Polyphonic tuner: lên tất cả dây cùng lúc
Polyphonic tuner (máy lên dây đa âm) nghe được nhiều nốt cùng lúc. Thay vì gảy một dây, chờ kim rồi chuyển sang dây kế tiếp, bạn quạt tất cả dây buông trong một lượt và xem danh sách có thước đo cho từng dây: dây nào đã chuẩn (xanh lá), dây nào thấp cần vặn căng, dây nào cao cần nới ra. Đây là cách nhanh nhất để kiểm tra đàn trước khi chơi, giữa hai bài, hoặc sau khi đổi chỗ và hơi nóng làm dây lệch.
Cách sử dụng
- Chạm Bật micro và cho phép truy cập. Để điện thoại hoặc máy tính gần nhạc cụ, tốt nhất cách lỗ thoát âm của guitar hay loa của ampli khoảng một gang tay, ở nơi không có tiếng nói chuyện hay tiếng quạt.
- Chọn nhạc cụ và kiểu lên dây ở mục Nhạc cụ và kiểu lên dây. Máy sẽ tìm đúng các nốt của kiểu lên dây bạn chọn.
- Quạt một lượt qua tất cả dây buông, không bấm phím nào, và để âm thanh ngân. Chưa tới một giây, mỗi dây có thước đo riêng: con số cho biết dây đó cao hơn (+) hay thấp hơn (−) nốt đúng bao nhiêu cent.
- Khi âm thanh tắt, kết quả được giữ nguyên trên màn hình. Chỉnh các khóa đàn của những dây nằm ngoài vùng xanh: vặn căng dây có dấu trừ và nới dây có dấu cộng.
- Quạt lại tất cả dây để kiểm tra. Máy tự đo mỗi lần bạn quạt; nút Đo lại xóa màn hình và chờ lần quạt tiếp theo.
Trợ giúp và giải thích
Công cụ dùng được cho guitar (acoustic, classic hay guitar điện), bass 4 dây, ukulele và cavaquinho, ở kiểu lên dây chuẩn và cả drop D, hạ nửa cung, DADGAD, open G và open D. Nó chạy trên trình duyệt của điện thoại hoặc máy tính, miễn phí, không cần tài khoản, và âm thanh được phân tích ngay trên thiết bị của bạn, không ghi âm, không gửi đi đâu. Nếu có dây lệch quá xa, hãy dùng máy lên dây guitar từng dây trước; polyphonic tuner phát huy tác dụng ở bước kiểm tra cuối.
Polyphonic tuner nghe tất cả các dây như thế nào
Máy lên dây thông thường chỉ tìm một nốt và bị rối khi sáu dây cùng ngân, vì các sóng âm trộn vào nhau. Polyphonic tuner đã biết trước những nốt nào đang phải vang lên (E2, A2, D3, G3, B3 và E4 trên guitar lên dây chuẩn) và tìm từng nốt trong phổ của âm thanh, tức danh sách các tần số mà micro thu được. Để thấy được chênh lệch vài cent trên một dây trầm, máy phân tích một lần khoảng hai phần ba giây âm thanh.
Mỗi dây ngân với nốt chính và nhiều bồi âm (gấp đôi, gấp ba, gấp bốn tần số). Máy đo nốt chính và ba bồi âm đầu tiên của từng dây rồi gộp các số đo đó lại, ưu tiên những số đo mạnh hơn. Cách này giúp rất nhiều với các dây trầm, vốn là thứ micro điện thoại thu kém: ở dây E trầm của guitar, bồi âm thứ hai và thứ ba thường tới micro rõ hơn chính nốt 82 Hz.
Khi nào máy hoạt động tốt, và khi nào không
Polyphonic tuner hoạt động tốt nhất khi nhạc cụ ở gần micro, trong phòng yên tĩnh và các dây đã gần đúng, lệch không quá khoảng nửa cung lên hoặc xuống. Máy tìm mỗi dây trong phạm vi 100 cent (nửa cung) quanh nốt mong đợi; dây lệch xa hơn có thể bị nhầm với dây bên cạnh hoặc hiện “chưa nghe”. Khi đó, hãy lên từng dây trước bằng máy lên dây guitar, máy lên dây bass, máy lên dây ukulele hoặc máy lên dây cavaquinho, rồi dùng polyphonic tuner cho bước kiểm tra cuối.
