Thế bấm kèn clarinet: các nốt từ E3 đến C6
Trên clarinet B♭ hệ Boehm, nốt G4 viết được thổi với các lỗ bấm chính đều mở và nghe thành F4. Bảng dùng nốt viết từ E3 đến C6, tức là nốt trên bản nhạc clarinet chứ không phải cao độ thực trên piano.
Bảng thế bấm
Trên clarinet B♭ hệ Boehm, nốt G4 viết được thổi với các lỗ bấm chính đều mở và nghe thành F4.
| Nốt viết | Thế bấm |
|---|---|
| E3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, E/B |
| F3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F/C |
| F♯3/G♭3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F♯ |
| G3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6 |
| G♯3/A♭3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 4, 5, 6, G♯/D♯ |
| A3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 4, 5 |
| A♯3/B♭3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 4 |
| B3 | Bấm: T, 1, 2, 3, 5 |
| C4 | Bấm: T, 1, 2, 3 |
| C♯4/D♭4 | Bấm: T, 1, 2, 3, C♯ |
| D4 | Bấm: T, 1, 2 |
| D♯4/E♭4 | Bấm: T, 1, 2, E♭ |
| E4 | Bấm: T, 1 |
| F4 | Bấm: T |
| F♯4/G♭4 | Bấm: 1 |
| G4 | Mở hết |
| G♯4/A♭4 | Bấm: G♯ (cổ kèn) |
| A4 | Bấm: A |
| A♯4/B♭4 | Bấm: R, A |
| B4 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, E/B |
| C5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F/C |
| C♯5/D♭5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, F♯ |
| D5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6 |
| D♯5/E♭5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 4, 5, 6, G♯/D♯ |
| E5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 4, 5 |
| F5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 4 |
| F♯5/G♭5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, 5 |
| G5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3 |
| G♯5/A♭5 | Bấm: T, R, 1, 2, 3, C♯ |
| A5 | Bấm: T, R, 1, 2 |
| A♯5/B♭5 | Bấm: T, R, 1, 2, E♭ |
| B5 | Bấm: T, R, 1 |
| C6 | Bấm: T, R |
Cách sử dụng
- Kiểm tra nhạc cụ và hệ bấm ở bộ chọn; trang mở sẵn đúng tổ hợp ghi trên tiêu đề.
- Chọn một nốt trên khuông nhạc, trong danh sách hoặc trên bàn phím. Vòng tròn tô kín là lỗ cần bịt hoặc phím cần bấm.
- Chạm Nghe nốt để so âm thanh; micro tự tắt trước khi phát để không bị hú.
- Chạm Bật micro, cho phép truy cập và thổi từng nốt một, không có nhạc đệm. Chờ kết quả đo ổn định.
- Chỉnh Nốt La chuẩn theo lớp học hoặc ban nhạc, rồi dùng In / PDF để lưu bảng đang chọn.
Trợ giúp và giải thích
Sơ đồ dành cho hệ Boehm; đừng áp nguyên cho clarinet hệ Oehler. T là lỗ ngón cái trái, còn R là phím chuyển âm khu: bịt lỗ ngón cái và bấm phím R là hai động tác riêng. G♯4 dùng phím G♯ ở vùng cổ kèn, trong bảng ghi là G♯ (cổ kèn).
Vượt vùng chuyển âm khu mà không hở lỗ
Từ A4 hoặc B♭4 ở vùng cổ kèn sang B4, gần như mọi ngón phải đóng cùng lúc. Nếu nốt mới kêu ré hoặc không ra, hãy tìm ngón đến muộn hoặc lỗ chỉ được bịt ở mép. Giữ ngón tay gần vị trí, tập động tác thật chậm rồi mới ghép cả câu nhạc. Luồng hơi đều qua chỗ chuyển có ích hơn là đột ngột thổi mạnh.
Phím chuyển âm khu của clarinet không phải phím quãng tám như saxophone: bấm R, nốt lên một quãng 12. Ví dụ E3 và B4 có chung thế bấm, B4 chỉ thêm R. Vì vậy đừng lấy sơ đồ nốt trầm, thêm R rồi nghĩ rằng sẽ ra cùng tên nốt cao hơn một quãng tám.
Ngón út và các nốt thăng, giáng
Các phím ngón út như E/B và F/C có chức năng ở cả hai âm khu, nên bảng ghi chúng theo tên đôi đó. Bảng chỉ ghi một thế bấm cơ bản đã kiểm tra cho mỗi nốt; chọn phím bên trái hay bên phải còn tùy nốt trước và nốt sau, nên hãy ghi lại cách giáo viên dạy cho bài của bạn.
Bịt các lỗ chính bằng phần thịt đầu ngón, không nhấc tay quá cao. Lỗ hở có thể gây tiếng rít hoặc nhảy âm khu mà micro nhận là một nốt khác. Micro đo cao độ, không xác nhận vị trí ngón tay. Để chỉnh âm cả cây kèn bằng barrel, dùng trang chỉnh âm clarinet.
Mẹo
- Dùng phần thịt đầu ngón để bịt lỗ, đừng gồng tay.
- Kiểm tra ngón cái trái vừa bịt được lỗ T vừa bấm được phím R mà không trượt.
- Tách bài tập vượt âm khu ra khỏi việc chạy gam ở tốc độ nhanh.
- So G4 viết với F4 thực để hiểu dịch giọng B♭.
Câu hỏi thường gặp
Nốt G (Son) trên clarinet có phải mở hết các ngón không?
G4 viết được thổi với các lỗ bấm chính đều mở. G3 và G5 có thế bấm khác, nên quãng tám rất quan trọng.
Bảng này dùng hệ clarinet nào?
Clarinet B♭ hệ Boehm. Các hệ phím khác cần bảng thế bấm riêng.
Phím chuyển âm khu có phải phím quãng tám không?
Không. Quan hệ âm khu cơ bản của clarinet là quãng 12, không phải quãng tám.
Vì sao B4 kêu ré khi vượt âm khu?
Một lỗ bị hở trong lúc đổi nhiều ngón là nguyên nhân thường gặp. Kiểm tra các ngón đóng cùng lúc và giữ hơi đều trước khi thổi mạnh.
Vì sao máy lên dây hiện thấp hơn nốt viết một cung?
Clarinet B♭ nghe thấp hơn bản nhạc một cung. G4 viết vì vậy hiện là F4 ở chế độ cao độ thực.
Có in bảng thế bấm clarinet được không?
Được. Chọn clarinet và chạm In / PDF; bản in gồm các thế bấm cơ bản trong dải nốt của bảng.