Lên dây đàn mandolin online
Trang lên dây đàn mandolin online này nghe qua micro, nhận ra cặp dây bạn vừa gảy và hiện nốt, số cent cùng chiều cần vặn khóa đàn. Mandolin (măng-đô-lin) có 8 dây chia 4 cặp lên đồng âm, cùng nốt với violin: G D A E (G3 D4 A4 E5), từ trầm đến cao.
Nốt và tần số các dây
Lên dây Mandolin, chuẩn (8 dây chia 4 cặp): G3 D4 A4 E5, từ 196,00 Hz đến 659,26 Hz, với A4 = 440 Hz.
| Dây | Nốt | Tần số (Hz) |
|---|---|---|
| Cặp 4 | G3 | 196,00 |
| Cặp 3 | D4 | 293,66 |
| Cặp 2 | A4 | 440,00 |
| Cặp 1 | E5 | 659,26 |
Cách sử dụng
- Chạm Bật micro và cho phép truy cập.
- Dùng đầu ngón tay chặn một dây trong cặp và gảy dây còn lại. Lên xong thì đổi sang dây kia.
- Kim lệch trái: dây đang thấp, vặn căng. Lệch phải: dây đang cao, nới ra. Trong vùng xanh (±5 cent) là đã chuẩn.
- Vặn khóa đàn thật chậm, luôn đi từ dưới lên tới nốt. Nếu vặn quá, hạ xuống dưới nốt rồi lên lại.
- Cuối cùng, gảy cả cặp cùng lúc: khi đã chuẩn, hai dây nghe như một nốt duy nhất, không còn tiếng rung đập.
Trợ giúp và giải thích
Dù bạn chơi mandolin kiểu A hay kiểu F trong ban nhạc bluegrass, đàn mandolin đệm tình ca xưa, hay cây bandolim Brazil trong nhóm choro, kiểu lên dây đều giống nhau. Không cần cài đặt, không ghi âm gì cả.
Cặp đồng âm: lên từng dây một
Nếu hai dây trong một cặp lệch nhau vài cent, tiếng đàn sẽ rung đập và tremolo bị đục. Khi bạn gảy cả cặp, máy lên dây đọc giá trị trung bình và che mất độ lệch, nên hãy lên riêng từng dây và chỉ dùng đồng âm để kiểm tra. Một nhịp rung mỗi giây ở cặp A nghĩa là lệch khoảng 4 cent; ở cặp G là hơn 8 cent.
Ngựa đàn tự do và quãng tám ở phím 12
Ngựa đàn mandolin không được dán: chỉ có lực ép của dây giữ nó tại chỗ. Nếu ngựa bị xê dịch, các nốt bấm sẽ lệch dù dây buông đã chuẩn. Sau khi lên dây, gảy từng dây ở phím 12: phải ra cùng nốt cao hơn một quãng tám, với cùng số cent. Nếu cao, dịch ngựa về phía cái mắc dây; nếu thấp, dịch về phía cần đàn.
Mẹo
- Thay từng dây một, đừng tháo hết cùng lúc, để ngựa đàn giữ nguyên vị trí.
- Dây thép mới giãn trong ngày đầu; hãy lên dây vài lần trước khi mang mandolin đi chơi nhóm.
- Trong ban nhạc, thống nhất nốt La với guitar, violin và banjo: tất cả cùng 440 (hoặc 442).
- Gảy pick nhẹ và để nốt ngân sẽ cho kim đọc ổn định hơn so với đánh tremolo.
Câu hỏi thường gặp
Đàn mandolin lên dây theo nốt nào?
G, D, A và E (G3 D4 A4 E5), từ cặp trầm nhất đến cặp cao nhất, mỗi cặp lên đồng âm: 196, 294, 440 và 659 Hz với A = 440.
Lên dây mandolin 8 dây thế nào?
Từng dây một: dùng đầu ngón tay chặn dây kia trong cặp, gảy và lên dây; rồi đổi sang dây kia. Cuối cùng gảy cả cặp và nghe cho tới khi hết tiếng rung đập.
Mandolin có lên dây giống violin không?
Có, cùng nốt và cùng quãng tám, vì vậy nhiều người chơi violin chơi thêm cả mandolin. Violin cũng có trang lên dây violin riêng.
Dùng máy lên dây guitar cho mandolin được không?
Chỉ với máy chromatic, vì các nốt của mandolin không phải dây buông của guitar. Hãy dùng trang này hoặc máy lên dây chromatic.
Vì sao cặp dây mandolin gảy chung lại nghe lệch?
Thường là vì hai dây trong một cặp lệch nhau vài cent, dù từng dây trông gần như đúng. Hãy lên riêng từng dây cho tới khi cả hai nằm trong khoảng 2 hoặc 3 cent quanh số 0, rồi kiểm tra cả cặp. Dây cũ có chỗ mòn cũng khó trùng nhau; nên thay dây.
Bao lâu nên lên dây mandolin một lần?
Mỗi lần chơi, và giữa các bài khi chơi nhóm nếu phòng nóng. Dây thép và ngựa đàn tự do phản ứng rất nhanh với nhiệt độ.
Còn mandolin 10 dây hay bandolim Brazil thì sao?
Bandolim Brazil là một loại mandolin, thường có lưng phẳng, cũng lên G D A E. Bản 10 dây thêm một cặp C trầm (C3) dưới dây G: lên bốn cặp trên ở đây và cặp C bằng máy lên dây chromatic.