Một số dây trùng tần số với dây khác. Trên guitar, dây 2 (B3) rơi gần như đúng vào bồi âm thứ ba của dây E trầm, còn dây 1 (E4) rơi đúng vào bồi âm thứ tư của nó. Máy tách các nốt này bằng tính toán, nhưng biên độ an toàn hẹp hơn: nếu bạn không gảy dây 1 hoặc dây 2, nó vẫn có thể hiện là đã chuẩn vì bồi âm của dây 6. Ở các kiểu lên dây mở có ba dây D (DADGAD, open D và open G), các dây D có thể kéo số đo của nhau lệch vài cent. Để lên dây thật tinh, tới ±1 cent, máy lên từng dây một vẫn chính xác hơn.
Các kiểu lên dây có thể kiểm tra
Trên guitar: chuẩn (E2 A2 D3 G3 B3 E4), drop D (D2 A2 D3 G3 B3 E4), hạ nửa cung (E♭2 A♭2 D♭3 G♭3 B♭3 E♭4), hạ 1 cung (D2 G2 C3 F3 A3 D4), DADGAD (D2 A2 D3 G3 A3 D4), open G (D2 G2 D3 G3 B3 D4) và open D (D2 A2 D3 F♯3 A3 D4). Con số sau tên nốt là quãng tám: E2 là dây E trầm (dây 6) và E4 là dây E cao (dây 1).
Trên các nhạc cụ khác: bass 4 dây (E1 A1 D2 G2), ukulele với dây G cao (G4 C4 E4 A4) và cavaquinho lên D G B D (D4 G4 B4 D5). Trong Cài đặt, bạn có thể đổi nốt La chuẩn (mặc định 440 Hz), chọn giữa C D E và Đô Rê Mi, và giảm độ nhạy khi ở nơi ồn ào.
Mẹo
- Quạt dây rồi để tay đứng yên ở cuối động tác, không chặn dây nào: dây bị chặn sẽ biến mất khỏi phổ và hiện “chưa nghe”.
- Guitar điện không cắm điện kêu quá nhỏ cho micro. Hãy cắm vào ampli với tiếng clean, không distortion hay chorus, và để điện thoại gần loa.
- Luôn lên dây từ dưới lên tới nốt: nếu dây đang cao, nới xuống thấp hơn nốt một chút rồi vặn lên lại tới vùng xanh. Như vậy dây ăn chặt vào khóa và giữ dây lâu hơn.
- Lên dây xong bằng polyphonic tuner, hãy quạt một hợp âm buông như E trưởng và kiểm tra bằng công cụ dò hợp âm xem nó có nhận đúng hợp âm không.
Câu hỏi thường gặp
Polyphonic tuner là gì?
Là máy lên dây đo được nhiều dây cùng lúc. Bạn quạt tất cả dây buông một lượt và máy hiện độ chuẩn của từng dây trong một danh sách, thay vì bắt lên từng dây một. Kiểu máy này nổi tiếng nhờ các pedal tuner trên sân khấu; ở đây nó chạy trên trình duyệt, bằng micro của thiết bị.
Dùng trên điện thoại được không?
Được. Mở trang trong Chrome, Safari, Edge hoặc Firefox, chạm Bật micro và cho phép truy cập. Để điện thoại cách nhạc cụ khoảng một gang tay. Trên điện thoại cấu hình thấp, kết quả có thể hiện chậm hơn một chút.
Có phải gảy tất cả các dây không?
Muốn xem hết thì phải. Nếu bạn chỉ gảy vài dây, các dây còn lại sẽ hiện “chưa nghe”. Ngoại lệ là những dây trùng với bồi âm của dây khác, như dây 1 và dây 2 của guitar: chúng có thể hiện lên dù không được gảy, vì vậy hãy luôn quạt tất cả dây buông cùng lúc.
Vì sao một dây hiện “chưa nghe”?
Vì tiếng của dây đó quá nhỏ hoặc lệch quá xa nốt mong đợi (hơn nửa cung). Quạt mạnh hơn một chút, đưa thiết bị lại gần và kiểm tra xem kiểu lên dây đã chọn có đúng với nhạc cụ của bạn không. Nếu dây lệch quá nhiều, hãy lên dây đó trước bằng máy lên từng dây một.
Polyphonic tuner chính xác đến đâu?
Khi thử với hợp âm tổng hợp, số đo lệch dưới 2 cent so với giá trị thật; với nhạc cụ thật, tiếng ồn trong phòng và micro điện thoại, hãy chấp nhận dao động vài cent. Vùng xanh là trong ±5 cent, mức chênh mà hầu như không ai nghe ra bằng tai. Để căn chỉnh thật tinh, hãy dùng máy lên từng dây một.
Âm thanh có bị ghi lại hay gửi đi không?
Không. Âm thanh từ micro được phân tích trên thiết bị của bạn, ngay trong trình duyệt, và không có gì bị ghi lại hay gửi lên máy chủ.