ตัวโน้ตบนบรรทัดห้าเส้น เปียโน และคอกีตาร์
แตะโน้ตตัวไหนก็ได้แล้วดูว่าอยู่ตรงไหนของบรรทัดห้าเส้นในกุญแจซอล กุญแจฟา และกุญแจโด (อัลโตและเทเนอร์) โดยบอกชัดว่าเป็นเส้นหรือช่องที่เท่าไร ดูทุกคีย์บนเปียโน และทุกเฟรตบนกีตาร์โปร่ง กีตาร์ไฟฟ้า เบส อูคูเลเล่ หรือคาวากินโญที่ให้เสียงนั้น พร้อมความถี่ที่คำนวณจากเสียง A อ้างอิง เหมาะกับคนที่เพิ่งเริ่มอ่านตัวโน้ตบนบรรทัดห้าเส้นและคนที่ต้องการเช็กโน้ตเร็วๆ
วิธีใช้
- เลือกโน้ตและออกเทฟ (C กลางคือ C4) ปุ่ม ♯ และ ♭ ใช้เปลี่ยนวิธีเขียนชื่อคีย์ดำ: C♯ หรือ D♭
- ดูตำแหน่งของโน้ตบนบรรทัดห้าเส้นทั้งสี่แบบ ถ้าโน้ตเลยเส้นน้อยไปเกินห้าเส้น จะแสดงด้วย 8va หรือ 8vb เหมือนในโน้ตเพลงที่พิมพ์จริง
- บนคอกีตาร์ เลือกเครื่องดนตรี จุดทึบคือโน้ตตัวนั้นพอดี ส่วนจุดสีจางคือโน้ตชื่อเดียวกันในออกเทฟอื่น
- ในโหมดขั้นคู่ เลือกโน้ตตัวที่ 1 และตัวที่ 2 หรือใช้ปุ่มลัด (3M, 5P...) เพื่อไล่ขึ้นจากโน้ตตัวแรก
- แตะคีย์ เฟรต หรือโน้ตบนบรรทัดเพื่อฟังเสียง บนคอมพิวเตอร์ ปุ่มลูกศรจะเลื่อนทีละครึ่งเสียงและทีละออกเทฟ
วิธีใช้และคำอธิบาย
ในโหมดขั้นคู่ เลือกโน้ตสองตัวเพื่อดูชื่อขั้นคู่เสียง (คู่ 3 ไมเนอร์ คู่ 5 เพอร์เฟกต์ ไทรโทน) จำนวนครึ่งเสียงที่ห่างกัน การพลิกกลับ และฟังเสียงทั้งแบบเล่นพร้อมกันหรือเล่นทีละตัว ทุกอย่างทำงานบนเบราว์เซอร์ ฟรี ไม่ต้องสมัคร
วิธีอ่านตัวโน้ตบนบรรทัดห้าเส้น
ในกุญแจซอล โน้ตบนเส้นที่ 2 (นับจากล่าง) คือ G4 เส้นทั้งห้าคือ E G B D F (ประโยคช่วยจำยอดนิยมคือ "Every Good Boy Does Fine") และช่องทั้งสี่สะกดเป็นคำว่า F A C E ในกุญแจฟา เส้นที่ 4 คือ F3 เส้นทั้งห้าคือ G B D F A ("Good Boys Do Fine Always") และช่องคือ A C E G ("All Cows Eat Grass") ส่วน C กลางอยู่บนเส้นน้อยเส้นแรกใต้บรรทัดกุญแจซอล และบนเส้นน้อยเส้นแรกเหนือบรรทัดกุญแจฟา
กุญแจโดบอกว่าเส้นที่กุญแจวางอยู่คือ C4: ถ้าอยู่เส้นที่ 3 คือกุญแจอัลโต ใช้กับวิโอลา ถ้าอยู่เส้นที่ 4 คือกุญแจเทเนอร์ ใช้กับเสียงสูงของเชลโล บาสซูน และทรอมโบน
ขั้นคู่เสียงและครึ่งเสียง
ตัวเลขของขั้นคู่นับจากชื่อตัวอักษร (C ถึง E คือคู่ 3) ส่วนคุณภาพของขั้นคู่ดูจากจำนวนครึ่งเสียง: คู่ 3 ไมเนอร์มี 3 ครึ่งเสียง คู่ 3 เมเจอร์มี 4 คู่ 4 เพอร์เฟกต์มี 5 ไทรโทนมี 6 คู่ 5 เพอร์เฟกต์มี 7 และคู่ 8 มี 12 C–D♯ กับ C–E♭ ให้เสียงเหมือนกัน แต่ตัวหนึ่งคือคู่ 2 ออกเมนเต็ด อีกตัวคือคู่ 3 ไมเนอร์ ปุ่มเลือกวิธีเขียนจะแสดงให้ดูทั้งสองแบบ
