เช็กว่าเพลง 432 Hz จริงไหม

ตัวตรวจจับรู้ระดับเสียงได้อย่างไร

โน้ตที่ลากยาวแต่ละตัวจะทิ้งยอดไว้ในสเปกตรัมของเสียง คือตัวโน้ตเองและฮาร์มอนิกของมัน ตัวตรวจจับจะหายอดเหล่านี้ในช่วง 80 Hz ถึง 2 kHz วัดความถี่ของแต่ละยอดให้ละเอียดถึงหนึ่งในร้อยของเฮิรตซ์ แล้วคำนวณว่าเพี้ยนจากโน้ตที่ใกล้ที่สุดในมาตรฐาน A = 440 Hz เท่าไร ความต่างนี้วัดเป็นเซนต์ ครึ่งเสียงหนึ่งมี 100 เซนต์

ถ้าเพลงเล่นที่ 440 ค่าเพี้ยนจะอยู่รอบๆ ศูนย์ ถ้าเป็น 432 Hz โน้ตทุกตัวจะต่ำลงพร้อมกันราว 31.8 เซนต์ ค่าเพี้ยนจึงไปรวมกันแถว −32 ตัวตรวจจับจะเฉลี่ยค่าเพี้ยนเหล่านี้ โดยให้น้ำหนักกับยอดที่แรงกว่า แล้วแปลงกลับเป็น A = 440 × 2^(ค่าเพี้ยน ÷ 1200) นี่คือเหตุผลที่ฮิสโทแกรมแสดงยอดใกล้เส้น 432 เมื่อเพลงอยู่ในระดับเสียงนั้น และใกล้ศูนย์เมื่ออยู่ในมาตรฐาน

สิ่งที่ผลวัดแยกไม่ได้

วิธีนี้วัดว่าโน้ตตกอยู่ตรงไหนภายในครึ่งเสียงหนึ่ง เพลงที่เล่นที่ 432 Hz กับเพลงที่อัดที่ 440 แล้วถูกลดลง 32 เซนต์ด้วยโปรแกรมภายหลัง จึงให้ผลเหมือนกันทุกประการ เพราะในไฟล์เสียงมันคือสิ่งเดียวกัน ในทำนองเดียวกัน 415 Hz ซึ่งเป็นระดับเสียงยุคบาโรก ต่ำกว่า 440 เกือบหนึ่งครึ่งเสียงเต็ม จึงแสดงเป็น 440 เมื่อเป็นไปได้ว่าจะเกิดกรณีนี้ หน้านี้จะเตือนให้ทราบ

ผลวัดจะอ่อนเมื่อมีโน้ตลากยาวน้อย เช่น กลองอย่างเดียว บีตที่มีแต่จังหวะ เสียงรบกวน เสียงร้องที่ใส่วิบราโตกว้างมาก เครื่องดนตรีที่เพี้ยนกันเอง หรือดนตรีที่ไม่ได้ใช้บันไดเสียงแบบอีควอลเทมเปอราเมนต์ เช่น กาเมลัน ดนตรีไทยเดิมที่ใช้ระบบเสียงของตัวเอง และมาคามอาหรับบางแบบ ในกรณีเหล่านี้ ความมั่นใจจะลดลง และหน้านี้จะบอกเหตุผล แทนที่จะสร้างตัวเลขขึ้นมาเอง

440 และ 432 มาจากไหน

จนถึงศตวรรษที่ 19 แต่ละเมืองมีระดับเสียงมาตรฐานของตัวเอง มีส้อมเสียงที่เชื่อมโยงกับแฮนเดลจากปี 1740 ที่ 422.5 Hz และส้อมเสียงของโบสถ์ในพระราชวังแวร์ซายจากปี 1795 ที่ 390 Hz ในปี 1859 ฝรั่งเศสกำหนดเสียง A ไว้ที่ 435 Hz เรียกว่า diapason normal และการประชุมที่เวียนนาในปี 1885 ทำให้ค่านี้แพร่ไปทั่วยุโรป แวร์ดีเคยสนับสนุนเสียง A ที่ต่ำกว่าของฝรั่งเศสเล็กน้อย 432 Hz จึงได้ชื่อเล่นว่าระดับเสียงแวร์ดี (Verdi pitch)

ในปี 1939 การประชุมนานาชาติที่ลอนดอนแนะนำให้ใช้เสียง A ที่ 440 Hz ISO รับค่านี้ในปี 1955 และยืนยันอีกครั้งในปี 1975 ในมาตรฐาน ISO 16 ทุกวันนี้ 440 คือมาตรฐานของโน้ตเพลง คีย์บอร์ด และการบันทึกเสียง วงออร์เคสตราหลายวงจูนระหว่าง 440 ถึง 444 Hz และวงที่ใช้เครื่องดนตรีโบราณใช้ 415 Hz สำหรับดนตรีบาโรก และ 430 Hz สำหรับดนตรีคลาสสิก ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่า 432 Hz ดีต่อสุขภาพหรือรักษาโรคใดๆ ได้ เป็นเรื่องของความชอบเท่านั้น

เคล็ดลับ

• เพลงที่มีคำว่า 432 Hz ในชื่อไม่ได้เป็น 432 เสมอไป หลายเพลงคือไฟล์ต้นฉบับที่ 440 ซึ่งถูกลดเสียงภายหลัง และบางเพลงไม่ได้ถูกเปลี่ยนเลยด้วยซ้ำ ตัวตรวจจับจะแสดงสิ่งที่อยู่ในไฟล์เสียงจริงๆ
• ถ้าจะเล่นตามไฟล์บันทึกเสียง ให้จูนเครื่องดนตรีตามค่าอ้างอิงที่ได้จากที่นี่ จูนเนอร์โครมาติกให้เลือกเสียง A อ้างอิงได้ และจูนเนอร์ 432 Hzเปิดมาที่ 432 เลย
• ใช้ไฟล์ต้นฉบับจะดีกว่า เช่น WAV, FLAC หรือ MP3 คุณภาพดี การบีบอัดไฟล์ไม่ได้เปลี่ยนระดับเสียง แต่เสียงเบาและเสียงรบกวนทำให้มีโน้ตที่ชัดให้วัดน้อยลง
• อยากรู้ความเร็วและคีย์ของเพลงด้วยไหม? ตัวหา BPM และคีย์เพลงอ่านไฟล์เดียวกันได้ และไม่ส่งไฟล์ไปที่ไหนเช่นกัน