Tuner sáo trúc: đo tone sáo bằng micro

Sáo C5, Bb4, G4 là tone gì?

Các tone khác đọc theo cùng quy tắc với sáo C5: sáo Si giáng Bb4 bịt hết lỗ ra Bb4 (tuner thường hiện A♯4, cùng một nốt), sáo La trầm ra A4 = 440 Hz, sáo Sol trầm ra G4, sáo Fa trầm ra F4, sáo Rê cao ra D5. Nói “sáo Rê” thôi thì chưa rõ, vì còn có sáo Rê trầm D4.

Người mới thường được khuyên dùng sáo Đô C5 vì lỗ bấm vừa tay. Sáo trầm như G4, F4 ống to, lỗ xa nhau, tay chưa quen dễ bịt không kín; sáo Rê cao D5 lỗ sát nhau, hợp người đã chơi lâu. Sáo trúc thường dài khoảng 40–55 cm, nhưng đừng đoán tone bằng thước: hãy thổi và đo.

Cảm âm: Đô trên sáo chưa chắc là C

Cảm âm ghi theo thế bấm, không theo cao độ tuyệt đối: bịt hết 6 lỗ luôn là Đô, mở dần từ lỗ dưới cùng lên là Rê, Mi, Fa, Sol, La, Si, dù sáo tone gì. Trên sáo Đô C5, Đô = C5, Rê = D5. Trên sáo Sol trầm G4, Đô (bịt hết) ra G4, Rê ra A4, nên tuner hiện G4 là đúng.

“Đô 1, Đô 2” hay “từ C1 đến C3” trong giáo trình là các quãng của cây sáo (quãng 1 thổi nhẹ, quãng 2 thổi mạnh), không phải quãng tám trên tuner: trên sáo Đô C5, Đô 1 là C5, Đô 2 là C6.

Sáo không chỉnh được: tuner dùng để làm gì?

Sáo trúc không có gì để vặn: người chơi chọn cây sáo hợp tone bài; khi cần, người làm sáo chỉnh tinh bằng nút chặn (lõi bấc hoặc gỗ mềm) ở đầu ống. Trang này dùng để kiểm tra tone khi mua sáo và luyện khẩu hình: giữ nốt đứng yên ở giữa, lên quãng 2 không bị phô.

Cấu hình Gam sáo Đô C5 có tám nốt từ C5 đến C6 theo thế bấm 6 lỗ. Fa và Si trên sáo làm tay có thể lệch vài cent; nốt thăng, giáng phải bịt nửa lỗ nên khó chuẩn. Sáo 10 lỗ bấm được đủ 12 nốt: hãy đo ở chế độ tự do.

Mẹo

• Thổi khởi động vài nốt dài rồi mới đo: sáo còn nguội thường hơi thấp.
• Thổi quá mạnh ở quãng 1 làm nốt bị cao. Kim lệch sang phải thì thử thổi nhẹ, đều hơn trước khi kết luận sáo lệch tone.
• Quãng 2 của sáo trúc không phải lúc nào cũng tròn một quãng tám; lệch vài cent là bình thường. Một số giáo trình bấm Đô 2 bằng cách bịt hết rồi mở lỗ trên cùng.