ขั้นคู่ผสมคือขั้นคู่ที่กว้างกว่าหนึ่งออกเทฟ เช่น คู่ 9 เมเจอร์คือหนึ่งออกเทฟบวกคู่ 2 เมเจอร์ การพลิกกลับขั้นคู่เดี่ยว ให้ใช้ตัวเลขที่บวกกันได้ 9 (คู่ 3 กลายเป็นคู่ 6 คู่ 4 กลายเป็นคู่ 5) และสลับเมเจอร์กับไมเนอร์ ส่วนเพอร์เฟกต์ยังคงเป็นเพอร์เฟกต์
เคล็ดลับ
- จำโน้ตหลักก่อน: G บนเส้นที่ 2 ของกุญแจซอล F บนเส้นที่ 4 ของกุญแจฟา และ C กลางที่อยู่ระหว่างสองกุญแจ จากนั้นนับไล่ไปหาโน้ตตัวอื่นได้
- บนกีตาร์ เฟรต 5 ของสาย 6 ให้เสียงเดียวกับสาย 5 เปล่า และเป็นแบบนี้ไปจนถึงสาย 1 ยกเว้นจากสาย 3 ไปสาย 2 ที่ใช้เฟรต 4 นี่คือวิธีตั้งสายด้วยหูแบบคลาสสิก
- ถ้าอยากฝึกอ่านโน้ตแบบรู้ผลทันที ใช้แบบฝึกอ่านโน้ต และถ้าอยากฝึกฟังขั้นคู่ด้วยหู ลองฝึกหูดนตรี
- ความถี่ของโน้ตทุกตัวในทุกออกเทฟดูได้ที่ตารางความถี่ของโน้ต
คำถามที่พบบ่อย
ตัวโน้ตบนบรรทัดห้าเส้นกุญแจซอลมีอะไรบ้าง?
เส้นจากล่างขึ้นบน: E4, G4, B4, D5 และ F5 ช่อง: F4, A4, C5 และ E5 ส่วน C กลาง (C4) อยู่บนเส้นน้อยเส้นแรกใต้บรรทัด
ตัวโน้ตกุญแจฟามีอะไรบ้าง?
เส้นจากล่างขึ้นบน: G2, B2, D3, F3 และ A3 ช่อง: A2, C3, E3 และ G3 กุญแจฟาบนเส้นที่ 4 ใช้กับเปียโน (มือซ้าย) เบส เชลโล และทรอมโบน
เครื่องดนตรีอะไรใช้กุญแจโด?
กุญแจโดบนเส้นที่ 3 (กุญแจอัลโต) ใช้กับวิโอลา บนเส้นที่ 4 (กุญแจเทเนอร์) ใช้กับเชลโล บาสซูน และทรอมโบนเวลาเล่นเสียงสูง ทั้งสองแบบ เส้นที่กุญแจวางอยู่คือ C4
คู่ 3 เมเจอร์มีกี่ครึ่งเสียง?
สี่ครึ่งเสียง (C–E) คู่ 3 ไมเนอร์มีสาม (C–E♭) คู่ 4 เพอร์เฟกต์มีห้า คู่ 5 เพอร์เฟกต์มีเจ็ด และคู่ 8 มีสิบสอง
ไทรโทนคืออะไร?
ขั้นคู่ที่ห่างกันหกครึ่งเสียง หรือสามเต็มเสียง: C–F♯ (คู่ 4 ออกเมนเต็ด) หรือ C–G♭ (คู่ 5 ดิมินิช) ไทรโทนแบ่งออกเทฟออกเป็นสองส่วนเท่ากันพอดี และอยู่ในคอร์ดโดมิแนนท์เซเวนท์
ขั้นคู่เดี่ยวกับขั้นคู่ผสมต่างกันอย่างไร?
ขั้นคู่เดี่ยวอยู่ภายในหนึ่งออกเทฟ (ตั้งแต่คู่ 2 ถึงคู่ 8) ส่วนขั้นคู่ผสมกว้างเกินกว่านั้น: คู่ 9 คู่ 10 คู่ 11 และคู่ 13 คือคู่ 2 คู่ 3 คู่ 4 และคู่ 6 บวกอีกหนึ่งออกเทฟ
C กลางอยู่ตรงไหนบนกีตาร์?
C4 ที่ 261.63 Hz อยู่ที่สาย 2 เฟรต 1 สาย 3 เฟรต 5 สาย 4 เฟรต 10 และสาย 5 เฟรต 15 ในโน้ตกีตาร์จะเขียนสูงขึ้นหนึ่งออกเทฟ เพราะกีตาร์ให้เสียงจริงต่ำกว่าที่เขียนหนึ่งออกเทฟ