تیونر پلیفونیک: همه سیم‌ها با هم
تیونر پلیفونیک چند نت را همزمان می‌شنود. بهجای اینکه یک سیم بزنید، منتظر عقربه بمانید و سراغ سیم بعدی بروید، دست را یک‌باره روی همه سیمهای دستباز می‌کشید و در فهرستی با یک نشانگر برای هر سیم می‌بینید کدام کوک است (سبز)، کدام بم است و باید سفت شود و کدام زیر است و باید شل شود. این سریع‌ترین راه برای چک کردن ساز پیش از نواختن است، میان دو آهنگ، یا وقتی جابه‌جا شده‌اید و گرما سیم‌ها را از کوک انداخته است.
روش استفاده
- روی روشن کردن میکروفون بزنید و اجازه دسترسی بدهید. گوشی یا کامپیوتر را نزدیک ساز بگذارید، ترجیحاً به فاصله یک وجب از دهانه گیتار یا بلندگوی آمپلی‌فایر، در جایی بدون صحبت و صدای پنکه.
- ساز و کوک را در بخش ساز و کوک انتخاب کنید. تیونر دقیقاً دنبال نت‌های همان کوکی می‌گردد که انتخاب کرده‌اید.
- دست را یک‌باره روی همه سیمهای دستباز بکشید، بدون گرفتن هیچ فرتی، و بگذارید صدا طنین بیندازد. در کمتر از یک ثانیه هر سیم یک نشانگر می‌گیرد: عدد نشان میدهد چند سنت بالاتر (+) یا پایین‌تر (−) از نت درست است.
- وقتی صدا تمام شد، نتیجه روی صفحه ثابت می‌ماند. پیچ کوک سیم‌هایی را که بیرون از محدوده سبز هستند تنظیم کنید: سیمهای با علامت منفی را سفت و سیمهای با علامت مثبت را شل کنید.
- برای چک کردن، دوباره همه سیم‌ها را بزنید. تیونر با هر ضربه تازه خودش اندازه می‌گیرد؛ دکمه اندازه‌گیری دوباره صفحه را پاک میکند و منتظر ضربه بعدی می‌ماند.
راهنما و توضیحات
با گیتار کلاسیک، آکوستیک و الکتریک، باس 4 سیم، یوکللی و کاواکینیو کار میکند، در کوک استاندارد و در Drop D، نیم پرده پایین، DADGAD، Open G و Open D. در مرورگر گوشی یا کامپیوتر اجرا میشود، رایگان است، ثبت‌نام نمی‌خواهد و صدا روی خود دستگاه تحلیل میشود، بی‌آن‌که چیزی ضبط یا فرستاده شود. برای سیمی که خیلی از نت دور است، اول از تیونر گیتار سیم به سیم استفاده کنید؛ تیونر پلیفونیک در چک نهایی می‌درخشد.
تیونر پلیفونیک چطور همه سیم‌ها را می‌شنود
تیونر معمولی فقط دنبال یک نت می‌گردد و وقتی شش سیم با هم صدا می‌دهند گیج میشود، چون موج‌ها در هم می‌آمیزند. تیونر پلیفونیک از قبل می‌داند کدام نت‌ها باید شنیده شوند (در گیتار E2، A2، D3، G3، B3 و E4) و هر کدام را در طیف صدا جست‌وجو میکند، یعنی فهرست فرکانس‌هایی که میکروفون دریافت میکند. برای دیدن اختلاف چندسنتی در یک سیم بم، هر بار حدود دوسوم ثانیه از صدا را یک‌جا تحلیل میکند.
هر سیم با نت اصلی خود و چند هارمونیک (دو، سه و چهار برابر فرکانس) صدا میدهد. تیونر نت اصلی و سه هارمونیک نخست هر سیم را میسنجد، این خواندن‌ها را با هم ترکیب میکند و به قوی‌ترها وزن بیشتری میدهد. این کار در سیمهای بم، که میکروفون گوشی آن‌ها را ضعیف می‌گیرد، خیلی کمک میکند: در می بم گیتار، هارمونیک دوم و سوم معمولاً تمیزتر از خود نت 82 Hz به میکروفون می‌رسند.
کی خوب کار میکند و کی نه
تیونر پلیفونیک وقتی بهترین نتیجه را میدهد که ساز نزدیک میکروفون باشد، در جای ساکت و با سیم‌هایی که از قبل نزدیک کوک هستند، حداکثر حدود نیم پرده بالاتر یا پایین‌تر. هر سیم را تا 100 سنت (نیم پرده) دورتر از نت مورد انتظار جست‌وجو میکند؛ سیمی که دورتر از این باشد ممکن است با سیم کناری اشتباه گرفته شود یا «نشنیدم» نشان داده شود. در این حالت، اول سیم به سیم با تیونر گیتار، تیونر گیتار باس، تیونر یوکللی یا تیونر کاواکینیو کوک کنید و تیونر پلیفونیک را برای چک نهایی نگه دارید.
