نت‌ها روی حامل، پیانو و دستهٔ گیتار
روی یک نت بزنید و ببینید روی حامل در کلید سل، کلید فا و کلید دو (آلتو و تنور) کجا می‌نشیند، با نام خط یا فاصله‌اش، همهٔ کلیدهای پیانو و همهٔ فرت‌های گیتار آکوستیک، الکتریک، باس، یوکللی یا کاواکینیو که آن نت را می‌دهند، و فرکانسش بر اساس لای مرجع.
روش استفاده
- نت و اکتاو را انتخاب کنید (دوی وسط C4 است). دکمه‌های ♯ و ♭ نام کلیدهای سیاه را عوض می‌کنند: دو♯ یا ر♭.
- جای نت را روی چهار حامل بخوانید؛ وقتی از پنج خط اضافه بگذرد، مثل نتهای چاپی با 8va یا 8vb نشان داده میشود.
- روی دسته، ساز را انتخاب کنید: نقطه‌های پُر خود همان نت‌اند و نقطه‌های کم‌رنگ همان نت در اکتاوهای دیگر.
- در فاصله، نت اول و دوم را انتخاب کنید یا از میان‌بُرها (3ب، 5د...) استفاده کنید تا از نت اول بالا بروید.
- روی کلید، فرت یا نت حامل بزنید تا صدایش را بشنوید؛ روی صفحه‌کلید کامپیوتر، کلیدهای جهت‌نما نیم‌پرده‌ای و اکتاوی جابه‌جا می‌کنند.
راهنما و توضیحات
در حالت فاصله، دو نت انتخاب کنید تا نام فاصله (سوم کوچک، پنجم درست، تریتون)، تعداد نیم‌پرده‌ها، وارونهٔ آن و صدایش را، هم‌زمان یا پشت سر هم، بگیرید.
نت‌ها را روی حامل چطور بخوانیم
در کلید سل، نتِ خط دوم (از پایین) سل4 (G4) است؛ خطها به ترتیب می، سل، سی، ر و فا هستند و فاصلهها فا، لا، دو و می. در کلید فا، خط چهارم فا3 (F3) است؛ خطها سل، سی، ر، فا و لا هستند و فاصلهها لا، دو، می و سل. دوی وسط روی اولین خط اضافهٔ زیر حامل کلید سل و روی اولین خط اضافهٔ بالای حامل کلید فا قرار دارد.
کلید دو جای دو4 (C4) را روی خطی که رویش نشسته نشان می‌دهد: خط سوم (کلید آلتو، مخصوص ویولا) یا خط چهارم (کلید تنور، برای صداهای زیر ویولنسل، فاگوت و ترومبون).
فاصلهها و نیم‌پرده‌ها
عدد فاصله نام نت‌ها را می‌شمارد (دو تا می یک سوم است) و کیفیتش از تعداد نیم‌پرده‌ها می‌آید: سوم کوچک 3 نیمپرده دارد، سوم بزرگ 4، چهارم درست 5، تریتون 6، پنجم درست 7 و اکتاو 12. دو–ر♯ و دو–می♭ صدای یکسانی دارند، اما اولی دوم افزوده است و دومی سوم کوچک: دکمهٔ نوشتار هر دو را نشان می‌دهد.
فاصلهٔ مرکب بزرگ‌تر از یک اکتاو است: نهم بزرگ یعنی یک اکتاو بهعلاوهٔ دوم بزرگ. برای وارونه کردن یک فاصلهٔ ساده، عددی را بردارید که با آن جمعش 9 شود (سوم میشود ششم، چهارم میشود پنجم) و بزرگ را با کوچک عوض کنید؛ درست، درست می‌ماند.
نکته‌ها
- اول نتهای نشانه را یاد بگیرید: سل روی خط دوم کلید سل، فا روی خط چهارم کلید فا و دوی وسط بین این دو. بقیه را می‌توانید از همین‌ها بشمارید.
- روی گیتار، فرت 5 سیم ششم همان صدای سیم پنجمِ دست‌باز را می‌دهد و همین‌طور تا سیم اول؛ فقط از سیم سوم به دوم فرت 4 است. این روش کلاسیک کوک کردن با گوش است.
- برای تمرین خواندن با بازخورد فوری، از تمرین خواندن نت استفاده کنید؛ برای شناختن فاصلهها با گوش، تمرین گوش را امتحان کنید.
- فرکانس همهٔ نت‌ها در همهٔ اکتاوها در جدول فرکانس نت‌ها آمده است.
پرسش‌های متداول
نتهای حامل در کلید سل کداماند؟
خطها از پایین به بالا: می، سل، سی، ر و فا (E4، G4، B4، D5، F5). فاصلهها: فا، لا، دو و می (F4، A4، C5، E5). دوی وسط (C4) روی اولین خط اضافهٔ زیر حامل است.
نتهای کلید فا کداماند؟
خطها از پایین به بالا: سل، سی، ر، فا و لا (G2، B2، D3، F3، A3). فاصلهها: لا، دو، می و سل (A2، C3، E3، G3). کلید فا روی خط چهارم برای پیانو (دست چپ)، باس، ویولنسل و ترومبون به کار میرود.
کدام سازها از کلید دو استفاده می‌کنند؟
روی خط سوم (کلید آلتو)، ویولا. روی خط چهارم (کلید تنور)، ویولنسل، فاگوت و ترومبون وقتی در صدای زیر می‌نوازند. در هر دو، خطِ کلید همان دو4 (C4) است.
سوم بزرگ چند نیمپرده است؟
چهار نیمپرده (دو–می). سوم کوچک سه نیمپرده دارد (دو–می♭)، چهارم درست پنج، پنجم درست هفت و اکتاو دوازده.
تریتون چیست؟
فاصلهٔ شش نیمپرده، یعنی سه پردهٔ کامل: دو–فا♯ (چهارم افزوده) یا دو–سل♭ (پنجم کاسته). اکتاو را دقیقاً نصف میکند و در آکورد هفتم نمایان دیده میشود.
فرق فاصلهٔ ساده و مرکب چیست؟
فاصلهٔ ساده درون یک اکتاو جا میشود (از دوم تا هشتم)؛ فاصلهٔ مرکب از آن بیشتر است: نهم، دهم، یازدهم و سیزدهم همان دوم، سوم، چهارم و ششم بهعلاوهٔ یک اکتاو هستند.
دوی وسط روی گیتار کجاست؟
دو4 (C4) با فرکانس 261.63 هرتز روی سیم دوم فرت 1، سیم سوم فرت 5، سیم چهارم فرت 10 و سیم پنجم فرت 15 است. در نت‌نویسی گیتار یک اکتاو بالاتر نوشته میشود، چون گیتار یک اکتاو بم‌تر از نت نوشته‌شده صدا می‌دهد.