Lên dây đàn cavaquinho
Cavaquinho, hay cavaco, là cây đàn nhỏ bốn dây thép, linh hồn của samba, pagode và choro Brazil, và là họ hàng của ukulele. Trang lên dây cavaquinho này nghe qua micro, nhận ra dây bạn vừa gảy và cho biết dây đang thấp hay cao bao nhiêu cent. Kiểu chuẩn là D G B D, từ dây 4 (dây to nhất) đến dây 1.
Nốt và tần số các dây
Lên dây Cavaquinho, D G B D (chuẩn) (4 dây): D4 G4 B4 D5, từ 293,66 Hz đến 587,33 Hz, với A4 = 440 Hz.
| Dây | Nốt | Tần số (Hz) |
|---|---|---|
| Dây 4 | D4 | 293,66 |
| Dây 3 | G4 | 392,00 |
| Dây 2 | B4 | 493,88 |
| Dây 1 | D5 | 587,33 |
Cách sử dụng
- Chạm Bật micro và cho phép truy cập.
- Giữ kiểu lên dây D G B D, trừ khi bài hát hoặc thầy dạy yêu cầu kiểu khác.
- Gảy một dây buông và để ngân. Dây đó sáng lên, kim cho biết đang lệch bao nhiêu.
- Mũi tên lên (↑): vặn căng khóa đàn. Mũi tên xuống (↓): nới ra. Giữ được một giây trong vùng xanh, dây sẽ có dấu ✓.
- Chọn một dây để khóa mục tiêu, rồi bấm Phát để nghe nốt chuẩn. Tự động trong phần Cài đặt sẽ quay lại chế độ tự nhận dây.
Trợ giúp và giải thích
Trang còn có D G B E, trùng với bốn dây cao của guitar, và kiểu Braga của cavaquinho Bồ Đào Nha (D A B E). Banjo samba của Brazil lên giống cavaco, nên trang này cũng dùng được cho nó: tiện nếu bạn chơi trong nhóm samba, batucada hay choro.
D G B D hay D G B E
D G B D là kiểu lên dây truyền thống của cavaquinho Brazil: các dây buông tạo thành hợp âm G trưởng, và các thế bấm trong sách học cavaquinho đều viết cho kiểu này. D G B E chỉ nâng dây 1 lên một cung để cavaco trùng với bốn dây cao của guitar. Cách này giúp người chơi guitar, nhưng làm thay đổi mọi thế bấm hợp âm. Mặc định là D G B D.
Cavaquinho và ukulele
Ukulele bắt nguồn từ đàn machete, hay braguinha, một họ hàng gần của cavaquinho ở đảo Madeira mà người Bồ Đào Nha di cư mang tới Hawaii vào thập niên 1870. Ngày nay uke dùng dây nylon lên G C E A, còn cavaquinho vẫn giữ dây thép, tiếng bật sắc hơn và kiểu D G B D. Với A = 440 Hz, các dây cavaquinho là D4 293,7 Hz, G4 392 Hz, B4 493,9 Hz và D5 587,3 Hz. Dây 1 rất mảnh và chịu lực căng cao, nên hãy vặn lên nốt thật từ từ.
Mẹo
- Lên từ dây 4 đến dây 1, rồi kiểm tra lại tất cả: cần đàn ngắn của cavaco phản ứng theo lực căng của các dây khác.
- Dùng pick mỏng và gảy từng dây một, để dây ngân.
- Banjo samba có tiếng bật sắc và ngắn: chơi gần micro và để nốt tự tắt.
- Khi chơi nhóm (roda samba hay choro), hãy lên dây cùng guitar và banjo: chỉ lệch một chút là nghe ra ngay.
Câu hỏi thường gặp
Cavaquinho lên dây theo nốt nào?
D G B D, từ dây 4 đến dây 1. Đây là kiểu chuẩn ở Brazil cho samba, pagode và choro.
Cavaquinho và ukulele khác nhau thế nào?
Hai đàn là họ hàng với kích cỡ gần bằng nhau, nhưng cavaquinho dùng dây thép, tiếng sáng và sắc hơn, lên D G B D thay vì G C E A. Với uke, hãy dùng trang lên dây ukulele.
Lên cavaquinho giống ukulele được không?
Không nên. Dây thép của cavaquinho được tính cỡ cho D G B D: lên G C E A thì có dây quá căng, có dây lại chùng, và thế bấm trong sách bài samba, choro đều theo kiểu lên dây cavaquinho.
Kiểu D G B D và D G B E khác nhau thế nào?
Chỉ dây 1 thay đổi: D ở kiểu truyền thống, E (cao hơn một cung) ở kiểu kia. D G B E giúp cavaco trùng với bốn dây cao của guitar.
Cavaquinho Bồ Đào Nha có lên dây giống cavaquinho Brazil không?
Thường là có: nhiều người chơi ở Bồ Đào Nha cũng dùng D G B D. Ngoài ra còn các kiểu theo vùng, như D A B E của Braga, có trong menu.
Dùng máy lên dây guitar cho cavaquinho được không?
Một máy lên dây chromatic dùng được nếu bạn biết các nốt. Trang này có sẵn các kiểu lên dây cavaquinho và cho biết bạn đang gảy dây nào, điều mà máy lên dây chỉ dành cho guitar không làm được.
Banjo samba có lên dây giống cavaquinho không?
Có. Banjo samba của Brazil (banjo de pagode) là cây cavaquinho gắn vành và mặt trống của banjo, cùng kiểu D G B D và cùng hợp âm. Hãy dùng trang này hoặc trang lên dây đàn banjo.