Νότες στο πεντάγραμμο, στο πιάνο και στην ταστιέρα
Πάτα μια νότα και δες πού βρίσκεται στο πεντάγραμμο με κλειδί του Σολ, του Φα και του Ντο (άλτο και τενόρου), με τη γραμμή ή το διάστημα γραμμένα ολογράφως, κάθε πλήκτρο στο πιάνο και κάθε τάστο σε κλασική ή ηλεκτρική κιθάρα, μπάσο, ουκουλέλε ή cavaquinho όπου ακούγεται, και τη συχνότητά της με βάση το Λα αναφοράς. Έτσι μαθαίνεις τις νότες στο πεντάγραμμο και στο όργανό σου ταυτόχρονα.
Πώς να το χρησιμοποιήσεις
- Διάλεξε τη νότα και την οκτάβα (το μεσαίο Ντο είναι το Ντο4). Τα κουμπιά ♯ και ♭ αλλάζουν τον τρόπο που γράφονται τα μαύρα πλήκτρα: Ντο♯ ή Ρε♭.
- Διάβασε τη θέση της νότας στα τέσσερα πεντάγραμμα· όταν ξεπερνά τις πέντε βοηθητικές γραμμές, εμφανίζεται με 8va ή 8vb, όπως στις τυπωμένες παρτιτούρες.
- Στην ταστιέρα, διάλεξε όργανο: οι γεμάτες κουκκίδες είναι η ακριβής νότα και οι αχνές η ίδια νότα σε άλλες οκτάβες.
- Στο Διάστημα, διάλεξε την 1η και τη 2η νότα ή χρησιμοποίησε τις συντομεύσεις (3Μ, 5Κ...) για να ανέβεις από την πρώτη.
- Πάτα πλήκτρο, τάστο ή νότα στο πεντάγραμμο για να την ακούσεις· στο πληκτρολόγιο του υπολογιστή, τα βελάκια μετακινούν κατά ημιτόνιο και κατά οκτάβα.
Βοήθεια και επεξηγήσεις
Στη λειτουργία Διάστημα, διάλεξε δύο νότες για να δεις το όνομα του διαστήματος (μικρή 3η, καθαρή 5η, τρίτονο), πόσα ημιτόνια καλύπτει, την αναστροφή του και πώς ακούγεται, μαζί ή η μία μετά την άλλη.
Πώς διαβάζεις τις νότες στο πεντάγραμμο
Με κλειδί του Σολ, η νότα στη 2η γραμμή (μετρώντας από κάτω) είναι το Σολ4· οι γραμμές είναι Μι Σολ Σι Ρε Φα και τα διαστήματα Φα Λα Ντο Μι. Με κλειδί του Φα, η 4η γραμμή είναι το Φα3· οι γραμμές είναι Σολ Σι Ρε Φα Λα και τα διαστήματα Λα Ντο Μι Σολ. Το μεσαίο Ντο βρίσκεται στην πρώτη βοηθητική γραμμή κάτω από το πεντάγραμμο του Σολ και στην πρώτη βοηθητική γραμμή πάνω από το πεντάγραμμο του Φα.
Το κλειδί του Ντο δείχνει το Ντο4 στη γραμμή όπου κάθεται: στην 3η γραμμή (κλειδί άλτο, για τη βιόλα) ή στην 4η γραμμή (κλειδί τενόρου, για την ψηλή περιοχή του τσέλου, του φαγκότου και του τρομπονιού).
Διαστήματα και ημιτόνια
Ο αριθμός του διαστήματος μετρά ονόματα νοτών (από Ντο ως Μι είναι 3η) και το είδος βγαίνει από τα ημιτόνια: η μικρή 3η έχει 3, η μεγάλη 3η 4, η καθαρή 4η 5, το τρίτονο 6, η καθαρή 5η 7 και η οκτάβα 12. Τα Ντο–Ρε♯ και Ντο–Μι♭ ακούγονται ίδια, αλλά το ένα είναι αυξημένη 2η και το άλλο μικρή 3η: το κουμπί γραφής δείχνει και τα δύο.
