή D.
- Αφού πιάσεις το καποτάστο, έλεγξε το κούρδισμα με το κουρδιστήρι κιθάρας: ένα πολύ σφιχτό capo τραβά τις χορδές ψηλότερα.
- Για να αλλάξεις τον τόνο σε ολόκληρο το κομμάτι με τους στίχους, η ίδια πράξη γίνεται συγχορδία-συγχορδία: ανέβασε ή κατέβασε κάθε σύμβολο κατά τα ίδια ημιτόνια που δείχνει ο πίνακας.
Συχνές ερωτήσεις
Καποτάστο στο 2ο τάστο: σε τι τόνο είμαι;
Έναν τόνο πάνω από αυτό που είναι γραμμένο. Τα σχήματα G ακούγονται A, τα C ακούγονται D, τα D ακούγονται E, τα E ακούγονται F♯, το Am ακούγεται Bm και το Em ακούγεται F♯m.
Πώς ξέρω πού να βάλω το καποτάστο;
Μέτρα τα ημιτόνια ανάμεσα στα σχήματα που θέλεις να παίξεις και στον τόνο που ακούγεται το τραγούδι. Από σχήματα G στον τόνο B♭ είναι τρία ημιτόνια: capo στο 3ο τάστο. Η σελίδα κάνει αυτόν τον υπολογισμό και επιπλέον συγκρίνει ποια θέση αφήνει τις περισσότερες ανοιχτές συγχορδίες.
Το καποτάστο αλλάζει τον τόνο ή μόνο τον ήχο;
Αλλάζει πραγματικά τον τόνο: κάθε τάστο ανεβάζει ένα ημιτόνιο. Συνεχίζεις να κάνεις τα ίδια σχήματα, αλλά οι συγχορδίες που βγαίνουν είναι άλλες. Γι' αυτό οι συγχορδίες με capo πρέπει να λένε το τάστο.
Μπορώ να κατεβάσω τον τόνο με καποτάστο;
Όχι απευθείας: το capo μόνο ανεβάζει. Για να κατεβείς, άλλαξε τα σχήματα με άλλα πιο χαμηλά και αντιστάθμισε με το capo. Για να ακουστεί σε F με σχήματα G, για παράδειγμα, δεν υπάρχει τάστο· χρησιμοποίησε σχήματα E με capo στο 1ο ή σχήματα D με capo στο 3ο.
Καταλαβαίνει συγχορδίες με έβδομη, sus4 και μπάσο;
Ναι. Διαβάζει καταλήξεις όπως m, 7, maj7, 7M, m7(b5), sus4, sus2, dim, °, add9, 6, 9 και μπάσο μετά την κάθετο (G/B, D/F♯). Η κατάληξη μένει ίδια· αλλάζουν μόνο η ρίζα και το μπάσο.
Ποια η διαφορά από ένα πρόγραμμα αλλαγής τόνου (transpose);
Ο υπολογισμός καποτάστο δουλεύει με μια λίστα συγχορδιών και απαντά γρήγορα στο «σε τι τόνο είμαι» και «σε ποιο τάστο πιάνω το capo». Ένα πρόγραμμα transpose παίρνει ολόκληρο το κομμάτι, με τους στίχους, και ξαναγράφει το κείμενο στον νέο τόνο.
Ο πίνακας του καποτάστο ισχύει για ουκουλέλε και μπουζούκι;
Ο λογαριασμός είναι ίδιος: κάθε τάστο ανεβάζει ένα ημιτόνιο σε οποιοδήποτε έγχορδο με τάστα. Μόνο η λίστα με τα εύκολα σχήματα είναι φτιαγμένη για την κιθάρα· στο ουκουλέλε και στο μπουζούκι τα ανοιχτά σχήματα είναι άλλα.