Kiểm tra nhạc 432 Hz hay 440 Hz

Công cụ tìm ra cao độ chuẩn như thế nào

Mỗi nốt ngân dài để lại các đỉnh trong phổ âm thanh: chính nốt đó và các bồi âm của nó. Công cụ tìm những đỉnh này trong khoảng 80 Hz đến 2 kHz, đo tần số của từng đỉnh với độ chính xác tới phần trăm hertz, rồi tính xem nó lệch bao nhiêu so với nốt gần nhất theo chuẩn La = 440 Hz. Độ lệch đó được tính bằng cent: một nửa cung là 100 cent.

Nếu bài hát được chơi ở 440, các độ lệch sẽ tụ quanh số 0. Ở 432 Hz, mọi nốt cùng hạ xuống khoảng 31,8 cent, nên các độ lệch tụ lại gần −32. Công cụ lấy trung bình các độ lệch đó, ưu tiên những đỉnh mạnh hơn, rồi đổi ngược lại: La = 440 × 2^(độ lệch ÷ 1200). Vì thế biểu đồ tần suất có đỉnh gần vạch 432 khi bài ở cao độ này, và gần số 0 khi bài ở mức chuẩn.

Những gì kết quả không phân biệt được

Phương pháp này đo vị trí các nốt rơi vào bên trong một nửa cung. Vì vậy, một bài chơi ở 432 Hz và một bài thu ở 440 rồi hạ 32 cent bằng phần mềm cho ra kết quả y hệt nhau: trong âm thanh, hai thứ đó là một. Tương tự, 415 Hz, cao độ chuẩn của nhạc baroque, thấp hơn 440 gần đúng một nửa cung và sẽ hiện ra là 440; khi có khả năng đó, trang sẽ báo cho bạn.

Kết quả kém chắc chắn khi có ít nốt ngân dài: chỉ có tiếng trống, bản beat toàn nhịp, tiếng ồn, giọng hát rung quá rộng, các nhạc cụ lệch nhau, hoặc âm nhạc không dùng hệ bình quân, như gamelan và một số maqam Ả Rập. Khi đó, độ tin cậy giảm xuống và trang nói rõ lý do, thay vì bịa ra một con số.

440 Hz và 432 Hz từ đâu mà có

Cho tới thế kỷ XIX, mỗi thành phố có cao độ chuẩn riêng: một âm thoa gắn với Handel, từ năm 1740, ở mức 422,5 Hz, còn âm thoa của nhà nguyện Versailles, năm 1795, ở mức 390 Hz. Năm 1859, Pháp ấn định nốt La ở 435 Hz, gọi là diapason normal, và một hội nghị ở Vienna năm 1885 đưa giá trị này đến phần lớn châu Âu. Verdi từng ủng hộ một nốt La thấp hơn chuẩn của Pháp một chút, từ đó 432 có biệt danh là cao độ Verdi.

Năm 1939, một hội nghị quốc tế ở London khuyến nghị La = 440 Hz; ISO chấp nhận giá trị này năm 1955 và khẳng định lại năm 1975 trong tiêu chuẩn ISO 16. Ngày nay, 440 là chuẩn của bản nhạc, đàn phím và bản thu, nhiều dàn nhạc giao hưởng lấy chuẩn trong khoảng 440 đến 444 Hz, còn các nhóm chơi nhạc cụ cổ dùng 415 Hz cho nhạc baroque và 430 Hz cho nhạc cổ điển. Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy 432 Hz tốt cho sức khỏe hay chữa lành được bệnh gì: đó là chuyện sở thích.

Mẹo

• Bài có chữ 432 Hz trong tên không phải lúc nào cũng ở 432: nhiều bài là bản thu gốc 440 rồi được hạ xuống, có bài thậm chí chưa hề bị đổi. Công cụ cho thấy những gì thực sự có trong âm thanh.
• Để chơi theo một bản thu, hãy lên dây nhạc cụ theo cao độ chuẩn vừa tìm được: máy lên dây chromatic cho phép chọn nốt La chuẩn, còn máy lên dây 432 Hz mở sẵn ở 432.
• Ưu tiên file gốc, như WAV, FLAC hoặc MP3 chất lượng tốt. Nén âm thanh không làm đổi cao độ, nhưng âm lượng nhỏ và tiếng ồn làm còn ít nốt rõ ràng để đo.
• Muốn biết cả nhịp độ và tông của bài? Công cụ tìm tông và BPM đọc cùng file đó, cũng không gửi gì đi.