Σύνθετο διάστημα είναι αυτό που ξεπερνά την οκτάβα: η μεγάλη 9η είναι μία οκτάβα συν μια μεγάλη 2η. Για να αναστρέψεις ένα απλό διάστημα, πάρε τον αριθμό που κάνει μαζί του άθροισμα 9 (η 3η γίνεται 6η, η 4η γίνεται 5η) και άλλαξε το μεγάλο σε μικρό· το καθαρό μένει καθαρό.
Συμβουλές
- Μάθε πρώτα τις νότες-σημάδια: το Σολ στη 2η γραμμή με κλειδί του Σολ, το Φα στην 4η γραμμή με κλειδί του Φα και το μεσαίο Ντο ανάμεσά τους. Από εκεί μετράς τις υπόλοιπες.
- Στην κιθάρα, το 5ο τάστο της 6ης χορδής ακούγεται ίδιο με την ανοιχτή 5η χορδή, και ούτω καθεξής ως την 1η χορδή· μόνο από την 3η στη 2η χορδή είναι το 4ο τάστο. Είναι ο κλασικός τρόπος να κουρδίσεις με το αυτί.
- Για να εξασκηθείς στην ανάγνωση με άμεση απάντηση, χρησιμοποίησε την εξάσκηση ανάγνωσης νοτών· για να αναγνωρίζεις διαστήματα με το αυτί, δοκίμασε την εκπαίδευση ακοής.
- Η συχνότητα κάθε νότας σε κάθε οκτάβα είναι στον πίνακα συχνοτήτων νοτών.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιες νότες είναι στο πεντάγραμμο με κλειδί του Σολ;
Γραμμές, από κάτω προς τα πάνω: Μι4, Σολ4, Σι4, Ρε5 και Φα5. Διαστήματα: Φα4, Λα4, Ντο5 και Μι5. Το μεσαίο Ντο (Ντο4) βρίσκεται στην πρώτη βοηθητική γραμμή κάτω από το πεντάγραμμο.
Ποιες είναι οι νότες με κλειδί του Φα;
Γραμμές, από κάτω προς τα πάνω: Σολ2, Σι2, Ρε3, Φα3 και Λα3. Διαστήματα: Λα2, Ντο3, Μι3 και Σολ3. Το κλειδί του Φα στην 4η γραμμή χρησιμοποιείται στο πιάνο (αριστερό χέρι), στο μπάσο, στο τσέλο και στο τρομπόνι.
Ποια όργανα χρησιμοποιούν το κλειδί του Ντο;
Στην 3η γραμμή (κλειδί άλτο), η βιόλα. Στην 4η γραμμή (κλειδί τενόρου), το τσέλο, το φαγκότο και το τρομπόνι όταν παίζουν ψηλά. Και στα δύο, η γραμμή του κλειδιού είναι το Ντο4.
Πόσα ημιτόνια έχει μια μεγάλη τρίτη;
Τέσσερα (Ντο–Μι). Η μικρή τρίτη έχει τρία (Ντο–Μι♭), η καθαρή τετάρτη πέντε, η καθαρή πέμπτη επτά και η οκτάβα δώδεκα.
Τι είναι το τρίτονο;
Το διάστημα των έξι ημιτονίων, δηλαδή τριών τόνων: Ντο–Φα♯ (αυξημένη 4η) ή Ντο–Σολ♭ (ελαττωμένη 5η). Χωρίζει την οκτάβα ακριβώς στη μέση και εμφανίζεται στη συγχορδία της δεσπόζουσας με έβδομη.
Ποια η διαφορά ανάμεσα σε απλό και σύνθετο διάστημα;
Το απλό διάστημα χωράει μέσα σε μία οκτάβα (από 2η ως 8η)· το σύνθετο την ξεπερνά: οι 9ες, 10ες, 11ες και 13ες είναι 2ες, 3ες, 4ες και 6ες συν μία οκτάβα.
Πού είναι το μεσαίο Ντο στην κιθάρα;
Το Ντο4, στα 261,63 Hz, βρίσκεται στη 2η χορδή στο 1ο τάστο, στην 3η χορδή στο 5ο τάστο, στην 4η χορδή στο 10ο τάστο και στην 5η χορδή στο 15ο τάστο. Οι παρτιτούρες κιθάρας το γράφουν μία οκτάβα πιο ψηλά, γιατί η κιθάρα ακούγεται μία οκτάβα χαμηλότερα από ό,τι γράφεται.