Gamlar: Gam ve Mod Sözlüğü
Kök sesi ve gam türünü seçin; notaları tona uygun doğru yazımla (Fa majörde La♯ değil Si♭ vardır), tam ve yarım seslerle formülü, dereceleri ve her notanın piyanoda, portede ve sapta nerede çalındığını görün. Çal düğmesi gamı seçtiğiniz hızda çıkıp iner.
Nasıl kullanılır
- Kök sese dokunun ve gamı seçin: majör, minörler, pentatonikler, blues, modlar ya da simetrik gamlar.
- Notaları, dereceleri (1, ♭3, 5…) ve formülü okuyun: T tam ses, Y yarım ses, T+Y ise bir buçuk sestir.
- Sap bölümünde çalgıyı ve bir kalıp seçin; Bütün sap her perdeyi gösterir.
- Gamı çal seçilen hızda çıkıp iner; bir kalıp seçiliyken Kalıbı çal o kalıbın notalarını sırayla çalar. Her tuş, perde ya da porte notası dokununca tek başına çalar.
- Bağlantıyı kopyala gamı, çalgıyı ve kalıbı kaydeder; öğrencinize ya da grubunuza gönderebilirsiniz.
Yardım ve açıklamalar
Gitar ve elektro gitarda pentatonik gamlar geleneksel 5 kalıpta, yedi notalı gamlar ise tel başına üç notalı kalıplarda görünür.
En çok kullanılan gamların formülleri
Majör: T T Y T T T Y. Doğal minör: T Y T T Y T T; majör gamın 6. derecesinden başlayan aynı dizidir, bu yüzden La minör, Do majörün relatif minörüdür. Armonik minör 7. dereceyi tizleştirir (La minörde Sol♯), melodik minör ise 6. dereceyi de tizleştirir.
Majör pentatonik 1 2 3 5 6, minör pentatonik 1 ♭3 4 5 ♭7'dir. Blues gamı, minör pentatoniğe ♭5'in, yani blue note'un eklenmiş hâlidir.
Majör gamın 7 modu
Her mod majör gamın bir derecesinden başlar: İyonyen (1.), Dorian (2.), Frigyen (3.), Lidyen (4.), Miksolidyen (5.), Eolyen (6., doğal minör) ve Lokriyen (7.). Re Dorian, merkezi Re olan Do majör notalarına sahiptir. Aynı kök sesteki majör gamla karşılaştırıldığında Dorian'da ♭3 ve ♭7, Lidyen'de ♯4, Miksolidyen'de ♭7 vardır.
Gitarda 5 pentatonik kalıp
Tel başına iki notayla pentatonik gam, sap boyunca birbirine bağlanan 5 kalıba sığar. Burada 1. kalıp 6. teldeki kök sesten başlar: La minörde 5. perdededir; 2. kalıp 8., 3. kalıp 10., 4. kalıp 12. perdede (ya da boş tellerde), 5. kalıp ise 3. perdededir. Her seferinde birini öğrenin ve komşu kalıpları ortak notalarından birleştirin.
İpuçları
- Minör bir akorun üzerinde aynı kök sesteki minör pentatonikle başlayın; majör bir akorun üzerinde, relatif minörüyle aynı notalara sahip majör pentatoniği deneyin (Do majör pentatonik = La minör pentatonik).
- Yavaş çalışın: vuruş başına bir notayla 60 BPM, sonra 90 ve 120. Hız kaydedilir.
- Gamla birlikte söyleyin ve perdenizi vokal akort cihazıyla kontrol edin; her tonun donanımı, relatif tonları ve akorları beşli çemberde.
- Mi♯ ve Si♯ hata değildir: Fa♯ majörde 7. nota Mi♯'dir, çünkü her nota adı yalnızca bir kez geçer.
Sık sorulan sorular
La minör pentatonik gamın notaları nelerdir?
La, Do, Re, Mi ve Sol; Do majör pentatonikle aynı notalar. Gitarda 1. kalıp 5. perdededir.
Majör gamın formülü nedir?
Tam, tam, yarım, tam, tam, tam, yarım (T T Y T T T Y); herhangi bir notadan başlayarak.
Doğal, armonik ve melodik minör arasındaki fark nedir?
Doğal minör 1 2 ♭3 4 5 ♭6 ♭7'dir. Armonik minör 7. dereceyi tizleştirir (1 2 ♭3 4 5 ♭6 7), melodik minör ise 6. ve 7. dereceyi tizleştirir (1 2 ♭3 4 5 6 7); klasik müzikte melodik minör inerken doğal minör gibi çalınır.
Pentatonik gamın kaç kalıbı var?
Beş; her biri bir notadan başlar ve tel başına iki nota içerir. Birlikte bütün sapı kaplarlar ve 12. perdeden itibaren tekrar ederler.
Blues gamının notaları nelerdir?
La'da: La, Do, Re, Mi♭, Mi ve Sol (1 ♭3 4 ♭5 5 ♭7). Do majör blues gamı ise Do, Re, Mi♭, Mi, Sol ve La notalarından oluşur.
Bir majör gamın relatif minörünü nasıl bulurum?
6. derecedir, kök sesin üç yarım ses altında: Do majörün relatif minörü La minör, Sol majörünki Mi minördür. İkisi de aynı donanımı paylaşır.
Fa majörde neden La diyez değil de Si bemol var?
Çünkü gamda her nota adı bir kez geçer: Fa Sol La Si♭ Do Re Mi. La♯ olsaydı iki La olur, hiç Si olmazdı.