Μουσικές κλίμακες και τρόποι
Διάλεξε την τονική και τον τύπο της κλίμακας και δες τις νότες γραμμένες σωστά για την τονικότητα (η Φα μείζονα έχει Σι♭, όχι Λα♯), τον τύπο σε τόνους και ημιτόνια, τις βαθμίδες και πού παίζεται κάθε νότα στο πιάνο, στο πεντάγραμμο και στην ταστιέρα. Αυτό το λεξικό με μουσικές κλίμακες έχει και κουμπί Παίξε, που παίζει την κλίμακα ανεβαίνοντας και κατεβαίνοντας στο τέμπο που διαλέγεις.
Πώς να το χρησιμοποιήσεις
- Πάτα την τονική και διάλεξε την κλίμακα: μείζονα, ελάσσονα, πεντατονική, μπλουζ, τρόπους ή συμμετρικές κλίμακες.
- Διάβασε τις νότες, τις βαθμίδες (1, ♭3, 5…) και τον τύπο: Τ είναι τόνος, Η είναι ημιτόνιο και Τ+Η είναι τόνος και μισός.
- Στην Ταστιέρα, διάλεξε όργανο και μια θέση· το Όλη η ταστιέρα δείχνει κάθε τάστο.
- Το Παίξε την κλίμακα ανεβαίνει και κατεβαίνει στο τέμπο που διάλεξες· με επιλεγμένη θέση, το Παίξε τη θέση περνά από τις νότες της. Κάθε πλήκτρο, τάστο ή νότα στο πεντάγραμμο παίζει μόνο του όταν το πατάς.
- Το Αντιγραφή συνδέσμου κρατά την κλίμακα, το όργανο και τη θέση για να τα στείλεις σε μαθητή ή στο συγκρότημά σου.
Βοήθεια και επεξηγήσεις
Στην κλασική και στην ηλεκτρική κιθάρα, οι πεντατονικές εμφανίζονται στις 5 παραδοσιακές θέσεις («κουτιά») και οι κλίμακες των επτά νοτών σε θέσεις με τρεις νότες ανά χορδή.
Οι τύποι των πιο συνηθισμένων κλιμάκων
Μείζονα: Τ Τ Η Τ Τ Τ Η. Φυσική ελάσσονα: Τ Η Τ Τ Η Τ Τ, η ίδια σειρά ξεκινώντας από την 6η βαθμίδα της μείζονας· γι' αυτό η Λα ελάσσονα είναι η σχετική της Ντο μείζονας. Η αρμονική ελάσσονα υψώνει την 7η βαθμίδα (Σολ♯ στη Λα ελάσσονα) και η μελωδική ελάσσονα υψώνει και την 6η.
Η μείζονα πεντατονική είναι 1 2 3 5 6 και η ελάσσονα πεντατονική 1 ♭3 4 5 ♭7. Η κλίμακα μπλουζ είναι η ελάσσονα πεντατονική συν την ♭5, τη λεγόμενη blue note.
Οι 7 τρόποι της μείζονας κλίμακας
Κάθε τρόπος ξεκινά από μια βαθμίδα της μείζονας κλίμακας: ιωνικός (1η), δώριος (2η), φρύγιος (3η), λύδιος (4η), μιξολύδιος (5η), αιολικός (6η, η φυσική ελάσσονα) και λόκριος (7η). Ο δώριος σε Ρε έχει τις νότες της Ντο μείζονας με κέντρο το Ρε. Σε σύγκριση με τη μείζονα κλίμακα στην ίδια τονική, ο δώριος έχει ♭3 και ♭7, ο λύδιος ♯4 και ο μιξολύδιος ♭7. Τα ονόματα είναι αρχαιοελληνικά, αλλά οι σημερινοί τρόποι δεν ταυτίζονται με τους αρχαίους τρόπους ούτε με τους δρόμους του ρεμπέτικου.
