Klarinet grepen voor Bes-klarinet (Boehm)
Op een Bes-klarinet met Boehm-systeem speel je de genoteerde G4 met alle hoofdgaten open, en die klinkt als F4. De tabel gebruikt genoteerde noten van E3 tot C6, niet de klinkende tonen van een piano.
Grepentabel
Op een Bes-klarinet met Boehm-systeem speel je de genoteerde G4 met alle hoofdgaten open; die klinkt als F4.
| Genoteerde noot | Greep |
|---|---|
| E3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, E/B |
| F3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F/C |
| F♯3/G♭3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F♯ |
| G3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6 |
| G♯3/A♭3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, G♯/D♯ |
| A3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 4, 5 |
| A♯3/B♭3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 4 |
| B3 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, 5 |
| C4 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3 |
| C♯4/D♭4 | Ingedrukt: T, 1, 2, 3, C♯ |
| D4 | Ingedrukt: T, 1, 2 |
| D♯4/E♭4 | Ingedrukt: T, 1, 2, E♭ |
| E4 | Ingedrukt: T, 1 |
| F4 | Ingedrukt: T |
| F♯4/G♭4 | Ingedrukt: 1 |
| G4 | Alles open |
| G♯4/A♭4 | Ingedrukt: Gis-klep |
| A4 | Ingedrukt: A |
| A♯4/B♭4 | Ingedrukt: R, A |
| B4 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, E/B |
| C5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F/C |
| C♯5/D♭5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F♯ |
| D5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6 |
| D♯5/E♭5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, G♯/D♯ |
| E5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 4, 5 |
| F5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 4 |
| F♯5/G♭5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, 5 |
| G5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3 |
| G♯5/A♭5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, 3, C♯ |
| A5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2 |
| A♯5/B♭5 | Ingedrukt: T, R, 1, 2, E♭ |
| B5 | Ingedrukt: T, R, 1 |
| C6 | Ingedrukt: T, R |
Zo werkt het
- Controleer bovenaan dat Bes-klarinet (Boehm) gekozen is; de pagina opent met dat instrument.
- Kies een noot op de notenbalk, in de lijst of op het klavier. Gevulde rondjes zijn de gaten of kleppen die je sluit of indrukt.
- Tik op Noot beluisteren om de klinkende toon te horen; de microfoon gaat eerst uit om rondzingen te voorkomen.
- Tik op Microfoon aanzetten en speel één lange noot zonder begeleiding. De pagina rekent de hele toon van de Bes-klarinet zelf terug en toont je genoteerde noot met de afwijking in cent.
- Zet de Referentie-A op de stemming van je orkest en bewaar de tabel met Afdrukken / PDF.
Hulp en uitleg
De schema's gelden voor het Boehm-systeem. Een klarinet met Albert- of Oehler-systeem heeft ander klepwerk; neem deze grepen daar niet zomaar over. T is de duim van je linkerhand op het duimgat, R is de registerklep: het duimgat dichten en de registerklep indrukken zijn twee aparte bewegingen.
De overgang naar B4 zonder lekken
Van de keeltonen A4 of B♭4 naar B4 gaan er in één keer veel vingers dicht. Piept de nieuwe noot of spreekt hij niet aan, zoek dan naar een vinger die te laat komt of een gat dat maar half bedekt is. Houd je vingers dicht bij hun gaten en oefen de beweging langzaam voordat je de hele frase speelt. Een gelijkmatige luchtstroom door de wissel heen helpt meer dan een plotselinge extra stoot.
De registerklep van de klarinet is geen gewone octaafklep: de klarinet springt een duodecime omhoog, een octaaf plus een kwint. Neem dus niet een lage greep, voeg R toe en verwacht dezelfde nootnaam een octaaf hoger. E3 met R wordt B4 en F3 met R wordt C5.
Pinkkleppen en alternatieve grepen
Onderaan zitten pinkkleppen zoals E/B, F/C, F♯ en G♯/D♯. Voor sommige noten heb je de keuze tussen een klep voor de linker- en een voor de rechterpink, zodat je in een loopje niet met dezelfde pink hoeft te glijden. Deze tabel geeft één gecontroleerde basisgreep per noot; welke pink het handigst is, hangt af van de noot ervoor en erna. Schrijf de keuze die je docent leert in je partij.
Dek de hoofdgaten af met de zachte vingertoppen, zonder je hand ver op te tillen. Lekken veroorzaken gepiep of registersprongen die de microfoon als een andere noot herkent. De toonhoogtemeting bevestigt je greep niet en beoordeelt je klank ook niet.
Tips
- Dek de hoofdgaten af met je vingertoppen zonder je handen te verkrampen.
- Controleer of je linkerduim het duimgat T kan dichthouden en tegelijk R kan indrukken zonder weg te glijden.
- Oefen de overgang naar het clarionregister apart, los van een toonladder op volle snelheid.
- Vergelijk de genoteerde G4 met een klinkende F4 op de piano om de Bes-transpositie te leren horen.
Veelgestelde vragen
Speel je een G op de klarinet met alles open?
De genoteerde G4 wel: alle hoofdgaten zijn open. G3 en G5 hebben een andere greep, dus het octaaf maakt uit.
Welk klarinetsysteem gebruikt deze tabel?
Het Boehm-systeem voor Bes-klarinet. Voor een Albert- of Oehler-klarinet heb je een eigen grepentabel nodig.
Is de registerklep een octaafklep?
Nee. Bij de klarinet ligt het tweede register een duodecime hoger, geen octaaf.
Hoe speel je een Bes op de klarinet?
De genoteerde B♭4, een keeltoon, neem je met de A-klep plus de registerklep. Er bestaan ook andere Bes-grepen met zijkleppen; die staan niet in deze basistabel.
Waarom piept mijn B4 bij de overgang?
Vaak lekt er een gat tijdens de grote vingerwissel. Controleer of alle vingers tegelijk dichtgaan en houd de lucht gelijkmatig, in plaats van harder te blazen.
Waarom staat het stemapparaat een hele toon onder mijn noot?
Een Bes-klarinet klinkt een hele toon lager dan zijn partij, dus de genoteerde G4 klinkt als F4. Op deze pagina zie je beide; het stemapparaat voor klarinet kan je genoteerde noot ook direct tonen.
Kan ik deze tabel gebruiken voor een A-klarinet?
De grepen zijn gelijk, maar een A-klarinet klinkt een kleine terts lager dan genoteerd. De klinkende toon en de referentietoon op deze pagina gelden voor de Bes-klarinet.
Hoe download ik de grepentabel voor klarinet als PDF?
Kies Bes-klarinet (Boehm), tik op Afdrukken / PDF en kies Opslaan als PDF. Je krijgt de basisgrepen van het hele bereik in de tabel.