تربیت شنوایی: فاصله‌ها و آکوردها

چطور فاصله‌ها را بشنویم: آهنگ‌های مرجع

ترفند کلاسیک این است که هر فاصله را به شروع آهنگی که می‌شناسید وصل کنید. بالارونده: دوم کوچک، موسیقی فیلم آرواره‌ها (Jaws)؛ دوم بزرگ، «تولدت مبارک» (Happy Birthday، روی «تو-لد»)؛ سوم کوچک، «Greensleeves»؛ سوم بزرگ، «When the Saints Go Marching In»؛ چهارم درست، مارش عروسی واگنر؛ پنجم درست، تم اصلی جنگ ستارگان؛ ششم کوچک، رگتایم معروف اسکات جاپلین «Entertainer» (درست بعد از آناکروز)؛ ششم بزرگ، «My Bonnie»؛ هفتم کوچک، «Somewhere» از داستان وست ساید («There's a place for us»)؛ اکتاو، ترانه «آن سوی رنگین‌کمان» از فیلم جادوگر شهر اُز. کم‌کم آهنگ‌ها را کنار می‌گذارید و فاصله را مستقیم می‌شناسید. اگر ملودی آشنای دیگری، مثلاً از یک ترانه ایرانی، با همین فاصله شروع می‌شود، از آن استفاده کنید.

در آکوردها به چه گوش کنیم

فرق ماژور و مینور در سوم است، نت وسط: در آکورد مینور نیم پرده پایین‌تر است و صدا تیره‌تر می‌شود. آکورد کاسته پنجم را هم پایین می‌آورد و پرتنش و بی‌قرار به نظر می‌رسد؛ آکورد افزوده پنجم را بالا می‌برد و ناپایدار و باز شنیده می‌شود، انگار باید به جایی برود. آکوردهای هفتم یک نت چهارم اضافه می‌کنند: هفتم نمایان (دومینانت) می‌خواهد حل شود (آکورد «برگشت به خانه» است)، ماژور هفت نرم و رؤیایی است و مینور هفت صدای ملایم جاز، بوسانوا و نئوسول است. تمرین هر آکورد را اول آرپژ و بعد هم‌زمان پخش می‌کند.

چقدر تمرین کنیم

روزی ده دقیقه بهتر از هفته‌ای یک ساعت است. در سطح آسان بمانید تا بالای 80% درست جواب دهید، بعد به متوسط بروید و فقط پس از آن سراغ سطح سخت بروید، جایی که تریتون، ششم کوچک، هفتم کوچک و آکوردهای هفتم اضافه می‌شوند. اگر موردی در آمارتان قرمز شد، آن را پشت سر هم با شنیدن دوباره تمرین کنید، کنار همسایه‌ای که از قبل می‌شناسید (سوم بزرگ در برابر سوم کوچک).

نکته‌ها

• پیش از جواب دادن فاصله را بخوانید: صدای شما به گوشتان کمک می‌کند فاصله را اندازه بگیرد.
• با هدفون و صدای متوسط تمرین کنید؛ روی بلندگوی کوچک گوشی نت‌های بم گم می‌شوند.
• وقتی بین دو فاصله همسایه مردد هستید، آهنگ مرجع هر کدام را به یاد بیاورید و ببینید کدام «جور درمی‌آید».
• اگر در گروه کر یا گروه موسیقی می‌خوانید، روی سوم‌ها و ششم‌ها تمرکز کنید، یعنی فاصله‌های صداهای هارمونی.
• هر از گاهی آمار را صفر کنید تا پیشرفت واقعی‌تان را بسنجید، نه میانگین قدیمی را.