Phổ âm thanh online và spectrogram
Công cụ phân tích phổ âm thanh online này cho thấy âm thanh đến micro được tạo thành từ những tần số nào. Phía trên là các cột: mỗi cột là một dải tần và chiều cao là độ mạnh của âm ở dải đó, tính bằng dB. Phía dưới là spectrogram với 8 giây gần nhất cuộn xuống: tần số chạy từ trái sang phải và màu sắc thể hiện độ mạnh (tối là im lặng, vàng là mạnh).
Cách sử dụng
- Chạm Bật micro và cho phép truy cập khi trình duyệt hỏi.
- Tạo ra âm thanh bạn muốn phân tích: một nốt nhạc, giọng nói, tiếng huýt sáo, tiếng máy nổ.
- Đọc đỉnh ở trên cùng: tần số mạnh nhất, nốt gần nhất và số cent.
- Chạm, kéo hoặc rê chuột lên đồ thị để xem tần số, nốt và mức tín hiệu tại điểm đó.
- Dùng Đóng băng để dừng hình và Tiếp tục để quay lại chế độ trực tiếp.
Trợ giúp và giải thích
Tần số mạnh nhất được hiện bằng Hz, kèm nốt nhạc và số cent. Chạm hoặc rê chuột lên đồ thị để đọc bất kỳ điểm nào, và đóng băng màn hình để xem xét thong thả. Mọi thứ chạy trên thiết bị của bạn, không gửi âm thanh đi đâu.
Cách đọc phổ và spectrogram
Một nốt của nhạc cụ hiện ra như một chiếc thang gồm nhiều vạch: âm cơ bản và các họa âm ở tần số gấp 2, 3, 4 lần. Tiếng huýt sáo gần như chỉ là một vạch; tiếng xì và tiếng gió trải màu ra một dải rộng. Ở thang logarit, chế độ mặc định, mỗi quãng tám chiếm cùng một khoảng như trên phím đàn piano, và các vạch tím ở trên cùng đánh dấu các nốt C. Thang tuyến tính dành nhiều chỗ hơn cho âm cao.
Vì sao đỉnh không phải lúc nào cũng là nốt
Đỉnh là tần số có nhiều năng lượng nhất, và với giọng hát cùng nhiều nhạc cụ thì đó là một họa âm chứ không phải âm cơ bản: khi hát nốt A3 (220 Hz) với nguyên âm mở, đỉnh có thể rơi vào 440 hoặc 660 Hz. Để biết nốt, hãy dùng máy dò cao độ giọng hát hoặc máy lên dây đàn online, vốn tìm âm cơ bản.
Độ phân giải, dải dB và độ làm mượt
Với FFT 8192 điểm và micro ở 48 kHz, mỗi vạch tần rộng 5,9 Hz, đủ để tách các nốt liền nhau ở trên khoảng 100 Hz. Với 16384, dải trầm rõ nét hơn nhưng hình phản ứng chậm hơn; với 2048, hình nhanh hơn nhưng nhòe hơn. Dải dB thay đổi độ tương phản của màu.
Mẹo
- Muốn thấy các họa âm của một nhạc cụ, hãy đưa micro lại gần và chơi một nốt dài.
- Đóng băng ngay sau một âm ngắn (tiếng vỗ tay, tiếng búng tay) để đo thong thả.
- Micro điện thoại thường cắt dưới khoảng 50 Hz và trên khoảng 15 kHz: phần thiếu ở đó có thể là do micro.
- Dùng máy tạo âm thanh tần số trên một thiết bị khác để đối chiếu kết quả với một tần số đã biết.
Câu hỏi thường gặp
Spectrogram là gì?
Đó là hình ảnh của âm thanh, trong đó một trục là thời gian, trục kia là tần số và màu sắc là cường độ. Lời nói, tiếng hát và âm nhạc biến thành những hình vẽ có thể đọc được.
Phân tích phổ và spectrogram khác nhau thế nào?
Bộ phân tích phổ cho thấy các tần số ở một thời điểm (các cột); spectrogram xếp chồng những thời điểm đó lại và cho thấy vài giây gần nhất (dạng thác). Ở đây cả hai dùng chung một trục.
Có đo được tần số của một âm thanh không?
Có. Đỉnh cho biết tần số mạnh nhất tính bằng Hz, và chạm vào đồ thị sẽ cho biết tần số ở bất kỳ điểm nào. Với nốt của giọng hát hay nhạc cụ, máy lên dây đáng tin hơn.
Có xem được spectrogram của một tệp âm thanh không?
Công cụ này phân tích âm thanh trực tiếp qua micro. Với một tệp, hãy phát nó gần micro hoặc mở bằng trình chỉnh sửa như Audacity, vốn có chế độ xem spectrogram.
Có dùng làm máy phân tích phổ (RTA) cho dàn âm thanh ô tô được không?
Nó cho bạn ý niệm về chỗ nằm của âm trầm, âm trung và âm cao, nhưng micro điện thoại không phẳng và không được hiệu chuẩn. Để cân chỉnh EQ dàn âm thanh ô tô hay sân khấu cho chính xác, hãy dùng micro đo chuyên dụng và một RTA riêng.
Vì sao có một đỉnh ở 50 Hz?
Ở Việt Nam, lưới điện chạy ở tần số 50 Hz, và tiếng ù của nó (với họa âm ở 100 và 150 Hz) xuất hiện khi dây không được nối đất, bộ nguồn bị nhiễu hoặc có thiết bị điện đặt gần micro.