Οι 5 θέσεις της πεντατονικής στην κιθάρα
Με δύο νότες ανά χορδή, η πεντατονική χωράει σε 5 θέσεις που ενώνονται κατά μήκος της ταστιέρας. Εδώ η θέση 1 ξεκινά από την τονική στην 6η χορδή: στη Λα ελάσσονα βρίσκεται στο 5ο τάστο, η θέση 2 στο 8ο, η θέση 3 στο 10ο, η θέση 4 στο 12ο (ή ανοιχτή) και η θέση 5 στο 3ο. Μάθε μία κάθε φορά και ένωσε τις γειτονικές θέσεις μέσα από τις νότες που μοιράζονται.
Συμβουλές
- Πάνω σε ελάσσονα συγχορδία, ξεκίνα με την ελάσσονα πεντατονική στην ίδια τονική· πάνω σε μείζονα, δοκίμασε τη μείζονα πεντατονική, που έχει τις ίδιες νότες με τη σχετική της ελάσσονα (μείζονα πεντατονική Ντο = ελάσσονα πεντατονική Λα).
- Μελέτα αργά: 60 BPM με μία νότα ανά χτύπο, μετά 90 και 120. Το τέμπο αποθηκεύεται.
- Τραγούδα μαζί με την κλίμακα και έλεγξε το τονικό σου ύψος με το κουρδιστήρι φωνής· οπλισμοί, σχετικές τονικότητες και οι συγχορδίες κάθε τονικότητας είναι στον κύκλο των πεμπτών.
- Τα Μι♯ και Σι♯ δεν είναι λάθη: στη Φα♯ μείζονα η 7η νότα είναι Μι♯, γιατί κάθε όνομα νότας εμφανίζεται μόνο μία φορά.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιες νότες έχει η ελάσσονα πεντατονική της Λα;
Λα, Ντο, Ρε, Μι και Σολ, τις ίδιες νότες με τη μείζονα πεντατονική της Ντο. Στην κιθάρα, η θέση 1 βρίσκεται στο 5ο τάστο.
Ποιος είναι ο τύπος της μείζονας κλίμακας;
Τόνος, τόνος, ημιτόνιο, τόνος, τόνος, τόνος, ημιτόνιο (Τ Τ Η Τ Τ Τ Η), ξεκινώντας από οποιαδήποτε νότα.
Ποια η διαφορά ανάμεσα σε φυσική, αρμονική και μελωδική ελάσσονα;
Η φυσική ελάσσονα είναι 1 2 ♭3 4 5 ♭6 ♭7. Η αρμονική υψώνει την 7η (1 2 ♭3 4 5 ♭6 7) και η μελωδική υψώνει την 6η και την 7η (1 2 ♭3 4 5 6 7)· στην κλασική μουσική, η μελωδική κατεβαίνει σαν φυσική ελάσσονα.
Πόσες θέσεις έχει η πεντατονική;
Πέντε, μία που ξεκινά από κάθε νότα, με δύο νότες ανά χορδή. Μαζί καλύπτουν την ταστιέρα και επαναλαμβάνονται από το 12ο τάστο.
Ποιες νότες έχει η κλίμακα μπλουζ;
Σε Λα: Λα, Ντο, Ρε, Μι♭, Μι και Σολ (1 ♭3 4 ♭5 5 ♭7). Η μείζονα μπλουζ σε Ντο έχει Ντο, Ρε, Μι♭, Μι, Σολ και Λα.
Πώς βρίσκω τη σχετική ελάσσονα μιας μείζονας κλίμακας;
Είναι η 6η βαθμίδα, τρία ημιτόνια κάτω από την τονική: η σχετική ελάσσονα της Ντο μείζονας είναι η Λα ελάσσονα· της Σολ μείζονας, η Μι ελάσσονα. Έχουν τον ίδιο οπλισμό.
Γιατί η Φα μείζονα έχει Σι ύφεση και όχι Λα δίεση;
Γιατί κάθε όνομα νότας εμφανίζεται μία φορά στην κλίμακα: Φα Σολ Λα Σι♭ Ντο Ρε Μι. Με Λα♯ θα υπήρχαν δύο Λα και κανένα Σι.