بعضی سیم‌ها با سیمهای دیگر فرکانس مشترک دارند. در گیتار، سیم 2 (B3) تقریباً روی هارمونیک سوم می بم می‌افتد و سیم 1 (E4) دقیقاً روی هارمونیک چهارم آن. تیونر این نت‌ها را با محاسبه از هم جدا میکند، اما با حاشیه کمتر: اگر سیم 1 یا 2 زده نشود، ممکن است به‌خاطر هارمونیک سیم 6 کوک‌شده نشان داده شود. در کوک‌های باز با سه سیم ر (DADGAD، Open D و Open G)، سیمهای ر ممکن است خواندن یکدیگر را چند سنت جابه‌جا کنند. برای کوک خیلی دقیق، در حد ±1 سنت، تیونر سیم به سیم هنوز دقیق‌تر است.
کوک‌هایی که می‌توانید چک کنید
در گیتار کلاسیک و الکتریک: استاندارد (E2 A2 D3 G3 B3 E4)، Drop D (D2 A2 D3 G3 B3 E4)، نیم پرده پایین (E♭2 A♭2 D♭3 G♭3 B♭3 E♭4)، یک پرده پایین (D2 G2 C3 F3 A3 D4)، DADGAD (D2 A2 D3 G3 A3 D4)، Open G (D2 G2 D3 G3 B3 D4) و Open D (D2 A2 D3 F♯3 A3 D4). عدد بعد از هر نت اکتاو را نشان میدهد: E2 همان می بم سیم 6 است و E4 می زیر سیم 1.
در سازهای دیگر: باس 4 سیم (E1 A1 D2 G2)، یوکللی با سل زیر (G4 C4 E4 A4) و کاواکینیو با کوک ر سل سی ر (D4 G4 B4 D5). در تنظیمات می‌توانید لای مرجع را عوض کنید (440 Hz پیش‌فرض است)، بین دو ر می و C D E یکی را انتخاب کنید و در جاهای پرسروصدا حساسیت را کم کنید.
نکته‌ها
- سیم‌ها را بزنید و در پایان حرکت دست را ثابت نگه دارید، بی‌آن‌که سیمی را خفه کنید: سیم خفه‌شده از طیف ناپدید میشود و «نشنیدم» نشان داده میشود.
- گیتار الکتریک بدون آمپلی برای میکروفون خیلی کم‌صداست. آن را با صدای تمیز، بدون دیستورشن و کورس، به آمپلی وصل کنید و گوشی را نزدیک بلندگو بگذارید.
- همیشه از پایین به نت برسید: اگر سیم زیر است، آن را کمی پایین‌تر از نت شل کنید و دوباره تا سبز سفت کنید. این‌طوری سیم روی پیچ کوک قفل میشود و کوک را بهتر نگه می‌دارد.
- بعد از کوک با تیونر پلیفونیک، یک آکورد باز مثل می ماژور بزنید و در تشخیص آکورد ببینید آکورد درست را تشخیص میدهد یا نه.
پرسش‌های متداول
تیونر پلیفونیک چیست؟
تیونری است که چند سیم را همزمان میسنجد. همه سیمهای دستباز را با هم میزنید و کوک هر کدام را در یک فهرست نشان میدهد، بهجای اینکه هر بار یک سیم بخواهد. این نوع تیونر با پدالهای تیونر روی صحنه معروف شد؛ اینجا در مرورگر و با میکروفون دستگاه کار میکند.
روی گوشی کار میکند؟
بله. صفحه را در کروم، سافاری، اج یا فایرفاکس باز کنید، روی روشن کردن میکروفون بزنید و اجازه دسترسی بدهید. گوشی را حدود یک وجب از ساز دور نگه دارید. در گوشی‌های ساده‌تر، نتیجه کمی دیرتر ظاهر میشود.
باید همه سیم‌ها را بزنم؟
برای دیدن همه، بله. اگر فقط چند سیم را بزنید، بقیه «نشنیدم» نشان داده می‌شوند. استثنا سیم‌هایی هستند که با هارمونیک سیمهای دیگر هم‌پوشانی دارند، مثل سیم 1 و 2 گیتار: ممکن است حتی بدون زدن نشان داده شوند، پس همیشه همه سیمهای دستباز را با هم بزنید.
چرا جلوی یک سیم «نشنیدم» نوشته میشود؟
چون صدایش خیلی ضعیف بوده یا خیلی از نت مورد انتظار دور است (بیش از نیم پرده). کمی محکم‌تر بزنید، دستگاه را نزدیک‌تر بیاورید و مطمئن شوید کوک انتخاب‌شده همان کوک ساز شماست. اگر سیم خیلی خارج از کوک است، اول آن را با تیونر سیم به سیم کوک کنید.
دقت تیونر پلیفونیک چقدر است؟
در آزمایش با آکوردهای مصنوعی، خواندن کمتر از 2 سنت با مقدار واقعی فاصله دارد؛ با ساز واقعی، سروصدای اتاق و میکروفون گوشی، چند سنت نوسان را در نظر بگیرید. سبز تا ±5 سنت است، اختلافی که تقریباً هیچ‌کس با گوش متوجه نمیشود. برای تنظیم خیلی دقیق، از تیونر سیم به سیم استفاده کنید.
صدا ضبط یا فرستاده میشود؟
نه. صدای میکروفون روی دستگاه خودتان و داخل مرورگر تحلیل میشود و هیچ چیزی ضبط یا به سرور فرستاده نمیشود.